BSCK2 Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai cho biết đi tiểu nhiều bọt không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng.
Điển hình là trường hợp một bệnh nhân nam sau buổi nhậu nhiều thịt bất ngờ thấy nước tiểu toàn bọt. Cả gia đình lo lắng, cho rằng anh đã bị suy thận nặng, thậm chí chuẩn bị sẵn tâm lý cho tình huống xấu. Thế nhưng, kết quả kiểm tra cho thấy mọi chỉ số đều bình thường. Ngay khi nhận kết quả, người đàn ông này vui mừng gọi điện về nhà báo tin: “Khỏe mạnh bình thường rồi!”.
Trên thực tế, nước tiểu nổi bọt có thể xuất phát từ những nguyên nhân rất đơn giản. Dòng tiểu mạnh, tiểu gấp, nước tiểu bị cô đặc do uống ít nước, nhịn tiểu lâu hoặc thậm chí do tồn dư chất tẩy rửa trong bồn cầu… đều có thể khiến nước tiểu xuất hiện bọt. Những trường hợp này thường chỉ thoáng qua, bọt tan nhanh và không đáng lo ngại.
Tuy nhiên, vấn đề cần được chú ý khi tình trạng này lặp lại thường xuyên. Nếu nước tiểu có nhiều bọt, bọt dày và lâu tan, đặc biệt đi kèm các biểu hiện như phù mi mắt vào buổi sáng, phù chân, tăng huyết áp, đái tháo đường, tiểu ra máu hoặc cơ thể mệt mỏi kéo dài, người bệnh nên đi khám sớm, bác sĩ Tuấn lưu ý.
Theo bác sĩ Tuấn, trong những trường hợp nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm cơ bản như tổng phân tích nước tiểu để phát hiện protein hoặc hồng cầu; xét nghiệm tỷ lệ albumin/creatinin niệu (ACR) nhằm phát hiện sớm tổn thương thận; xét nghiệm creatinin máu và chỉ số eGFR để đánh giá chức năng lọc của thận. Ngoài ra, việc đo huyết áp, kiểm tra đường huyết cũng rất cần thiết nếu có yếu tố nguy cơ.
Về cơ chế, thận có vai trò lọc máu nhưng vẫn giữ lại những chất quan trọng như protein (albumin). Khi “hàng rào lọc” của thận bị tổn thương, protein có thể lọt vào nước tiểu. Chính sự hiện diện của protein này có thể khiến nước tiểu dễ tạo bọt hơn.
Dù vậy, bác sĩ Tuấn cũng nhấn mạnh: tiểu bọt chỉ là dấu hiệu gợi ý, không đủ độ nhạy và đặc hiệu để chẩn đoán suy thận. Nói cách khác, không phải cứ có bọt là có protein niệu, và cũng không phải cứ có protein niệu thì luôn biểu hiện bằng tiểu bọt.
Đáng lưu ý, protein niệu đôi khi chỉ tăng tạm thời sau sốt, mất nước, vận động nặng hoặc nhiễm trùng. Ở một số người trẻ còn có tình trạng protein niệu tư thế – xuất hiện khi đứng lâu nhưng biến mất khi nghỉ ngơi. Vì vậy, nếu kết quả xét nghiệm bất thường nhưng chưa có triệu chứng rõ ràng, bác sĩ thường sẽ hẹn kiểm tra lại để xác nhận, tránh chẩn đoán vội vàng.
Khi xuất hiện tiểu bọt không nên quá hoang mang trước những dấu hiệu đơn lẻ. Theo các chuyên gia, cách tốt nhất là theo dõi cơ thể, duy trì thói quen uống đủ nước, hạn chế nhịn tiểu và đi khám khi có dấu hiệu bất thường kéo dài hoặc kèm triệu chứng nghi ngờ.
Đi tiểu có bọt có thể chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường, nhưng cũng có thể là “tín hiệu sớm” của vấn đề sức khỏe. Quan trọng là nhận diện đúng và xử trí kịp thời, thay vì tự suy diễn khiến bản thân và gia đình rơi vào lo lắng không cần thiết.
Ngọc Minh
