Lỡ tay làm rơi điện thoại trong bối cảnh giá bộ nhớ đang chịu tác động từ làn sóng AI có thể khiến người dùng phải cân nhắc kỹ hơn trước khi quyết định sửa hay mua mới. Nhiều smartphone flagship hiện đã có giá trên 1.000 USD, tương đương hơn 26,4 triệu đồng, trong khi chi phí sửa chữa có thể dao động từ dưới 100 USD, tương đương khoảng 2,6 triệu đồng, đến vài trăm USD tùy mẫu máy và mức độ hư hỏng.
Xét về chi phí, sửa chữa thường là lựa chọn dễ tính toán hơn. Tuy nhiên, sức hấp dẫn từ những công nghệ mới cũng khiến việc đổi sang một chiếc điện thoại khác trở nên đáng cân nhắc. Những tính năng như các thiết lập Camera Looks tùy biến trên Pixel 11 hay khả năng quay video Dual Capture trên dòng iPhone 17 chỉ có trên những thiết bị mới.
Vậy một chiếc điện thoại cũ nên được sửa chữa đến mức nào, và khi nào mua máy mới mới là lựa chọn hợp lý?
Điện thoại 3 năm tuổi có còn đáng sửa?
Với một chiếc điện thoại khoảng 3 năm tuổi, các lỗi như nứt màn hình hoặc pin xuống cấp vẫn có thể đáng sửa nếu chi phí sửa chữa thấp hơn 30% giá trị thị trường hiện tại của thiết bị và người dùng dự định tiếp tục sử dụng máy trong ít nhất một năm.
Ngược lại, nếu chi phí sửa chữa vượt quá ngưỡng này, việc bỏ tiền sửa máy sẽ kém hợp lý hơn về mặt tài chính. Điều này đặc biệt đáng lưu ý với những smartphone có giá bán ban đầu thấp nhưng chi phí sửa chữa lại tương đối cao.
Không phải mọi hư hỏng đều có mức độ nghiêm trọng giống nhau. Một cổng sạc bị hỏng hoặc mặt kính camera bị vỡ có thể là những lỗi đáng để sửa chữa. Trong khi đó, hư hỏng do nước có thể khiến việc sửa máy trở nên kém đáng cân nhắc hơn. Cách đơn giản để bắt đầu là mang thiết bị tới một cửa hàng sửa chữa điện tử để kiểm tra và báo giá cụ thể.
Một yếu tố khác cần tính đến là thời gian hỗ trợ phần mềm. Smartphone hiện nay thường được cập nhật hệ điều hành trong nhiều năm, vì vậy một thiết bị cũ vẫn có thể tiếp tục sử dụng sau khi được sửa chữa. Dù không phải mọi tính năng mới đều xuất hiện trên phần cứng đời cũ, phần lớn iPhone của Apple đã được hỗ trợ cập nhật phần mềm trong khoảng 5 đến 7 năm.
Samsung cũng đang áp dụng chính sách hỗ trợ dài hơn cho các mẫu flagship. Kể từ khi dòng Galaxy S24 ra mắt, hãng cam kết cung cấp 7 năm cập nhật mới nhất cho các dòng S và Z. Trong khi đó, những smartphone dòng A giá thấp hơn chỉ được hỗ trợ trong 3 năm.
Điều này có nghĩa một chiếc điện thoại đã vài năm tuổi chưa chắc đã trở nên lỗi thời chỉ vì thời gian sử dụng. Nếu phần cứng vẫn đáp ứng nhu cầu và thiết bị còn nằm trong thời gian được hỗ trợ phần mềm, sửa chữa có thể tiếp tục là lựa chọn hợp lý.
Khi nào nên thay điện thoại?
Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy đã đến lúc thay điện thoại là thiết bị bắt đầu hoạt động chậm chạp thấy rõ và không còn trong thời gian bảo hành.
Trong trường hợp này, việc sửa một màn hình bị nứt hoặc xử lý hư hỏng do nước có thể không giải quyết được vấn đề cốt lõi. Một thiết bị có phần cứng đã xuống cấp và hoạt động ì ạch sẽ không trở nên mượt mà trở lại chỉ nhờ thay một linh kiện bị hỏng.
Tình hình càng trở nên bất lợi nếu điện thoại gặp nhiều lỗi cùng lúc. Những hư hỏng như bo mạch chủ gặp vấn đề và khung máy bị cong có thể khiến chi phí sửa chữa tăng đáng kể. Với các trường hợp này, người dùng có thể cân nhắc những dịch vụ bảo vệ thiết bị như AppleCare+ hoặc Samsung Care+ nếu trước đó đã đăng ký.
Một lựa chọn khác là bán hoặc đổi máy cũ. Apple có chương trình thu cũ đổi mới dành cho những smartphone nằm ngoài danh mục sản phẩm hiện tại của hãng, dù giá trị nhận lại sẽ thấp hơn nếu thiết bị bị hư hỏng. Một số cửa hàng cũng có thể tăng giá trị thu cũ trong những dịp mua sắm lớn như Thanksgiving hoặc Black Friday.
Đổi hệ sinh thái cũng là một lý do để mua máy mới
Không phải lúc nào quyết định thay điện thoại cũng xuất phát từ một lỗi phần cứng. Việc người dùng muốn chuyển sang một hệ sinh thái khác cũng có thể là lý do để đổi máy.
Chuyển từ Android sang iPhone hoặc ngược lại hiện đơn giản hơn trước nhờ các công cụ di chuyển dữ liệu được tích hợp trên cả hai nền tảng. Người dùng có thể chuyển ảnh, danh bạ và nhiều thông tin khác sang thiết bị mới mà không phải thực hiện toàn bộ quá trình một cách thủ công.
Tuy nhiên, nếu đã đầu tư vào các thiết bị ngoại vi và sản phẩm bổ trợ thuộc một hệ sinh thái nhất định, tiếp tục sử dụng cùng dòng sản phẩm cũng là một lựa chọn đáng cân nhắc.
Vì vậy, không có một mốc thời gian cố định nào buộc người dùng phải bỏ điện thoại cũ để mua máy mới. Với một thiết bị vẫn hoạt động tốt, còn được cập nhật phần mềm và có chi phí sửa chữa thấp so với giá trị hiện tại, sửa chữa có thể là phương án kinh tế hơn. Ngược lại, khi máy đã chậm, hết bảo hành, gặp nhiều lỗi phần cứng hoặc chi phí sửa chữa trở nên quá cao, việc mua một thiết bị mới có thể hợp lý hơn về mặt tài chính.
M.Đức
