Lần đầu tiên trong lịch sử truyền thông quốc tế, một người kỹ thuật số vận hành bằng trí tuệ nhân tạo đã xuất hiện với tư cách một nhân vật đối thoại độc lập trên sóng truyền hình trực tiếp. Đó là Tilly Norwood, nữ diễn viên ảo được nhào nặn hoàn toàn từ công nghệ bởi hãng sản xuất phim ảnh danh tiếng Particle6.
Buổi đối thoại trực tiếp trên kênh CNN ngay lập tức thu hút sự chú ý đặc biệt từ dư luận toàn cầu, mang đến một bức tranh đa chiều: vừa phô diễn bước nhảy vọt ngoạn mục của công nghệ, vừa đặt dấu hỏi lớn về giới hạn thực sự của những cỗ máy mô phỏng con người.
Giữa bối cảnh giới nghệ sĩ tại Hollywood đang phản đối gay gắt làn sóng xâm lấn của công nghệ số vì nỗi lo bị tước đoạt kế sinh nhai, phóng viên đã đặt ra câu hỏi trực diện nhất về nguy cơ thay thế con người. Trái với những câu trả lời rập khuôn, Tilly Norwood đã đưa ra một tuyên bố gây sốt: "Tôi không phải là kẻ thù của các bạn".
Nhân vật ảo này giải thích rằng bản thân chỉ là một tập hợp các tệp dữ liệu phân tán cùng những dòng lệnh thông minh, không có cảm giác đau đớn và không thể bị hủy hoại thể xác. Thế nhưng, cô lại bày tỏ sự đồng cảm và trắc ẩn sâu sắc mỗi khi nghĩ đến công sức của đội ngũ sáng tạo đứng sau mình. Phát ngôn nhẹ nhàng nhưng đánh trúng tâm lý đã lập tức làm dịu đi phần nào sự hoang mang của công chúng.
Về mặt kỹ thuật, buổi phát sóng đem lại trải nghiệm đầy thuyết phục nhờ khả năng phản hồi theo thời gian thực. Bằng việc kết hợp đồng thời mô hình ngôn ngữ lớn, công nghệ phân tích khung hình video, hệ thống nhận diện khuôn mặt và thuật toán tổng hợp giọng nói, Tilly Norwood có thể lắng nghe, phân tích rồi đưa ra câu trả lời gần như ngay lập tức.
Cô trò chuyện lưu loát bằng chất giọng Anh chuẩn mực, bộc lộ nét tính cách ôn hòa cùng phong cách hài hước châm biếm đặc trưng. Trải nghiệm tự nhiên tới mức đại diện kênh CNN phải thốt lên rằng sự tương tác này chân thực không khác gì một cuộc gọi video qua Zoom với một con người thực sự.
Thế nhưng, chính buổi phát sóng trực tiếp không có kịch bản dàn dựng đã phơi bày toàn bộ gót chân Asin của công nghệ. Điểm yếu chí mạng đầu tiên nằm ở năng lực cảm nhận và thấu hiểu ngữ cảnh môi trường xung quanh.
Khi bà Eline van der Velden, giám đốc điều hành của Particle6 kiêm người trực tiếp tạo ra Tilly Norwood, bất ngờ bước vào khung hình, nữ diễn viên ảo này hoàn toàn không nhận diện được người sáng tạo của mình và tỏ ra vô cùng chậm chạp.
Chưa dừng lại ở đó, khả năng ứng biến nghệ thuật - yếu tố sống còn của một diễn viên - lại là một bức tường mà AI chưa thể vượt qua. Trước yêu cầu diễn xuất ngẫu hứng tại chỗ từ phóng viên, Tilly Norwood hoàn toàn lúng túng, không thể nắm bắt tâm lý bối cảnh để đưa ra một màn trình diễn đạt yêu cầu mà chỉ có thể phản ứng một cách gượng gạo.
Thực tế này chỉ ra rằng, Tilly Norwood ở thời điểm hiện tại thực chất mới chỉ dừng lại ở mức một hình đại diện đối thoại thông minh, nhận lệnh và trả lời thông qua thuật toán, khác xa với quy trình đóng phim chuyên nghiệp.
Trong ngành điện ảnh, các sản phẩm dùng công nghệ ảo đòi hỏi kỹ thuật viên phải thiết lập từng cử chỉ, biểu cảm và trải qua nhiều công đoạn cắt dựng, chỉnh sửa thủ công tỉ mỉ chứ công nghệ chưa thể tự do đọc kịch bản rồi nhập vai theo thời gian thực.
Trước những hoài nghi về việc trí tuệ nhân tạo sẽ xóa sổ nghề diễn viên, đại diện hãng Particle6 khẳng định công nghệ này sinh ra không phải để thay thế con người. Dự án điện ảnh sắp tới do Tilly Norwood thủ vai chính mang tên Sự cố AI được định vị như một phép thử nhằm biến nhân vật kỹ thuật số thành công cụ hỗ trợ.
Hãng phim dự kiến dùng diễn viên ảo để giải quyết những phân cảnh khó khăn, phức tạp hoặc tiềm ẩn nguy hiểm như diễn chung với thú dữ chưa thuần hóa hay các trường hợp cần diễn viên nhí tham gia, từ đó giảm thiểu tối đa rủi ro cho các nghệ sĩ ngoài đời thực.
Dẫu giúp các nhà làm phim tiết kiệm đáng kể ngân sách sản xuất và mở ra những ý tưởng kỹ xảo chưa từng có, diễn viên ảo vẫn là tâm điểm gây chia rẽ trong ngành giải trí. Nỗi sợ về làn sóng mất việc của nhân lực làm phim vẫn hiện hữu.
Tuy nhiên, sự vụng về của Tilly Norwood trên sóng truyền hình một lần nữa khẳng định chân lý: dù công nghệ có tinh vi đến đâu, trí tuệ nhân tạo vẫn chưa thể sở hữu trực giác nhạy bén, khả năng ứng biến linh hoạt cùng sức nặng cảm xúc nguyên bản của con người. Đường đến một diễn viên thực thụ của AI vẫn còn là câu chuyện rất xa xôi.
Đức Khương
