Ở một thời đại mà sức khỏe tinh thần ngày càng được quan tâm, những từ khóa như “chữa lành”, “sống chill”, “mental health”... có lẽ chẳng còn xa lạ. Trên mạng xã hội, chỉ cần tìm cách để sống một cuộc đời “đáng sống” hơn, bạn có thể bắt gặp hàng loạt lời khuyên: đọc sách, xem clip chữa lành, học thiền, tập chạy bộ mỗi ngày, dành thời gian đi du lịch, hay nếu công việc khiến mình mệt mỏi thì cứ mạnh dạn nghỉ.
Thế nhưng, giữa rất nhiều công thức để chăm sóc sức khỏe tinh thần ấy, có một thứ đôi khi lại ít được nhắc đến: sự ổn định về tài chính.
Bởi liệu một người có thực sự bớt bất an, lo âu nếu đã thử đủ cách để “chữa lành” nhưng trong đầu vẫn canh cánh chuyện tiền bạc?
Đó cũng là điều khiến một tài khoản Threads nhận được nhiều sự chú ý khi chia sẻ:
“Phải đến sau 25 mình mới nhận thấy rõ.
Dù bạn có xem bao nhiêu clip self-help, journal trước khi đi ngủ, chạy bộ, dọn ra ở riêng,... hay tất cả mọi thứ người ta khuyên nên làm để cải thiện mental health đi chăng nữa, cũng đều không xi nhê bằng việc bạn có sự ổn định về tài chính á”.
Bên dưới bài đăng, nhiều netizen cũng đồng tình. Nhưng đồng thời, không ít người cho rằng tài chính và sức khỏe tinh thần không phải hai vấn đề có thể tách rời: có tiền giúp cuộc sống bớt áp lực, nhưng nếu chỉ chăm chăm kiếm tiền mà bỏ quên chính mình thì sự ổn định ấy cũng khó kéo dài.
Đúng, cứ phải có tiền trước đã thì mới an tâm!
Thực tế, rất nhiều người tìm đến những phương pháp chăm sóc sức khỏe tinh thần sau khi đã quá mệt mỏi với công việc. Đi làm áp lực, KPI dí, deadline liên tục, chuyện công sở khiến đầu óc lúc nào cũng căng như dây đàn. Sau một ngày như vậy, người ta lại tìm đến những video truyền cảm hứng, tập thiền, chạy bộ, viết journal hoặc tự thưởng cho mình một chuyến đi để “nạp lại năng lượng”.
Nhưng có một vấn đề rất thực tế: nếu áp lực lớn nhất vẫn là tiền thì lấy đâu ra tâm trí để nghĩ đến chuyện chữa lành?
Khi tiền nhà, tiền điện nước, tiền ăn, tiền gửi về gia đình hay những khoản phát sinh cứ nối tiếp nhau, đầu óc rất khó thật sự thảnh thơi. Bạn có thể tự nhủ “đừng lo lắng nữa”, nhưng hóa đơn đến hạn thì vẫn phải trả.
Một netizen chia sẻ: “Mình gần 40 tuổi, và xác nhận việc ổn định tài chính giúp giảm rất nhiều căng thẳng nha. Hồi mình tầm 20 mấy, cũng chăm chỉ cày 2 job (tiền kiếm ổn, nhưng không giỏi quản lý chi tiêu), cũng đọc sách, học Thiền, mỗi khi stress thì lại đi du lịch… Nói chung mình cũng thử khá nhiều cách để cải thiện mental health. Sau khi bước vào độ tuổi 30+, mình quan tâm tới tài chính cá nhân hơn và nghiêm túc trong việc ấy. Hiện tại tài chính ổn định nên cảm xúc cũng rất ổn định, ít stress hơn xưa hẳn.”
Một người khác thì nói thẳng: “Từ ngày tui không cần khổ sở về tiền bạc nữa đầu óc tui nhẹ nhõm hơn 70%”.
Cũng dễ hiểu. Khi không còn phải sống trong trạng thái liên tục tính toán “tháng này có đủ không?”, người ta sẽ có thêm khoảng trống để quan tâm đến những thứ khác.
Có thể là ngủ thêm một chút thay vì nhận thêm việc, đi khám khi cơ thể có vấn đề, mua một món đồ mình thích mà không phải đắn đo quá lâu, hay đơn giản là cuối tuần được nằm im ở nhà mà không thấy tội lỗi vì “nghỉ một ngày là mất một ngày kiếm tiền”.
Vậy nên, với không ít người, ổn định tài chính cũng là một phần của cảm giác an toàn. Và khi cảm giác an toàn ấy xuất hiện, chuyện chăm sóc sức khỏe tinh thần cũng trở nên dễ dàng hơn. Nói cách khác, tiền không phải tất cả, nhưng thiếu tiền có thể khiến rất nhiều thứ khác trở nên khó khăn hơn.
Có tiền mới làm được điều mình thích, chăm sóc chính mình
Có một điều khá thực tế nhưng đôi khi những nội dung “chữa lành” trên mạng không nói quá nhiều: rất nhiều trải nghiệm được dùng để chăm sóc bản thân cũng cần tiền.
Bạn muốn đi ngắm cực quang để “reset” cuộc đời? Được thôi, nhưng trước hết phải có tiền mua vé máy bay.
Muốn đi du lịch một mình vài ngày để thoát khỏi guồng quay công việc? Cũng cần tiền.
Muốn tập Pilates, yoga, massage, đi xem concert, ăn một bữa thật ngon, mua một đôi giày chạy bộ tử tế hay đơn giản là nghỉ phép mà không phải thấp thỏm vì tháng này hụt thu nhập?
Vẫn là tiền.
Tất nhiên, không có nghĩa phải giàu mới được chăm sóc bản thân. Một buổi chạy bộ ở công viên hay một tối nằm nhà xem phim vẫn có thể khiến bạn vui. Nhưng khi tài chính thoải mái hơn, bạn có thêm lựa chọn.
Cùng là chạy bộ, bạn có thể chạy bằng đôi giày đã cũ vì “thôi vẫn chạy được”, hoặc mua một đôi giày phù hợp với bàn chân và sở thích của mình. Cùng là đi du lịch, bạn có thể phải cân đo từng khoản chi, hoặc chọn một nơi mình thực sự muốn đến mà không quá đau đầu vì giá phòng.
Sự khác biệt đôi khi không nằm ở việc bạn có biết yêu bản thân hay không, mà nằm ở chỗ bạn có bao nhiêu khả năng để biến điều mình muốn thành hiện thực.
Một netizen viết: “Tóm lại vẫn cần ổn tài chính, thoải mái tài chính thì sẽ chi tiêu cho những thứ giúp tăng niềm vui tăng các hormones tích cực cho bản thân để cải thiện tinh thần.”
Cũng từ đó, tiền không chỉ còn là chuyện mua sắm hay tích lũy. Với nhiều người, nó là khả năng được lựa chọn.
Một người chia sẻ: “Nhận ra kiểu như nhờ phải ổn định tài chính thì càng lo cho mình hơn giữ sức khỏe, vui vẻ mà kiếm tiền ấy”
Và một bình luận khác thậm chí còn nhìn chuyện kiếm tiền theo một cách khá hài hước: “Từ ngày nhận ra không ai cho tôi nhiều tiền bằng tiền tôi làm ra, tự nhiên tôi thấy tôi to nhất luôn, tôi phải vui, tôi phải lạc quan khoẻ mạnh, vì có như thế tôi mới làm ra tiền cho tôi”.
Càng lớn, nhiều người mới nhận ra kiếm tiền không chỉ để mua những thứ mình thích. Kiếm tiền còn là để có quyền lựa chọn cách mình sống.
Nhưng cũng đừng đợi có tiền rồi mới yêu bản thân, mới đi chữa lành
Tuy nhiên, từ câu chuyện “có tiền giúp tinh thần ổn định hơn” đến việc coi tiền là điều kiện tiên quyết để có một sức khỏe tinh thần tốt lại là hai chuyện khác nhau.
Nếu một người nghĩ rằng phải “cày” thật nhiều, kiếm thật nhiều tiền rồi mới được phép sống, họ rất dễ rơi vào một vòng lặp khác: kiệt sức để kiếm tiền, rồi lại dùng tiền để chữa lành cho chính sự kiệt sức ấy.
Có người lựa chọn: “Chấp nhận hy sinh 1 khoảng thời gian mấy năm tuổi trẻ cày hết tốc lực, cày bán mạng để xây 1 cái lưới tài chính đủ vững. Và trở thành người tự do cả thể xác lẫn tâm hồn sau đó”.
Nghe thì có vẻ là một kế hoạch rõ ràng, nhưng thực tế không phải ai cũng có cùng xuất phát điểm, sức khỏe, công việc hay cơ hội để “cày” vài năm rồi đổi lấy tự do tài chính.
Vậy nên, có lẽ cũng không cần phải đợi đến khi tài khoản có một khoản tiết kiệm thật lớn mới bắt đầu quan tâm đến bản thân.
Bạn vẫn có thể chạy bộ ở công viên thay vì phòng tập đắt tiền. Vẫn có thể viết journal, đọc sách, ngủ sớm, gặp bạn bè, tắt điện thoại một buổi tối hay cho phép mình nghỉ ngơi mà không cần phải chi một đồng nào.
Tiền có thể giúp những cách chăm sóc bản thân trở nên dễ tiếp cận hơn, nhưng bản thân việc chăm sóc mình thì không nên bị trì hoãn vô thời hạn chỉ vì chưa đủ tiền.
Sau cùng, không có một công thức chung cho sức khỏe tinh thần. Có người cần một chuyến du lịch để hồi phục, có người cần một khoản tiết kiệm để cảm thấy an toàn, có người lại chỉ cần một ngày được ngủ đủ giấc.
Điều quan trọng có lẽ không phải là chọn “tiền hay mental health”, mà là hiểu rằng hai thứ này tác động qua lại với nhau. Ổn định tài chính giúp mình sống dễ thở hơn, còn biết chăm sóc bản thân lại giúp mình có đủ sức để tiếp tục sống và làm việc.
Và nếu phải chọn một điều thực tế nhất, có lẽ là: cố gắng kiếm tiền, nhưng đừng biến những năm tháng kiếm tiền thành khoảng thời gian mình quên mất cách sống.
Trần Hà.
