Trong hai ngày 15 và 16/4, Lực lượng Vũ trang Nga đã triển khai ít nhất 24 tên lửa từ các hệ thống Iskander nhằm vào loạt mục tiêu then chốt trên khắp lãnh thổ Ukraine. Đợt tấn công này nằm trong một chiến dịch oanh tạc quy mô lớn, kết hợp nhiều hệ thống tên lửa khác và các dòng máy bay không người lái (UAV) tự sát đa dạng.
Không quân Ukraine cho biết, quân đội Nga đã thực hiện hai đợt tấn công đường không phối hợp, đánh dấu ngày thứ ba liên tiếp diễn ra các cuộc oanh tạc dữ dội trong bối cảnh các đơn vị phòng không của Ukraine đang rơi vào tình trạng suy kiệt nghiêm trọng.
Theo báo cáo, các đơn vị tác chiến điện tử đã theo dõi và giám sát tổng cộng 703 mục tiêu trên không trong vòng 24 giờ, bao gồm 19 tên lửa đạn đạo từ hệ thống Iskander-M và 5 tên lửa hành trình từ hệ thống Iskander-K. Ngoài ra, 20 tên lửa hành trình Kh-101 và 659 UAV các loại cũng được phóng đi, buộc lực lượng phòng không Ukraine phải căng mình đối phó trên toàn bộ phạm vi lãnh thổ cùng một lúc.
Sức mạnh của "cặp bài trùng" Iskander-M và Iskander-K
Iskander-K - còn được gọi là "tên lửa bắn tỉa" - là hệ thống tên lửa hành trình được đưa vào biên chế từ giữa những năm 2010, sau hệ thống tên lửa đạn đạo Iskander-M khoảng một thập kỷ. Hệ thống này được thiết kế nhằm cung cấp khả năng tấn công sâu, chính xác ở độ cao thấp, bổ khuyết cho uy lực của biến thể đạn đạo. Đáng chú ý, Iskander-K sử dụng chung xe phóng tự hành với Iskander-M – loại xe có khả năng mang theo hai tên lửa trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu, giúp tăng cường tính linh hoạt và khả năng sống sót nhờ năng lực cơ động cũng như tái triển khai nhanh chóng.
Các loại đạn tên lửa chủ lực của hệ thống này là 9M728 và 9M729, trong đó mẫu 9M729 được ước tính có tầm bắn lên tới 1.500 km. Các tên lửa này bay ở độ cao thấp, sử dụng công nghệ men theo địa hình và dẫn đường bằng vệ tinh, cho phép chúng xuyên thủng các hàng rào radar và tiếp cận mục tiêu theo những quỹ đạo phức tạp. Với sai số vòng tròn ước tính chỉ từ 5–10 mét, hệ thống này có khả năng thực hiện các đòn tấn công cực kỳ chính xác vào các mục tiêu cố định có giá trị cao.
Năng lực sản xuất quốc phòng của Nga tăng vọt
Mỗi lữ đoàn Iskander-M tiêu chuẩn bao gồm 51 xe chuyên dụng, trong đó có 12 xe phóng kiêm vận tải và 12 xe nạp đạn, cho phép triển khai đồng loạt 48 quả tên lửa. Ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã thành công trong việc duy trì và đẩy mạnh sản xuất tên lửa cho hệ thống này theo nhịp độ thời chiến. Các báo cáo cho thấy sản lượng bàn giao trong năm 2023 đã cao gấp nhiều lần so với tất cả các năm trước đó cộng lại. Tính đến giữa năm 2023, công suất đầu ra của hệ thống này được cho là đã tăng gấp 5 lần.
Vào tháng 10/2025, một đánh giá từ Viện Nghiên cứu Khoa học về Giám định Pháp y Kyiv (KNDISE) đã nhấn mạnh sự gia tăng đột biến trong việc sản xuất các biến thể tên lửa đạn đạo cải tiến cho Iskander-M nhằm đáp ứng các đơn đặt hàng mới từ Bộ Quốc phòng Nga. Các chuyên gia nhận định hiện có ít nhất 7 biến thể tên lửa đang được sản xuất với các loại đầu đạn khác nhau, bao gồm đầu đạn nổ phá mảnh, đạn chùm và các loại đầu đạn đặc biệt khác.
Hệ thống Patriot của phương Tây "bất lực" trước Iskander
Dù ban đầu các nhà phân tích phương Tây từng lạc quan rằng hệ thống phòng không tầm xa MIM-104 Patriot do Mỹ chế tạo viện trợ cho Ukraine có thể giúp giảm thiểu thiệt hại từ các đòn đánh của Iskander, nhưng các quan chức Ukraine đã thẳng thắn thừa nhận rằng hệ thống này không thể cung cấp một mạng lưới bảo vệ hiệu quả.
Vào tháng 10, giới chức Ukraine và phương Tây đã đưa ra cảnh báo gây sốc: hiệu quả đánh chặn của Patriot trước các cuộc tấn công bằng tên lửa Iskander-M và Kinzhal chỉ đạt vỏn vẹn 6%. Trong khi đó, chi phí cho một nỗ lực đánh chặn tốn kém hơn rất nhiều so với chi phí phóng một quả tên lửa đạn đạo tấn công.
Đầu tháng 10, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Không quân Ukraine, ông Yuri Ignat, đã nhấn mạnh khả năng của tên lửa đạn đạo Iskander trong việc thay đổi lộ trình bay và thực hiện các quỹ đạo phức tạp để né tránh mục tiêu. "Điều này gây khó khăn lớn cho Patriot, bởi hệ thống này hoạt động ở chế độ tự động khi đánh chặn tên lửa đạn đạo. Việc tính toán điểm va chạm hoặc điểm kích nổ gần tên lửa đối phương trở nên khó khăn hơn bao giờ hết," ông Ignat cho biết.
Quốc Vinh (Theo Military Watch)
