Những giai điệu nhạc pop sôi động vang lên khắp sảnh chính của Goodzone, một trung tâm mua sắm lớn ở phía nam Moscow, vốn hướng tới nhóm khách hàng trung lưu.
Tuy nhiên, thay vì tạo không khí nhộn nhịp, âm nhạc lại vang giữa những dãy cửa hàng mặt tiền kính phần lớn đóng cửa hoặc bỏ trống, phản ánh những khó khăn mà một bộ phận bán lẻ Nga đang đối mặt.
Trung tâm thương mại ở Nga vắng khách
Goodzone khai trương năm 2014 với nhiều sự kiện quảng bá. Trung tâm từng có một rạp chiếu phim 8 phòng, nhưng hiện đã ngừng hoạt động, khu vực sảnh tối đèn. Dù vẫn mở cửa 7 ngày mỗi tuần, trung tâm thương mại này hiện chỉ còn một số ít cửa hàng hoạt động và lượng khách cũng thưa thớt.
Sau khi xung đột Ukraine bùng phát, nhiều doanh nghiệp phương Tây rời khỏi Nga trong bối cảnh các nước phương Tây áp đặt hàng loạt lệnh trừng phạt. Moscow sau đó tăng cường xuất khẩu dầu sang Trung Quốc và Ấn Độ, giúp duy trì nguồn thu cho nền kinh tế.
Tuy nhiên, những dấu hiệu cho thấy nền kinh tế Nga đang chịu sức ép ngày càng rõ. GDP giảm 1,8% trong hai tháng đầu năm 2026. Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng thừa nhận tốc độ tăng trưởng đang chậm lại tại một cuộc họp về các vấn đề kinh tế hồi giữa tháng 4.
Ông Putin nói: “Số liệu thống kê cho thấy, thật không may, tăng trưởng kinh tế đã chậm lại trong hai tháng liên tiếp”, đồng thời yêu cầu các quan chức giải thích “tại sao diễn biến của các chỉ số kinh tế vĩ mô hiện đang không đạt được kỳ vọng”.
Dù chưa xuất hiện dấu hiệu bất ổn xã hội trên diện rộng và một số trung tâm thương mại khác, như Aviapark ở phía tây bắc Moscow, vẫn duy trì hoạt động tương đối tốt, tình trạng tại Goodzone cho thấy sức mua đang là một vấn đề đáng chú ý.
Một nhân viên thu ngân tên Ivan nói với CNN rằng đây là công việc thứ hai của anh và anh không muốn mất việc trong bối cảnh hiện nay.
Ivan chỉ vào màn hình máy tính tiền. Tính đến thời điểm đó, hệ thống ghi nhận 13 giao dịch trong ngày, với tổng giá trị chỉ 3.417 rúp, tương đương khoảng 45 USD. Theo Ivan, vào những thời điểm kinh doanh thuận lợi hơn, số giao dịch có thể lên tới gần 300.
“(Goodzone) trông giống như một khu vực hậu tận thế,” Ivan nói. “Trung tâm thương mại này quá lớn, bạn có thể bị lạc và mệt mỏi khi đi bộ xung quanh. Có vẻ như nó được xây dựng và thiết kế cho một lượng người khổng lồ, nhưng tôi chưa thấy điều đó.”
Trên website, ban quản lý Goodzone cho biết một số khu vực đang được cải tạo và sẽ có các đơn vị kinh doanh mới. Trung tâm cũng quảng cáo cho thuê mặt bằng bán lẻ với giá từ 1 rúp, tương đương khoảng 0,01 USD, mỗi mét vuông. Một số cửa hàng từng là nơi kinh doanh của các thương hiệu phương Tây hiện đã bỏ trống sau khi những doanh nghiệp này rời thị trường Nga.
Hai phụ nữ làm việc tại một cửa hàng quà tặng nói với CNN rằng lượng khách hiện rất thấp. Một người cho biết cửa hàng phần lớn được sử dụng như một kho hàng.
“Về cơ bản, chúng tôi đang sử dụng cửa hàng này như một kho hàng,” cô nói.
Theo nữ nhân viên này, nhiều doanh nghiệp chuyển sang kinh doanh trực tuyến sau đại dịch Covid-19, nhưng hoạt động kinh doanh nhìn chung đã phục hồi trước khi xung đột Ukraine bùng phát.
“Sau năm 2022, sức mua giảm sút,” cô nói.
“Chu kỳ bùng nổ đã kết thúc”
Để tăng nguồn thu ngân sách, Nga đã tăng thuế thu nhập cá nhân và thuế doanh nghiệp trong năm 2025. Từ ngày 1/1/2026, thuế giá trị gia tăng (VAT) cũng được nâng từ 20% lên 22%.
Ruben Enikolopov, giáo sư tại Trường Kinh tế Barcelona, cho rằng khi xung đột Ukraine bắt đầu, Nga có lợi thế nhờ nợ công thấp và lượng dự trữ lớn. Điện Kremlin sau đó tăng mạnh chi tiêu, đặc biệt cho lĩnh vực quốc phòng, qua đó tạo thêm động lực cho nền kinh tế.
“Cách này có hiệu quả trong một thời gian nhưng không thể kéo dài mãi mãi. Chi tiêu của chính phủ đã giúp nền kinh tế nhưng giờ chu kỳ bùng nổ đã kết thúc,” ông Enikolopov nói.
Theo chuyên gia này, dự trữ ngoại hối của Nga đã giảm, khiến chính phủ phải tìm thêm nguồn thu, trong đó có việc tăng thuế.
Ông Enikolopov cũng cho rằng Moscow từng hưởng lợi từ giá năng lượng cao trong giai đoạn xung đột tại Trung Đông. Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào chuỗi cung ứng năng lượng của Nga, đặc biệt là các nhà máy lọc dầu, đã ảnh hưởng tới lượng dầu Moscow có thể đưa ra thị trường.
Tháng trước, Bộ trưởng Phát triển Kinh tế Nga Maxim Reshetnikov cũng công khai thừa nhận những thay đổi về thuế đang tạo thêm sức ép đối với doanh nghiệp.
Ông Reshetnikov cho biết Nga đã sử dụng nguồn dự trữ để hỗ trợ nền kinh tế, nhưng “giờ đây chúng ta thấy rằng nguồn dự trữ này phần lớn đã cạn kiệt, và tình hình kinh tế vĩ mô trở nên phức tạp hơn nhiều”.
Theo ông, nhiệm vụ chính của chính phủ Nga hiện nay là giúp các doanh nghiệp thích ứng với những điều kiện kinh tế mới.
An An (Theo CNN)
