Trong biên niên sử đồ sộ của thế giới Xứ cát (Dune), cuộc hoán đổi lực lượng vũ trang dưới triều đại của Leto Atreides II luôn là một trong những sự kiện gây kinh ngạc nhất.
Từng có thời điểm, các chiến binh Fremen xuất thân từ sa mạc cằn cỗi của hành tinh Arrakis được coi là cỗ máy chiến tranh hoàn hảo nhất vũ trụ. Bằng sự kiên cường vượt bậc và lòng cuồng tín tuyệt đối vào đấng cứu thế Muad'Dib, họ đã đè bẹp quân đoàn Sardaukar thiện chiến của hoàng gia Corrino, quét qua khắp các thiên hà trong một cuộc thánh chiến khốc liệt cướp đi sinh mạng của 61 tỷ người.
Thế nhưng, khi Paul Atreides thoái vị, người kế vị ngai vàng là Leto Atreides II đã đưa ra một quyết định tàn nhẫn: xóa sổ hoàn toàn di sản quân sự lẫy lừng của người Fremen để thay thế bằng một lực lượng hoàn toàn mới mang tên Fish Speakers, quy tụ 100% chiến binh nữ.
Nguyên nhân sâu xa của cuộc thanh trừng êm thấm này bắt nguồn từ sự thoái hóa không thể tránh khỏi của các lực lượng vũ trang truyền thống. Dưới con mắt thấu thị quá khứ và tương lai của thần đế, người Fremen sau khi nắm quyền đã nhanh chóng đi vào đúng vết xe đổ của kẻ bại trận Sardaukar.
Từ những đứa con tự do của sa mạc, họ trượt dài thành một giai cấp đặc quyền, say sưa hưởng thụ nguồn nước dồi dào, quyền lực tối thượng và trở thành công cụ trấn áp cho tầng lớp tăng lữ độc đoán.
Leto Atreides II nhận ra rằng bất kỳ tập đoàn quân sự nam giới khép kín nào cũng sẽ dần phát triển ý thức bầy đàn ích kỷ, đặt lòng trung thành với cấp trên và chiến hữu cao hơn trách nhiệm đối với toàn xã hội.
Khi kẻ thù bên ngoài không còn, bản tính bạo lực sẽ quay ngược lại chĩa mũi súng vào chính những thường dân mà họ từng bảo vệ, từ đó nảy sinh dã tâm cướp chính quyền, đe dọa trực tiếp tới Con Đường Vàng - lộ trình sinh tồn duy nhất của giống loài.
Để giải quyết mầm mống phản loạn ngàn năm, vị quân chủ nửa người nửa sâu cát đã sáng lập nên lực lượng Fish Speakers. Đây không đơn thuần là một đội quân thay thế, mà là tầng lớp thống trị toàn năng độc nhất vô nhị khi kết hợp trọn vẹn ba vai trò: chiến binh tác chiến, quan chức quản lý hành chính và chức sắc duy trì đức tin thần quyền.
Thần đế định hình tư duy của các nữ chiến binh gắn liền vũ lực với bản năng che chở cộng đồng, biến họ thành những người trực tiếp thu thuế, điều phối tài nguyên và gìn giữ trật tự cơ sở.
Điểm mấu chốt giúp tổ chức này duy trì sự ổn định tuyệt đối trong suốt 3.500 năm mà không một lần manh nha đảo chính nằm ở sự lệ thuộc tâm linh tối thượng: Leto Atreides II là trung tâm duy nhất, vừa là tổng tư lệnh, vừa là người cha, lại vừa là vị chân thần sống mà mỗi thành viên đều tôn sùng vô điều kiện.
Nhờ bàn tay sắt bọc nhung của Fish Speakers, "nền hòa bình của Leto" đã ngự trị khắp vũ trụ suốt ba thiên niên kỷ rưỡi. Mọi cuộc chiến tranh giữa các gia tộc quý tộc bị dập tắt, công nghệ bị kiểm soát gắt gao, việc di cư và nguồn cung hương dược bị độc quyền phong tỏa.
Tuy nhiên, sự bình yên này thực chất chỉ là một chiếc lồng giam khổng lồ được thần đế cố tình giăng ra. Theo viễn cảnh tối hậu của Con Đường Vàng, nếu nhân loại cứ mãi sống trong cảnh an nhàn tù đọng, toàn bộ nền văn minh sớm muộn cũng sẽ đi tới bờ vực diệt vong.
Chỉ khi bị kìm kẹp trong một sự trì trệ kéo dài đến cùng cực, khát vọng tự do của con người mới bùng nổ dữ dội, thúc đẩy một cuộc đại bứt phá phân tán ra khắp cõi vũ trụ vô tận để không một bạo chúa hay nhà tiên tri nào có thể thâu tóm được nữa.
Mảnh ghép cuối cùng trong đại cục tàn khốc của Leto Atreides II chính là việc tự tay chuẩn bị cho cái chết của bản thân. Tiếp nối chương trình chọn giống của hội Bene Gesserit, ông tạo ra Siona Atreides - cá nhân đầu tiên sở hữu bộ gien miễn nhiễm hoàn toàn với khả năng tiên tri.
Biết rõ Siona nung nấu ý định lật đổ mình, thần đế không những không tiêu diệt mà còn cài cắm nữ Fish Speakers tuyệt đối trung thành là Nayla đi theo hỗ trợ.
Khi thời khắc chín muồi, chính Nayla đã thực thi mật lệnh phá hủy cây cầu, đẩy cỗ xe tuần du của thần đế xuống dòng sông. Nước đã giết chết thân xác sâu cát của Leto Atreides II, giải phóng các sinh vật cá hồi cát trở lại nguồn nước của hành tinh Rakis để tái lập vòng tuần hoàn hương dược.
Sự ngã xuống của kẻ bạo chúa ngay lập tức kích hoạt Kỷ nguyên Đói kém và cuộc Đại Ly Tán vĩ đại, mở đường cho hàng tỷ con người tỏa đi muôn phương, giải phóng văn minh nhân loại khỏi số phận bị an bài.
Sau khi mất đi vị thần tối cao, tổ chức Fish Speakers cũng nhanh chóng tan rã, để rồi nhiều thế kỷ sau đó biến chất thành thế lực Honored Matres tàn độc khét tiếng ngoài vũ trụ xa xôi.
Toàn bộ ván cờ ngàn năm cho thấy, việc thành lập đội quân Fish Speakers chưa từng là một mục đích tối hậu, mà chỉ là công cụ được Leto Atreides II tính toán chuẩn xác để duy trì sự ngột ngạt cần thiết cho trật tự cũ, trước khi tự kích nổ chính mình nhằm đưa nhân loại bước vào kỷ nguyên tự do vĩnh viễn.
Đức Khương
