Chia sẻ với VietNamNet, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) đã thông tin về những điểm mới trọng tâm trong dự thảo Luật Giáo dục đại học sửa đổi.
Theo đó, dự thảo khẳng định Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, đảm bảo nguồn lực đầu tư và sự công bằng trong giáo dục đại học.
Đáng chú ý, quyền tự chủ của các cơ sở đào tạo được xác nhận không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính. Quyền tự chủ sẽ gắn liền với cơ chế tự chịu trách nhiệm và trách nhiệm giải trình của từng cơ sở.
Theo GS Nguyễn Tiến Thảo, các điểm đột phá của dự thảo Luật lần này tập trung vào việc kiện toàn và nâng cao năng lực quản trị hệ thống, tăng tính chỉ huy thống nhất. Chiến lược đầu tư sẽ có trọng tâm, trọng điểm nhằm phát triển hệ thống liên thông hiện đại và thu hút đội ngũ nhà khoa học xuất sắc.
GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT), thành viên Ban soạn thảo dự Luật Giáo dục đại học sửa đổi. Ảnh: GD&ĐT
Dự thảo cũng bổ sung các nội dung quan trọng về tự do học thuật, liêm chính khoa học và phát triển mô hình giáo dục đại học số. Các cơ chế mới nhằm khơi thông nguồn lực xã hội hóa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển tài năng cũng được chú trọng. Đặc biệt, vấn đề kiểm định mang tính hình thức sẽ bị loại bỏ, thay vào đó là các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho người học, hoàn thiện cơ chế học phí và học bổng nhằm bảo đảm công bằng và hội nhập quốc tế.
Về chính sách hỗ trợ đào tạo sau đại học, GS Thảo nhấn mạnh tầm quan trọng của yếu tố tài chính đối với chất lượng đào tạo tiến sĩ. Ông cho rằng, bên cạnh chương trình, cán bộ hướng dẫn hay quy trình tổ chức, thì thời gian và sự hỗ trợ về học bổng ảnh hưởng rất lớn đến kết quả đầu ra.
Do đó, dự thảo Luật đề xuất chính sách hỗ trợ học bổng cụ thể cho đối tượng nghiên cứu sinh theo học các chương trình tiến sĩ. GS Thảo nhận định: “Đây là bước tiến quan trọng để nghiên cứu sinh yên tâm học tập và hoàn thành luận án tiến sĩ. Điều này cũng tạo sự thu hút với nghiên cứu sinh trong và ngoài nước, sinh viên quốc tế đến học tập và nghiên cứu tại các trường đại học ở Việt Nam”.
Một điểm mới khác được đại diện Bộ GD&ĐT đề cập là quy định về xây dựng chương trình đào tạo tích hợp. Cụ thể, dự thảo tháo gỡ các bất cập tồn tại về liên thông, đặc biệt trong khối ngành khoa học sức khỏe. Các chương trình đào tạo bác sĩ nội trú có thể được tích hợp, bổ sung cùng chương trình thạc sĩ, tiến sĩ để người học nhận được các cấp văn bằng tương ứng khi hoàn thành và đạt chuẩn đầu ra.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng điều chỉnh cơ cấu tổ chức hội đồng trường đại học tư thục và các quy định về phân hiệu, địa điểm đào tạo cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn và chính quyền 2 cấp.
Lễ trao bằng tiến sĩ năm 2025 tại Đại học Kinh tế quốc dân. Ảnh: Tuổi trẻ Online
Liên quan đến vấn đề hỗ trợ nghiên cứu sinh, trong phiên thảo luận tại Quốc hội mới đây, VnExpress đưa tin, GS Hoàng Văn Cường, nguyên Hiệu phó Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, đã bày tỏ sự đồng tình với đề xuất cấp học bổng và hỗ trợ học phí cho đào tạo tiến sĩ toàn thời gian. Theo ông, chính sách này sẽ giúp nghiên cứu sinh tập trung tối đa cho việc học tập và nghiên cứu.
Tuy nhiên, GS Cường cũng lưu ý rằng việc hỗ trợ tài chính đơn thuần mới chỉ giúp tạo ra những luận án tốt, chứ chưa chắc đảm bảo ra đời các sản phẩm nghiên cứu hoàn chỉnh để ứng dụng thực tế. Từ đó, ông đề nghị Nhà nước cần cấp kinh phí và giao nhiệm vụ nghiên cứu trọng điểm cho các cơ sở đào tạo tiến sĩ.
Theo hướng này, các trường sẽ tuyển chọn nghiên cứu sinh phù hợp với khả năng thực hiện từng phần công việc theo đơn đặt hàng của Nhà nước. Khi đó, kinh phí được cấp sẽ được các trường sử dụng để trả học bổng và chi trả học phí cho chính các nghiên cứu sinh này, đảm bảo tính hiệu quả và ứng dụng cao của đề tài nghiên cứu.
