Đề xuất "Mỗi trường học một luật gia" để nâng cao ý thức pháp luật cho học sinh

Luật gia hướng về cơ sở

Theo Hội Luật gia tỉnh Thanh Hóa, trong 6 tháng đầu năm 2026, các cấp Hội Luật gia tỉnh đã triển khai thực hiện và đạt được những kết quả tốt trên các mặt công tác, trong đó nổi bật là công tác tham gia xây dựng chính sách, pháp luật thực hiện thường xuyên, đóng góp tích cực vào việc xây dựng và hoàn thiện chính sách pháp luật, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. 

Cơ quan tỉnh Hội đã tham gia đóng góp ý kiến vào 14 dự thảo văn bản luật, nghị định, đề án, kế hoạch. Các tổ chức hội đóng góp ý kiến vào 65 dự thảo văn bản pháp luật, văn bản quy phạm pháp luật của địa phương, bộ, ngành trung ương.

Hội Luật gia tỉnh Thanh Hóa đã chủ trì, phối hợp UBND các xã, phường tổ chức 4 hội nghị tuyên truyền, phổ biến, tư vấn pháp luật cho 494 người là cán bộ, công chức cấp xã, cán bộ thôn và nhân dân các địa phương. Đặc biệt, Hội đã tham mưu UBND tỉnh xây dựng, ban hành và triển khai Kế hoạch số 79/KH - UBND ngày 18/3/2026 về thực hiện Đề án "Phát huy vai trò của Hội Luật gia các cấp trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật" trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.

Công tác tư vấn pháp luật, hỗ trợ pháp lý cho các phạm nhân được đề nghị đặc xá, tha tù trước thời hạn, chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng tại các trại giam, trại tạm giam đóng trên địa bàn tỉnh được thực hiện tốt. 

Hội Luật gia tỉnh đã phối hợp với các trại giam, trại tạm giam tổ chức 4 cuộc (gồm 6 lớp) tư vấn pháp luật, hỗ trợ pháp lý cho 389 phạm nhân Trại tạm giam Công an tỉnh, Trại giam Thanh Lâm và Trại giam Thanh Phong.

Công tác tư vấn pháp luật tại văn phòng và các nhiệm vụ khác cũng được các cấp hội trong tỉnh thực hiện tốt. Các trung tâm tư vấn pháp luật đã triển khai tư vấn trực tiếp 72 vụ việc; tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý, tư vấn giải quyết khiếu nại thông qua hoạt động chuyên môn của cơ quan, đơn vị 1.360 vụ việc.

Hội Luật gia tỉnh Thanh Hóa tiếp tục tổ chức các hoạt động hội theo chức năng, nhiệm vụ quy định tại Điều lệ Hội và cơ quan có thẩm quyền giao, tổ chức thực hiện các nghị quyết Đại hội Hội Luật gia Việt Nam lần thứ XIV, Đại hội Hội Luật gia tỉnh Thanh Hóa lần thứ V, nhiệm kỳ 2024 - 2029, thi đua lập thành tích chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Luật gia Việt Nam lần thứ XV, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Tham gia đóng góp ý kiến đầy đủ, chất lượng vào dự thảo các văn bản pháp luật, đề án, dự án của địa phương theo yêu cầu của đoàn đại biểu quốc hội tỉnh, trung ương hội và các cơ quan chức năng.

Đồng thời, tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho cán bộ, công chức, viên chức, doanh nghiệp và nhân dân, nhất là cán bộ, Nhân dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong đó, Hội đã tập trung vào các văn bản pháp luật mới ban hành, tác động nhiều đối tượng ở cơ sở. Đồng thời, mở rộng, nâng cao chất lượng công tác tư vấn pháp luật tại văn phòng; tư vấn pháp luật, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp; tư vấn pháp luật, hỗ trợ pháp lý cho phạm nhân chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng.

Tiếp tục thực hiện hiệu quả Kế hoạch số 79/KH - UBND ngày 18/3/2026 của UBND tỉnh về thực hiện Đề án "Phát huy vai trò của Hội Luật gia các cấp trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật" trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa; hoàn thiện và đề nghị UBND tỉnh phê duyệt Đề án mô hình "Mỗi trường học một luật gia".

Thực hiện tốt nhiệm vụ Cụm phó Cụm Thi đua các tỉnh, thành phố Trung du và đồng bằng Bắc Bộ, Hội Luật gia Việt Nam, trong đó có việc tổ chức thành công Hội nghị sơ kết công tác thi đua 6 tháng đầu năm 2026 của Cụm.

Đề án "Mỗi trường học một luật gia"

Theo Hội Luật gia tỉnh Thanh Hóa, ngày 18/3/2026, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 79/KH-UBND về thực hiện Đề án "Phát huy vai trò của Hội Luật gia các cấp trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật" trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở đó, Hội Luật gia tỉnh đang xây dựng Đề án "Mỗi trường học một luật gia" giai đoạn 2026 - 2030.

Theo Tiến sĩ, Luật gia Nguyễn Thanh Hồng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia tỉnh Thanh Hóa, việc tăng cường giáo dục pháp luật, hình thành văn hóa thượng tôn pháp luật cho thế hệ trẻ là yêu cầu cấp thiết, mang ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển bền vững của đất nước. Ông nhấn mạnh, nhà trường không chỉ là nơi truyền thụ tri thức mà còn là môi trường quan trọng để giáo dục nhân cách, kỹ năng sống và ý thức công dân cho học sinh.

Hiện nay, tình trạng bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên, lừa đảo trên không gian mạng, bắt nạt trực tuyến và nhiều hành vi lệch chuẩn vẫn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường giáo dục và sự phát triển toàn diện của học sinh. 

Một trong những nguyên nhân là kiến thức pháp luật và kỹ năng xử lý các tình huống pháp lý của học sinh còn hạn chế. Trong khi đó, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại nhà trường chưa thực sự sinh động, thiếu tính trải nghiệm và chưa có sự tham gia thường xuyên của đội ngũ chuyên gia pháp lý.

Từ thực tiễn trên, việc xây dựng Đề án "Mỗi trường học một luật gia" được đánh giá là cần thiết, phù hợp với chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, xây dựng xã hội học tập và phát triển nguồn nhân lực có ý thức chấp hành pháp luật.

Đề án hướng tới đưa pháp luật đến gần học sinh thông qua các hoạt động tư vấn, tuyên truyền, giáo dục kỹ năng pháp lý, tổ chức phiên tòa giả định, xử lý tình huống và các mô hình trải nghiệm, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện, văn minh và thượng tôn pháp luật.

Theo đó, mỗi trường học hoặc cụm trường trên địa bàn tỉnh sẽ có ít nhất một luật gia hoặc nhóm luật gia đồng hành cùng nhà trường trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; tư vấn, hỗ trợ pháp lý cho học sinh, giáo viên và phụ huynh, đồng thời tham gia định hướng, hỗ trợ xử lý các tình huống pháp lý phát sinh trong môi trường học đường.

Đội ngũ luật gia không hoạt động theo mô hình cán bộ chuyên trách mà là lực lượng tư vấn, hỗ trợ theo cơ chế xã hội hóa, phối hợp giữa Hội Luật gia và các cơ sở giáo dục. Mô hình "đồng hành pháp lý" được thiết kế theo hướng linh hoạt, không làm phát sinh tổ chức, biên chế. Các hoạt động như "Luật gia nhí", Ngày hội pháp luật, trại hè pháp luật, câu lạc bộ pháp luật, hỏi đáp pháp luật trực tuyến, video pháp luật, tủ sách pháp luật, cuộc thi tìm hiểu pháp luật... sẽ được tổ chức theo hướng lấy học sinh làm trung tâm. Đề án được triển khai dưới sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, sự chỉ đạo của chính quyền các cấp và Trung ương Hội Luật gia Việt Nam.

Theo dự kiến, đề án sẽ được triển khai theo lộ trình: năm 2026 thí điểm; năm 2027 mở rộng; năm 2028 nhân rộng; năm 2029 hoàn thiện dữ liệu, tổng kết và phát huy hiệu quả bền vững.

Thông điệp của đề án là: "Mỗi trường học một luật gia - Hiểu luật hôm nay, vững bước ngày mai; đồng hành cùng học sinh, lan tỏa văn hóa pháp luật".