Bảo đảm mọi học sinh có cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng
Ngày 21/10, Sở GD&ĐT TP.HCM tổ chức hội thảo trao đổi về việc triển khai Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT của Bộ GDĐT quy định về hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động theo nhu cầu người học (Thông tư số 85). Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tuyến với điểm cầu Bộ GD&ĐT.
Theo ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TP.HCM, mặc dù chưa có hiệu lực nhưng Thông tư số 85 đã nhận được sự quan tâm từ các cơ sở giáo dục, phụ huynh học sinh. Vì vậy, Sở GD&ĐT tổ chức hội thảo để tiếp tục lắng nghe ý kiến từ cơ sở, giải đáp vướng mắc và thống nhất định hướng thực hiện.
Bà Phạm Thị Bé Hiền, Trưởng phòng Giáo dục Phổ thông, Sở GD&ĐT TP.HCM cho biết, ngành Giáo dục thành phố sẽ triển khai Thông tư số 85 nhất quán với tinh thần mọi sự điều chỉnh, sắp xếp của các nhà trường phải thực hiện trên tinh thần đảm bảo quyền lợi của học sinh, hạn chế tối đa việc xáo trộn trong tổ chức dạy và học.
Làm rõ quy định thu phí với hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học. Ảnh: Lê Liên
Trao đổi tại hội thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD&ĐT) Thái Văn Tài nhấn mạnh, Thông tư số 85 thể hiện tinh thần xuyên suốt, giúp định hình lại các hoạt động giáo dục trong trường phổ thông.
Trong đó, ngoài các hoạt động theo chương trình chính khóa, hoạt động giáo dục tăng cường nhằm bổ sung, mở rộng nội dung dạy học chính khóa một cách có định hướng, đã được chỉ rõ và phải thiết kế trong chương trình giáo dục, triển khai theo Nghị quyết số 71-NQ/TW như nội dung về giáo dục trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ, năng lực số, kĩ năng sinh tồn.
Không để học sinh thiệt thòi vì điều kiện kinh tế
Nhấn mạnh bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, Vụ trưởng Thái Văn Tài cho rằng những nội dung giáo dục cần thiết để hình thành năng lực cho học sinh nếu chỉ tổ chức theo nhu cầu đăng ký có thu phí, học sinh có điều kiện kinh tế sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận hơn, trong khi học sinh ở vùng sâu, vùng xa có thể bị hạn chế cơ hội học tập.
Vì vậy, Thông tư số 85 định hình lại các hoạt động tăng cường nhằm đảm bảo tất cả học sinh được thụ hưởng điều kiện giáo dục như nhau, qua đó đảm bảo công bằng trong tiếp cận giáo dục. Tuy nhiên, nội dung này có thể triển khai không giống nhau giữa các nhà trường, mỗi đơn vị dựa theo điều kiện thực tế để xác định nội dung phù hợp.
Liên quan đến kinh phí thực hiện, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông làm rõ, nguồn kinh phí triển khai giáo dục tăng cường trong các nhà trường theo Thông tư số 85 sẽ được nhà nước chi trả.
Theo đó, nguồn kinh phí này sẽ không chi trả cho giáo viên được giao nhiệm vụ tăng cường nhưng số tiết vẫn chưa bảo đảm định mức. Nếu giáo viên đã đủ số tiết theo định mức mà được giao nhiệm vụ tham gia hoạt động giáo dục tăng cường thì giáo viên sẽ được tính theo tiết phụ trội. Nếu nhà trường không đủ giáo viên triển khai hoạt động giáo dục tăng cường thì có thể mời những cá nhân bên ngoài thực hiện và sẽ được chi trả theo định mức theo quy định của nhà nước.
Khác với hoạt động tăng cường, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học nhằm đáp ứng nhu cầu mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu, sở thích, năng khiếu và định hướng phát triển cá nhân của học sinh.
Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD&ĐT) Thái Văn Tài. Ảnh: MOET
Những nội dung chuyên sâu về ngoại ngữ, lập trình, robot, công nghệ hoặc các hoạt động phát triển năng khiếu văn hóa, nghệ thuật, thể thao có thể được xem xét tổ chức theo nhu cầu người học nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Hoạt động giáo dục theo nhu cầu được tổ chức trên cơ sở tự nguyện. Việc tham gia hay không tham gia không được trở thành căn cứ để gây áp lực, phân biệt đối xử hoặc ảnh hưởng đến việc đánh giá kết quả học tập của học sinh. Việc thu kinh phí phải tuân thủ các quy định tương ứng. Nhà trường không thể chỉ đổi tên một chương trình tăng cường thành hoạt động theo nhu cầu để thu tiền.
Vụ trưởng Thái Văn Tài lưu ý, với hoạt động tăng cường, nhà trường cần bảo đảm cơ hội tiếp cận những nội dung cần thiết cho mọi học sinh theo kế hoạch.
Với hoạt động theo nhu cầu, sự công bằng còn thể hiện ở việc tôn trọng lựa chọn thực chất của từng người học. Ví dụ, việc học sinh lựa chọn 2/4 hay 3/4 môn theo đúng nguyện vọng hoàn toàn không vi phạm nguyên tắc công bằng.
Theo đó, học sinh có thể lựa chọn những nội dung phù hợp với nguyện vọng, năng lực và điều kiện của mình, miễn là việc tổ chức đáp ứng đúng quy định và không ảnh hưởng đến quyền lợi của những học sinh khác.
