Quy định mới về đề kiểm tra chung cho học sinh cuối cấp
Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 89/2026/TT-BGDĐT nhằm sửa đổi, bổ sung một số quy định về đánh giá học sinh tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông. Mục tiêu cốt lõi của Thông tư là đẩy mạnh chuyển đổi số, đồng thời bảo đảm tính khách quan, công bằng trong công tác kiểm tra, đánh giá.
Điểm đáng chú ý nhất trong Thông tư này là quy định về việc áp dụng đề kiểm tra định kỳ chung đối với học sinh các lớp cuối cấp. Cụ thể, Sở GD&ĐT sẽ đóng vai trò chủ trì trong việc xây dựng, thẩm định và cung cấp đề kiểm tra cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn đối với một số môn học đánh giá bằng điểm số do chính Sở lựa chọn.
Việc kiểm tra này phải được thông báo trước và tổ chức vào thời điểm cuối học kỳ I, cuối năm học đối với học sinh lớp 5, cũng như vào cuối học kỳ I và cuối học kỳ II đối với học sinh lớp 9 và lớp 12.
Theo yêu cầu, đề kiểm tra chung phải đáp ứng các tiêu chuẩn cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông, qua đó bảo đảm sự thống nhất giữa các cơ sở giáo dục cùng cấp học trên địa bàn. Để thực hiện tốt, nhà trường phải chịu trách nhiệm tổ chức coi thi, chấm thi và tổng hợp kết quả một cách khách quan, công bằng.
Đối với các khối lớp, môn học và thời điểm kiểm tra còn lại, nhà trường vẫn tiếp tục giữ vai trò chủ động trong việc xây dựng đề theo quy định. Quy định mới này được kỳ vọng sẽ tăng cường tính đồng bộ trong khâu kiểm tra, đánh giá, tạo ra cơ sở vững chắc để đối chiếu kết quả học tập giữa các cơ sở giáo dục.
Việc Sở GD&ĐT ra đề kiểm tra chung cho học sinh lớp 5, lớp 9 và lớp 12 theo quy định mới đang nhận được sự đồng thuận cao. Ảnh minh họa: Dương Duy/VTV.VN
Đẩy mạnh hình thức kiểm tra trên máy tính
Bên cạnh quy định về đề thi chung, Thông tư số 89/2026/TT-BGDĐT cũng chính thức cho phép các trường trung học cơ sở và trung học phổ thông được tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ trên máy tính. Để triển khai, các trường phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm, đồng thời vận hành tuân thủ chặt chẽ theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.
Trước khi tổ chức, nhà trường có trách nhiệm thông báo trước cho học sinh và cha mẹ học sinh về các yêu cầu kỹ thuật liên quan đến hình thức kiểm tra mới mẻ này.
Theo quy định, bài làm và kết quả kiểm tra trên máy tính sẽ mang giá trị pháp lý hoàn toàn tương đương với bài làm trên giấy khi bảo đảm được các yêu cầu về tính toàn vẹn, xác thực, bảo mật, lưu trữ và khả năng truy xuất theo quy định pháp luật về giao dịch điện tử.
Đáng chú ý, đối với đối tượng học sinh khuyết tật, nhà trường bắt buộc phải thực hiện các biện pháp điều chỉnh hợp lý khi tổ chức kiểm tra trên máy tính. Trong trường hợp học sinh vẫn không thể tham gia sau khi đã được hỗ trợ điều chỉnh, nhà trường sẽ phải chuyển sang tổ chức kiểm tra trên giấy hoặc bằng một hình thức phù hợp khác, với kết quả vẫn có giá trị tương đương.
Thông qua việc sửa đổi, bổ sung Thông tư số 27/2020/TT-BGDĐT (đối với tiểu học) và Thông tư số 22/2021/TT-BGDĐT (đối với trung học), các quy định mới được đánh giá là rất phù hợp với xu thế chuyển đổi số và mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay.
Sự đồng thuận từ phía nhà trường và phụ huynh học sinh
Những đổi mới trong Thông tư đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ dư luận. Trao đổi trên Báo điện tử Chính phủ, bà Lê Thị Thái Anh, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Cầu Giấy B (phường Cầu Giấy, Hà Nội), đánh giá việc Sở GD&ĐT xây dựng đề kiểm tra chung là một bước đi vô cùng cần thiết.
Bà chia sẻ rằng việc các trường tự ra đề trên cơ sở năng lực học sinh của mình thường mang yếu tố chủ quan. Khi thành phố có một đề chung, nhà trường sẽ dễ dàng nhìn nhận lại học sinh trường mình đạt ở mức nào so với mặt bằng toàn thành phố, từ đó phát huy điểm mạnh và điều chỉnh điểm yếu.
Việc có một đề chung còn giúp hạn chế tình trạng chênh lệch độ khó, dễ giữa các trường, tránh việc một học sinh được đánh giá hoàn thành xuất sắc ở trường này lại chưa chắc đạt kết quả tương đương ở trường khác do mặt bằng không đồng đều. Hơn thế nữa, sự điều chỉnh này giúp giảm bớt áp lực thời gian và công sức xây dựng đề cho ban giám hiệu trong mỗi kỳ kiểm tra.
Cô Lê Thị Thái Anh cho rằng việc Sở GD&ĐT xây dựng đề kiểm tra chung là cần thiết. Ảnh: Báo Chính phủ
Về công tác chuẩn bị, bà Thái Anh cho biết trường sẽ triển khai các văn bản tới giáo viên, yêu cầu bám sát Chương trình giáo dục phổ thông trong giảng dạy và ôn tập, đồng thời cũng đang hồi hộp chờ xem mức độ đề kiểm tra đại trà sắp tới để định hướng giảng dạy.
Không chỉ nhà trường, phụ huynh cũng bày tỏ sự đồng tình. Anh Phạm Thế Anh, một phụ huynh có con học lớp 5 tại Hà Nội, cho rằng việc dùng chung đề sẽ giúp đánh giá kết quả học tập trên một mặt bằng thống nhất, điều này rất hữu ích khi chuẩn bị cho con chuyển cấp vào lớp 6.
Tương tự, chị Mai Hoa tại Hải Phòng, có con học lớp 8, cũng ủng hộ và mong mỏi việc áp dụng đề kiểm tra chung sẽ được mở rộng ra các khối lớp khác nhằm minh bạch hóa đề thi và nâng cao chất lượng giáo dục toàn địa phương.
Việc tổ chức kiểm tra chung mang lại cơ sở đối chiếu rõ ràng cho các trường và vấn đề còn lại mà các cơ sở giáo dục đang chờ đợi chính là đề kiểm tra sẽ được xây dựng ở mức độ nào để vừa đáp ứng chương trình, vừa phù hợp với mặt bằng học sinh chung khi quy định đi vào thực tiễn.
