Theo thông tin ban đầu, nạn nhân gặp nạn sau một tình huống quật ngửa mạnh, bất tỉnh tại chỗ và không qua khỏi dù được đưa đi cấp cứu. Nhiều ý kiến chuyên môn cho rằng đây có thể là hậu quả của chấn thương cột sống cổ nghiêm trọng – dạng tổn thương đặc biệt nguy hiểm trong thể thao đối kháng.
Trao đổi với phóng viên, ThS.BS. Kiều Quang Thuận – Khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện E cho biết: “Với những chấn thương mạnh vào vùng cổ, đặc biệt khi cổ bị gập hoặc ngửa quá mức đột ngột, nguy cơ tổn thương tủy cổ là rất lớn. Nguy hiểm nhất là tổn thương tủy cổ cao, tương ứng các đốt sống cổ C1 – C2. Đây là khu vực chi phối trung tâm hô hấp và tuần hoàn. Nếu bị tổn thương nặng, bệnh nhân có thể ngừng thở, ngừng tim và tử vong ngay tại hiện trường”.
Theo bác sĩ Thuận, trong những trường hợp như vậy, việc cấp cứu gần như không còn nhiều cơ hội nếu tổn thương xảy ra tức thì và quá nặng. Còn nếu tổn thương ở đoạn tủy cổ thấp hơn, bệnh nhân có thể không tử vong ngay nhưng đối diện nguy cơ liệt tứ chi vĩnh viễn, mất hoàn toàn khả năng vận động và phụ thuộc suốt đời.
Khái niệm dân gian gọi là “gãy cổ” thực chất thường dùng để chỉ chấn thương cột sống cổ có kèm tổn thương tủy sống. Đây không đơn thuần là gãy xương mà có thể bao gồm trật đốt sống, đứt dây chằng, tổn thương đĩa đệm và đặc biệt là dập, đứt tủy sống.
“Chỉ một khoảnh khắc cổ bị gập hoặc ưỡn quá mức cũng có thể gây hậu quả thảm khốc. Vùng cổ là nơi vừa phải đảm bảo linh hoạt vận động, vừa bảo vệ tủy sống – cấu trúc cực kỳ quan trọng của cơ thể. Khi tủy cổ cao bị tổn thương, bệnh nhân có thể tử vong gần như ngay lập tức”, bác sĩ Thuận nhấn mạnh.
Đòn đánh dễ gây chấn thường cổ
Theo TS Nguyễn Hồng Vũ đang công tác tại Mỹ, khi xem lại các đoạn video lan truyền trên mạng xã hội, ông nhận định tư thế quật trong tình huống trên có nét tương đồng với kỹ thuật “German Suplex” – một đòn quật ngửa phổ biến trong đấu vật hiện đại. Ở kỹ thuật này, vận động viên đứng phía sau, vòng tay qua thân đối thủ, nhấc bổng rồi ngửa người quật mạnh ra sau.
Trong thi đấu chuyên nghiệp, các đô vật được huấn luyện kỹ năng tiếp đất an toàn như uốn cong lưng, phân tán lực va chạm xuống vai và lưng trên thay vì dồn trực tiếp lên đầu hoặc cổ. Đồng thời, sàn thi đấu đạt chuẩn với lớp đệm giảm chấn giúp hạn chế chấn thương.
Tuy nhiên, nếu người bị quật không kịp phản xạ bảo vệ, hoặc lực ném quá mạnh, góc rơi quá dốc, đặc biệt khi bề mặt thi đấu cứng, lực nén dọc trục có thể dồn thẳng lên cột sống cổ. Khi đầu hoặc gáy chạm đất trước, nguy cơ trật đốt sống, dập tủy là rất cao.
Đấu vật truyền thống trong các lễ hội là nét văn hóa lâu đời của nhiều địa phương Việt Nam. Tuy nhiên, đặc thù của hình thức này là luật thi đấu mang tính phong tục, ít phân hạng cân nặng, tuổi tác và thể trạng. Việc chênh lệch thể hình giữa các đô vật, cộng với tâm lý thi đấu hưng phấn trước đông đảo khán giả, có thể làm gia tăng rủi ro.
Các chuyên gia cho rằng để hạn chế những tai nạn đáng tiếc, cần siết chặt hơn các yếu tố an toàn trong tổ chức hội vật, bao gồm:
- Kiểm soát và hạn chế những kỹ thuật có nguy cơ cao với vùng cổ.
- Bảo đảm mặt sàn thi đấu có lớp đệm đạt chuẩn giảm chấn.
- Phân hạng tuổi, cân nặng, thể trạng rõ ràng giữa các đô vật.
- Bố trí đội ngũ y tế trực sẵn tại chỗ với phương tiện cấp cứu cơ bản.
- Trọng tài cần dừng ngay trận đấu khi xuất hiện tình huống nguy hiểm đến tính mạng.
Thực tế cho thấy, dù là môn thể thao truyền thống hay hiện đại, các đòn quật ngửa luôn tiềm ẩn nguy cơ với cột sống cổ nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Trong môi trường phong trào, nơi điều kiện tập luyện và bảo hộ không đồng bộ như thi đấu chuyên nghiệp, mức độ rủi ro càng tăng cao.
Vụ việc đau lòng lần này là hồi chuông cảnh báo về an toàn trong các hoạt động thể thao cộng đồng. Giữ gìn bản sắc văn hóa là cần thiết, nhưng song hành với đó phải là chuẩn hóa quy trình tổ chức và đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu, để những hội làng không còn bị phủ bóng bởi những mất mát thương tâm.
Ngọc Minh
