Điều gì tạo nên sự khác biệt giữa những người trở thành triệu phú và những người luôn chật vật để cải thiện tình hình tài chính? Theo chuyên gia tài chính Sam Dogen, câu trả lời không đơn thuần nằm ở may mắn, một công việc lương cao hay tấm bằng từ những trường đại học danh tiếng. Những người tự thân xây dựng tài sản thường có cách tư duy khác biệt về tiền bạc và duy trì một số thói quen tài chính trong thời gian dài.
Điều đáng chú ý là những thói quen này không chỉ dành cho người giàu. Bất kỳ ai cũng có thể áp dụng để từng bước xây dựng tài sản của mình.
1. Tiết kiệm và đầu tư một cách đều đặn
Một trong những điểm chung nổi bật của những người tự thân làm giàu là họ không chỉ tiết kiệm mà còn duy trì đầu tư một cách nhất quán.
Theo Sam Dogen, người giàu không chờ đến khi xuất hiện một "thời điểm hoàn hảo" mới đầu tư. Họ hiểu rằng thời gian ở trên thị trường thường quan trọng hơn việc cố gắng dự đoán chính xác thời điểm thị trường tăng hay giảm. Khi giá tài sản đi xuống, thay vì hoảng loạn bán tháo, họ có thể nhìn đó như một cơ hội mua tài sản với mức giá thấp hơn.
Một chiến lược phổ biến là tự động hóa việc đầu tư và coi khoản tiền này như một phần cố định trong ngân sách. Khi thu nhập tăng, tỷ lệ dành cho đầu tư cũng được nâng lên. Về lâu dài, sức mạnh của lãi kép có thể giúp khoản tiền ban đầu tăng trưởng đáng kể.
Ngược lại, nhiều người có xu hướng để cảm xúc chi phối quyết định tài chính. Khi thị trường giảm, họ bán tài sản vì sợ thua lỗ hoặc giữ tiền mặt quá lâu vì lo ngại rủi ro. Cách tiếp cận mang tính phản ứng này có thể khiến họ bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản trong dài hạn.
2. Không phụ thuộc vào một nguồn thu nhập duy nhất
Một công việc ổn định không đồng nghĩa với tình hình tài chính ổn định. Trong bối cảnh tự động hóa, toàn cầu hóa và trí tuệ nhân tạo ngày càng tác động đến thị trường lao động, việc phụ thuộc hoàn toàn vào tiền lương từ một công việc có thể trở thành rủi ro.
Những người có tài sản lớn thường tìm cách xây dựng nhiều nguồn thu nhập khác nhau. Các nguồn này có thể đến từ cổ tức chứng khoán, tiền cho thuê bất động sản, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh - đầu tư, hoặc lãi tiết kiệm cũng như các công việc phụ.
Điểm quan trọng nằm ở việc tạo ra một "tấm đệm" tài chính. Nếu mất việc, nguồn thu từ bất động sản hoặc danh mục đầu tư có thể tiếp tục tạo dòng tiền. Nếu hoạt động kinh doanh gặp khó khăn, các khoản đầu tư khác có thể giúp giảm áp lực.
Vì vậy, đa dạng hóa không chỉ nên áp dụng với danh mục đầu tư mà còn với toàn bộ đời sống tài chính. Một người có thể bắt đầu từ những cách đơn giản như cho thuê một phần không gian trong nhà, làm thêm dựa trên kỹ năng chuyên môn, xây dựng một công việc kinh doanh nhỏ hoặc đầu tư vào những tài sản có khả năng tạo thu nhập thụ động.
3. Luôn tính đến "chi phí cơ hội" trước khi tiêu tiền
Một điểm khác biệt quan trọng trong tư duy của những thành công làm giàu từ số 0 là họ không chỉ nhìn vào số tiền phải bỏ ra, mà còn cân nhắc khoản tiền đó có thể tạo ra bao nhiêu giá trị nếu được sử dụng theo cách khác.
Chẳng hạn, trước khi chi 60.000 USD (khoảng 1,56 tỷ đồng) để mua một chiếc ô tô hạng sang, họ có thể đặt câu hỏi: Nếu đem số tiền này đi đầu tư thì 10 năm nữa tổng giá trị mà nó mang lại là bao nhiêu?
Tương tự, thay vì chi USD 5.000 (khoảng 130 triệu đồng) cho một món tiêu dùng, họ có thể cân nhắc liệu khoản tiền này có thể được sử dụng để mua một tài sản tạo ra lợi nhuận và hỗ trợ tài chính khi nghỉ hưu hay không.
Điều này không có nghĩa người giàu không mua những món đồ đắt tiền hay không tận hưởng cuộc sống. Khác biệt nằm ở chỗ họ thường chi tiêu có chủ đích, sau khi đã đảm bảo những mục tiêu quan trọng trong việc xây dựng tài sản.
Vậy nên trước một khoản mua sắm lớn, mỗi người có thể tự đặt ra ba câu hỏi:
- Tài sản này có khả năng tăng giá theo thời gian không?
- Nó có giúp nâng cao khả năng kiếm tiền trong tương lai không?
- Và việc chi tiền hôm nay đồng nghĩa với việc phải từ bỏ cơ hội tài chính nào khác?
4. Tin rằng bản thân có thể trở nên giàu có
Ba thói quen trên đều mang tính thực tế, nhưng theo Sam Dogen, yếu tố niềm tin cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Những người tự thân làm giàu thường không xem tiền bạc là thứ chỉ dành cho một nhóm nhỏ may mắn. Họ tin rằng tài sản là thứ có thể tạo ra và kiểm soát thông qua những quyết định của chính mình.
Sự khác biệt giữa một người tích lũy được tài sản và một người không làm được, đôi khi bắt đầu từ cách họ nhìn nhận khả năng của bản thân. Thay vì mặc định rằng sự giàu có nằm ngoài tầm với, họ đặt câu hỏi: "Tại sao không phải là mình?".
Theo Dogen, những người tự thân thành công thường có động lực rất mạnh. Khi một khoản đầu tư thất bại, họ tìm cách rút kinh nghiệm thay vì từ bỏ. Họ sẵn sàng đề nghị tăng lương, khởi nghiệp, tìm kiếm cơ hội đầu tư và chấp nhận những rủi ro có tính toán.
Nhìn chung, những người làm giàu từ con số 0 có thể xuất phát với những điều kiện rất khác nhau, nhưng họ thường gặp nhau ở cách sử dụng tiền: Tích lũy đều đặn, xây dựng nhiều nguồn thu nhập, cân nhắc chi phí cơ hội và quan trọng nhất là tin rằng bản thân có khả năng tạo dựng tài sản. Những thói quen này không tạo ra sự giàu có chỉ sau một đêm, nhưng có thể tạo nên khác biệt lớn khi được duy trì trong nhiều năm.
(Nguồn: CNBC)
Ngọc Linh
