Các đại sứ từ 27 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp để thảo luận về lời đe dọa thuế quan của Tổng thốngMỹ Donald Trump đối với 8 quốc gia châu Âu phản đối việc Mỹ kiểm soát Greenland.
Brussels hy vọng các biện pháp, vốn đã được thảo luận trong cuộc họp của các đại sứ EU hôm 18/1, sẽ giúp các nhà lãnh đạo châu Âu có thêm đòn bẩy trong các cuộc gặp quan trọng với ông Trump tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos tuần này.
Liên minh châu Âu được cho là đang chuẩn bị áp đặt một gói thuế quan nặng nề trị giá 93 tỷ euro (107,71 tỷ USD) đối với Mỹ sau khi Tổng thống Donald Trump đưa ra những lời đe dọa liên quan tới Greenland hôm 17/1.
Khối này cũng đang xem xét việc hạn chế các công ty Mỹ tiếp cận thị trường của mình để đáp trả, theo Financial Times.
Hôm 17/1, ông Trump cho biết mức thuế 10% sẽ có hiệu lực từ ngày 1/2, sau đó tăng lên 25% vào ngày 1/6 và tiếp tục cho đến khi đạt được thỏa thuận để Mỹ mua Greenland.
Theo ABC News, thông báo hôm 17/1 của ông Trump tạo ra một phép thử tiềm ẩn nguy hiểm đối với quan hệ đối tác của Mỹ ở châu Âu. Ông dường như ám chỉ rằng mình đang sử dụng thuế quan như một đòn bẩy để buộc phải đàm phán về tình trạng của Greenland, một lãnh thổ bán tự trị của đồng minh NATO là Đan Mạch, mà ông coi là thiết yếu đối với an ninh quốc gia Mỹ.
Thủ tướng Anh Sir Keir Starmer đã có cuộc điện đàm với ông Trump tối 18/1, trong đó ông nói với Tổng thống Mỹ rằng "việc áp thuế lên các đồng minh vì theo đuổi an ninh tập thể của NATO là sai lầm", theo thông tin từ Văn phòng Thủ tướng Anh.
Vòng xoáy nguy hiểm
Động thái này diễn ra sau khi 8 quốc gia có nguy cơ bị Mỹ áp thuế – Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển và Anh – cảnh báo trong một tuyên bố chung rằng các mức thuế sẽ "làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ dẫn đến vòng xoáy nguy hiểm".
"Chúng tôi hoàn toàn đoàn kết với Vương quốc Đan Mạch và người dân Greenland", tuyên bố chung khẳng định.
"Dựa trên tiến trình đã bắt đầu từ tuần trước, chúng tôi sẵn sàng tham gia đối thoại dựa trên các nguyên tắc về chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ mà chúng tôi kiên quyết ủng hộ. Những lời đe dọa áp thuế làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ dẫn đến vòng xoáy nguy hiểm".
Tuyên bố chung bất thường và mạnh mẽ từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Hà Lan và Phần Lan cho biết lực lượng được gửi đến Greenland cho chiến dịch Arctic Endurance "không đe dọa bất kỳ ai."
Tuyên bố chung của một số đồng minh thân cận nhất của Mỹ báo hiệu một bước ngoặt có thể xảy ra trong căng thẳng gần đây về chủ quyền và an ninh, gần 24 giờ sau lời đe dọa của ông Trump.
Đây cũng là lời chỉ trích mạnh mẽ nhất từ các đồng minh châu Âu đối với ông Trump kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng gần một năm trước.
Trong những tháng gần đây, châu Âu chủ yếu chọn cách tiếp cận ngoại giao, ngay cả khi tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột ở Ukraine. Tuy nhiên, tuyên bố hôm 18/1, cùng với việc một số quốc gia châu Âu đưa quân đến Greenland tham gia cuộc tập trận quân sự của Đan Mạch, dường như là một bước rời khỏi chiến lược đó, ABC News nhận định.
Hiện chưa rõ Nhà Trắng sẽ làm thế nào để thực hiện được các mức thuế bởi Liên minh châu Âu là một khu vực kinh tế thống nhất về thương mại. Cũng chưa rõ ông Trump có thể hành động thế nào theo luật pháp Mỹ, mặc dù ông có thể viện dẫn quyền hạn kinh tế khẩn cấp vốn đang bị Tòa án Tối cao Mỹ xem xét.
Thi Anh (Theo Independent, ABC News)
