Chú thích: bài viết ghi lại theo lời kể của Hoàng Tuấn Anh, người đã dùng iPhone liên tục 8 năm và chuyển sang Galaxy Z Fold8 cách đây 2 tuần. Các nhận định trong bài là trải nghiệm cá nhân của nhân vật trong khoảng thời gian sử dụng nói trên, không phải kết luận về độ bền dài hạn của thiết bị.
Buổi trưa hôm ấy anh ngồi ở quán cà phê, đối tác gửi qua một bản hợp đồng 14 trang dạng PDF và cần phản hồi trong vòng một tiếng. Phản xạ đầu tiên là với tay xuống ba lô lấy máy tính, và theo lời anh kể thì tay đã chạm vào khóa kéo mới nhớ ra chiếc điện thoại đang nằm ngay trên bàn có thể mở ra thành một màn hình đủ rộng để đọc hết trọn một trang mà không phải phóng to từng đoạn.
Anh thuộc nhóm hoài nghi máy gập lâu nhất trong đám bạn, và phần lớn lý do đến từ những thứ anh tưởng tượng ra chứ không phải những thứ đã cầm thử. Sau 2 tuần, thứ thay đổi rõ nhất nằm ở số lượng công việc anh thôi không dồn lại để tối về mở máy tính xử lý.
Rào cản lớn nhất khiến anh trì hoãn suốt hai năm không phải giá tiền hay kiểu dáng, mà là nỗi sợ mất dữ liệu. Tám năm dùng một hệ điều hành nghĩa là ảnh, danh bạ, lịch làm việc và toàn bộ tin nhắn công việc đều nằm trong đó, và anh kể rằng đã hình dung ra một buổi tối ngồi chép tay từng số điện thoại.
Thực tế mất khoảng 40 phút và diễn ra trong lúc anh ăn tối. Smart Switch nằm sẵn trong phần cài đặt của máy mới, chỉ cần nối cáp giữa hai máy, bấm chọn Tin cậy khi chiếc iPhone hỏi, rồi tích vào những nhóm dữ liệu muốn mang theo gồm ảnh, video, danh bạ, tin nhắn, lịch và ghi chú. Điều khiến anh bất ngờ là ứng dụng còn liệt kê những phần mềm Android tương ứng với phần mềm iOS trên máy cũ để tải về, nên màn hình chính tối hôm đó đã gần giống thứ anh quen dùng.
Có hai việc phải làm bằng tay mà không ai nhắc trước. Việc thứ nhất là tắt iMessage và FaceTime trên chiếc iPhone cũ trước khi rút thẻ SIM, nếu quên thì tin nhắn từ bạn bè dùng máy Apple sẽ tiếp tục bay vào chiếc máy đã cất trong ngăn kéo. Việc thứ hai là các ứng dụng ngân hàng và ứng dụng có mã xác thực đều phải đăng nhập lại từ đầu, nên tốt nhất là đổi máy vào một ngày không có giao dịch gấp.
Thứ anh tưởng sẽ ghét nhất là phải làm quen với một cục máy dày và nặng
Hình dung của anh về máy gập trước đây khá đơn giản, đó là một thiết bị dày gấp đôi, cầm một tay mười phút là mỏi cổ tay, và muốn bỏ túi quần thì phải chọn loại quần rộng.
Con số thực tế đi ngược lại hình dung đó. Galaxy Z Fold8 nặng 201g, mỏng 9,7mm khi gập và 4,5mm khi mở, nghĩa là gập lại thì dày hơn máy cũ một chút nhưng cầm lên lại nhẹ hơn. Buổi sáng đầu tiên anh bỏ máy vào túi quần jean rồi ngồi xuống ghế xe, phản xạ là chờ cảm giác cấn vào đùi, và cảm giác đó không tới.
Chi tiết anh nhớ lâu nhất lại nhỏ hơn thế nhiều. Khi cầm chiếc điện thoại cũ, ngón út luôn tự động chống vào cạnh dưới để đỡ toàn bộ trọng lượng máy, một tư thế duy trì nhiều năm mà không hề ý thức. Đến tuần thứ hai với máy mới, anh phát hiện ngón út đã thôi làm việc đó, và bàn tay giữ máy ở tư thế thả lỏng hơn hẳn.
Màn hình lớn hóa ra hữu dụng nhất vào đúng lúc không có ai nhìn
Lập luận phản đối của anh trước đây nghe rất hợp lý, rằng người ta mở màn hình lớn ra chủ yếu để gây chú ý, còn ngày thường thì hai ba lần cho vui rồi lại gập vào dùng như điện thoại bình thường. Sau 2 tuần, ba tình huống anh mở máy nhiều nhất đều diễn ra ở nơi không có ai để ý.
Tình huống thứ nhất là đọc tài liệu dài trên xe, khi màn hình rộng cho phép nhìn trọn một trang A4 ở cỡ chữ nguyên bản. Tình huống thứ hai là vừa xem video vừa để cửa sổ tin nhắn công việc bên cạnh, thứ mà trước đây anh phải làm bằng cách nhảy qua lại giữa hai ứng dụng và thường xuyên mất mạch. Tình huống thứ ba là dọn lại chùm ảnh vừa chụp, việc anh vốn để dành đến khi về nhà vì màn hình cũ quá nhỏ để nhìn ra chi tiết thừa trong khung.
Màn hình ngoài theo tỷ lệ 16:10 nên video ngắn hiển thị gần như trọn khung thay vì bị cắt hai bên, và độ sáng lên tới 3.000 nits nghĩa là buổi trưa đứng ngoài sân anh vẫn đọc được tin nhắn mà không phải lấy tay che. Đáng giá hơn cả là nội dung đang xem dở ở màn hình ngoài sẽ tiếp tục đúng vị trí đó khi mở máy ra, nên thao tác mở màn hình lớn không tạo thêm bước nào.
Có một thứ anh tưởng sẽ mê nhất thì lại gần như không đụng đến, đó là chế độ chia ba cửa sổ cùng lúc. Anh thử đúng hai lần trong tuần đầu rồi thôi, vì hai cửa sổ đã đủ cho mọi việc và cửa sổ thứ ba chỉ khiến mắt phải chia thêm một hướng.
Rào cản hệ sinh thái đã thấp hơn anh tưởng, nhưng vẫn còn thứ phải bỏ lại
Thứ anh chuẩn bị tinh thần chịu đựng nhiều nhất lại được gỡ trước cả khi kịp khó chịu. Nhóm bạn của anh phần lớn dùng iPhone và thói quen gửi ảnh nguyên bản cho nhau bằng AirDrop đã thành mặc định nhiều năm, nên anh đã tính sẵn phương án đẩy ảnh lên đám mây rồi gửi đường liên kết cho từng người. Đến lần đi chụp chung đầu tiên thì phương án đó không cần dùng tới, vì tính năng Quick Share trên máy Galaxy hiện đã nói chuyện trực tiếp được với AirDrop, và thao tác rút gọn còn chọn ảnh, bấm Quick Share, chờ tên chiếc iPhone hiện ra trong danh sách thiết bị ở gần rồi gửi thẳng.
Phần thật sự phải bỏ lại nằm ở những thứ đã mua từ trước. Chiếc đồng hồ đeo tay của Apple mà anh dùng hai năm nay không còn ghép được với máy mới nên nằm lại trong ngăn kéo, và vài ứng dụng từng trả tiền trên kho ứng dụng của Apple thì phải mua lại bản Android. Một vài ứng dụng ngân hàng khi mở ở màn hình trong vẫn phóng to giao diện thô ráp thay vì bố trí lại. Thói quen tay tích lũy 8 năm cũng không biến mất sau một tuần.
Phần cân lại đến từ những thứ anh dùng hằng ngày mà không nghĩ tới. Viên pin 4.800mAh trụ hết một ngày làm việc bình thường với khoảng 20% còn lại lúc về đến nhà, và khi cần thì cắm sạc trong lúc ăn tối là đủ dùng cho cả buổi tối. Photo Assist giúp anh dọn nhanh một tấm ảnh trước khi gửi, chỉ cần gõ điều muốn sửa thay vì mò từng thanh trượt. My FanCam thì hữu ích lúc quay video có người di chuyển, khi tính năng này tự giữ chủ thể ở giữa khung.
Gộp lại 2 tuần đó, ba nỗi lo lớn nhất từng khiến anh trì hoãn suốt hai năm đều không sống sót qua tuần đầu tiên. Chuyện mất dữ liệu kết thúc sau 40 phút cắm cáp trong lúc ăn tối, còn hình dung về một cục máy dày nặng thì tan ngay buổi sáng bỏ máy vào túi quần jean rồi ngồi xuống ghế xe. Riêng nỗi lo bị đẩy ra rìa vòng bạn bè dùng iPhone, thứ anh coi là rào cản khó gỡ nhất và cũng là lý do trì hoãn dai dẳng nhất, lại được gỡ hộ bằng một bản cập nhật phần mềm. Đến khoảng ngày thứ mười lăm thì phản xạ tay cũ biến mất, và ngồi ở quán cà phê anh không còn với tay xuống ba lô mỗi lần cần đọc một bản hợp đồng dài.
Phần đáng nói hơn nằm ngoài trải nghiệm của một người. Phần lớn lý do khiến người dùng iPhone ở Việt Nam còn ngại máy gập được xây từ hình ảnh của thế hệ máy gập bốn, năm năm trước, thời thiết bị còn dày, còn nặng và còn bắt người dùng đánh đổi quá nhiều thứ để lấy một màn hình lớn, chứ không phải từ chiếc máy đang bày trong cửa hàng lúc này. Thị trường từng đi qua đúng một vòng như vậy hồi màn hình trên 5 inch bị chê là quá khổ để cầm một tay, và chỉ vài năm sau thì lời chê đó không còn ai nhắc lại. 2 tuần là đủ để anh biết hai năm chờ đợi vừa rồi được trả cho một hình dung đã lỗi thời.
PV
