Thông tin từ Bệnh viện Bạch Mai, trường hợp người phụ nữ (63 tuổi) đến khám trong tình trạng mắt phải đau nhức dữ dội, thị lực suy giảm nghiêm trọng, được chẩn đoán viêm loét giác mạc do nấm.
Trước đó, người bệnh đã đi khám và điều trị nhiều đợt tại các cơ sở y tế khác nhau, sử dụng nhiều loại thuốc nhưng tình trạng không cải thiện mà ngày càng nặng thêm.
Trong quá trình thăm khám, tìm hiểu thói quen sinh hoạt và công việc, các bác sĩ nhận định được nguồn cơn gây bệnh. Người bệnh làm việc tại một xưởng sản xuất mắm thủ công, có móng tay dài và nhiều cặn bẩn bám sâu ở các kẽ móng.
Bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai cho biết, trong môi trường thường xuyên tiếp xúc với các chất hữu cơ, bàn tay, đặc biệt là vùng dưới móng tay nếu không được vệ sinh kỹ, có thể trở thành nơi lưu giữ nhiều vi sinh vật. Khi dùng bàn tay chưa sạch để dụi mắt, lau mồ hôi quanh mắt hoặc chạm trực tiếp vào mắt, các tác nhân gây bệnh có thể được đưa tới bề mặt nhãn cầu.
Đáng lưu ý, việc dùng bàn tay có móng dài để dụi mắt có thể vô tình làm xước kết mạc, giác mạc. Qua những tổn thương này, vi khuẩn, nấm hoặc các tác nhân gây bệnh khác có thể xâm nhập, gây viêm, nhiễm trùng, loét giác mạc, thậm chí dẫn đến mất thị lực.
Bàn tay của nữ người bệnh đến khám vì đau mắt. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai
Không chỉ trong trường hợp trên, hàng ngày bàn tay mỗi người tiếp xúc với vô số bề mặt và môi trường khác nhau như điện thoại, tay nắm cửa, tiền, đất, bụi, hóa chất, thực phẩm và các chất hữu cơ. Nếu không được vệ sinh đúng cách, bàn tay có thể mang theo nhiều tác nhân gây bệnh.
Chỉ một động tác dụi mắt, vuốt mặt, nhỏ thuốc hoặc tháo, lắp kính áp tròng bằng tay bẩn cũng có thể vô tình đưa những tác nhân này tiếp xúc trực tiếp với mắt. Hậu quả có thể chỉ là những bệnh lý thường gặp như viêm kết mạc, chắp, lẹo.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nhiễm trùng giác mạc do vi khuẩn, nấm hoặc a-míp có thể diễn biến nặng, để lại sẹo giác mạc, làm suy giảm thị lực, thậm chí đe dọa khả năng nhìn.
Đặc biệt, khi xuất hiện các triệu chứng đau mắt, đỏ mắt, cộm, chảy nước mắt, sợ ánh sáng hoặc giảm thị lực, người bệnh không nên tự ý mua và sử dụng thuốc nhỏ mắt kéo dài mà cần đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.
Từ sự việc trên, các sĩ khuyến cáo, rửa tay qua loa bằng nước là chưa đủ. Cần rửa tay với xà phòng, làm sạch kỹ lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón, đầu ngón, ngón cái và đặc biệt là vùng quanh móng tay.
Với những người làm nông nghiệp, chế biến thực phẩm hoặc thường xuyên tiếp xúc với đất, bụi và chất hữu cơ, cần vệ sinh kỹ bàn tay sau khi lao động; có thể sử dụng bàn chải mềm phù hợp để làm sạch phần kẽ móng.
Quan trọng hơn, mỗi người cần hình thành một nguyên tắc đơn giản: Không đưa tay chưa sạch lên mắt. Trước khi nhỏ thuốc, đeo hoặc tháo kính áp tròng hay xử lý bất kỳ vấn đề nào quanh mắt, cần rửa tay sạch và lau khô.
Đặc biệt, một đôi bàn tay sạch không chỉ giúp phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm thông thường mà còn là một trong những “lá chắn” đơn giản nhất để bảo vệ đôi mắt.
