Dưới con mắt của nhiều thế hệ khán giả truyền hình, Tây Du Ký từ lâu đã được định hình như một thiên sử thi thần thoại mẫu mực, nơi cái thiện luôn chiến thắng cái ác và các nhân vật chính diện luôn tỏa sáng vẻ đạo mạo.
Thế nhưng, nếu lật giở từng trang nguyên tác chữ Hán của tác phẩm đỉnh cao này, người đọc sẽ phải bàng hoàng nhận ra một thế giới hoàn toàn khác: đen tối, đẫm máu và chứa đựng những tầng lớp hiện thực gai góc đến mức không một nhà làm phim nào dám can đảm đưa trọn vẹn lên màn ảnh.
Minh chứng rõ ràng nhất cho sự rùng rợn này nằm ở Sư Đà Lĩnh và Sư Đà quốc. Trên phim ảnh, ngọn núi này hiện lên khá êm đềm với hình ảnh tiểu yêu Tiểu Toản Phong vừa đi tuần vừa hát ca yêu đời.
Ngược lại, trang sách nguyên tác lại đặc tả nơi đây như một địa ngục trần gian trải dài suốt tám trăm dặm, chìm trong làn chướng khí đen đặc. Tác giả không ngần ngại dùng những con chữ trần trụi nhất để miêu tả cảnh đầu lâu chất cao thành núi, xương tàn rải rác như rừng rậm, tóc người dệt thành thảm tấm, da thịt rữa nát hóa bùn lầy, gân người phơi khô quấn quanh thân cây sáng loáng tựa ánh bạc.
Đó là một chốn thây chất thành núi, máu chảy thành sông ngập ngụa mùi hôi tanh nồng nặc, nơi lũ tiểu yêu mé đông thản nhiên xẻo thịt người sống, còn bầy quỷ mé tây tấp nập bắc bếp đun nấu thịt người tươi nguyên.
Sự kinh hoàng ấy khủng khiếp đến mức ngay cả một Tề Thiên Đại Thánh từng đại náo thiên cung, từng khuấy đảo địa phủ cũng phải hoảng sợ đến mức ngã lăn một cái khi đứng cách thành trì Sư Đà quốc chỉ chừng một dặm. Cả một quốc gia phồn hoa đã bị ba tên đại ma đầu cùng bốn vạn tám nghìn tiểu yêu tàn sát, nuốt chửng toàn bộ dân cư để biến thành vương quốc của loài quỷ dữ.
Thế nhưng, sự tàn khốc trực quan ấy vẫn chưa phải là điều cay đắng nhất. Đỉnh điểm của sự mỉa mai nằm ở kết cục của những kẻ thủ ác. Con yêu quái tàn bạo nhất là chim Đại Bàng, kẻ đã trực tiếp ăn sạch người dân của cả một vương quốc, sau cùng lại bình an vô sự khi Như Lai Phật Tổ và chư phật giáng lâm thu phục.
Lý do duy nhất giúp hắn ung dung thoát nạn và có tư cách đứng ra mặc cả điều kiện chính là bởi hắn mang thân phận cậu ruột của Như Lai. Chỗ dựa quyền lực quá vững chắc đã trở thành chiếc kim bài miễn tử che chở cho tội ác tày trời.
Trái ngược hoàn toàn với Sư Đà quốc đẫm máu, câu chuyện về Hoàng Sư Tinh tại động Hoàng Sư, núi Báo Đầu thuộc châu Ngọc Hoa lại mang đến một tấn bi kịch đầy xót xa. Đây có thể coi là con yêu quái dị biệt và lương thiện bậc nhất trong toàn bộ tác phẩm. Khác với những hang ổ yêu ma ngập mùi tanh máu, động phủ của Hoàng Sư Tinh được ngợi ca chẳng khác nào chốn Đào Nguyên thoát tục với non xanh cheo leo, hoa cỏ rực rỡ đón chào.
Bản thân vị yêu quái này sống chan hòa với bách tính địa phương, tuyệt đối không cướp bóc, không giết chóc và không ăn thịt người. Thậm chí, khi chuẩn bị mở tiệc ăn mừng, hắn còn đưa hai mươi lượng bạc cho thuộc hạ đi mua lợn dê đàng hoàng; lúc nghe báo thiếu năm lượng, hắn lập tức xuất bạc trả đủ và còn hào phóng thết đãi người bán hàng một bữa cơm no nê. Lỗi lầm duy nhất của Hoàng Sư Tinh là nhất thời tham lam trộm ba món binh khí đang được chế tác phỏng theo đồ của thầy trò Tôn Ngộ Không.
Hậu quả của một phút nông nổi ấy là cái giá quá đắt. Động phủ bị Trư Bát Giới phóng hỏa thiêu rụi, đàn tiểu yêu vô tội bị giết sạch, đẩy Hoàng Sư Tinh vào nỗi đau đớn cùng cực đến mức lao đầu vào vách đá toan tự vẫn vì tiếc thương sản nghiệp và đồng loại.
Sau một ngày giao chiến ác liệt, Hoàng Sư Tinh bị đánh chết. Man rợ hơn cả, thi thể của con yêu quái chưa từng hại một mạng người này lại bị chặt thành từng miếng nhỏ chỉ nặng một hai lạng để phân phát cho quân dân châu Ngọc Hoa chia nhau ăn thịt nhằm nếm mùi vị và trấn an nỗi sợ hãi. Trong khi đó, kẻ đứng đầu cầm trịch trận chiến là Cửu Linh Nguyên Thánh lại được tha mạng chỉ vì là thú cưỡi của Thái Ất Thiên Tôn.
Tây Du Ký thực chất không dừng lại ở câu chuyện thần thoại đánh quái thăng cấp, mà là một bản cáo trạng văn học phê phán sâu sắc trật tự xã hội phong kiến cổ đại.
Thông qua hình tượng Hoàng Sư Tinh, tác giả đã phơi bày một quy luật nghiệt ngã: những kẻ yếu thế xuất thân thấp kém dù có ăn ở hiền lành, an phận thủ thường thì chỉ cần phạm một sai lầm nhỏ cũng lập tức bị nghiền nát không thương tiếc; ngược lại, những kẻ nắm giữ chỗ dựa quyền thế dù gây ra tội ác diệt chủng vẫn được thảnh thơi tiêu dao ngoài vòng trừng phạt.
Đoạn kết đẫm máu của Hoàng Sư Tinh khi bị con người xẻ thịt phân chia đã chứng minh một chân lý chua chát rằng điều tàn nhẫn nhất đôi khi không đến từ yêu ma, mà khởi phát từ chính sự tàn độc ẩn sâu trong lòng người.
Đức Khương
