Ukraine không thể gia nhập EU từ ngày 1/1/2027, Ủy viên EU phụ trách vấn đề mở rộng khối Marta Kos khẳng định, qua đó bác bỏ mục tiêu này của Tổng thống Volodymyr Zelensky trong bối cảnh Kiev đang gặp khó khăn khi thực hiện các cải cách then chốt để gia nhập khối.
Trong cuộc phỏng vấn với tờ Corriere della Sera của Italy được đăng tải vào ngày 2/10, bà Kos nhận định rằng mốc thời gian này không phù hợp với quy trình vốn dựa trên việc các ứng cử viên phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu gia nhập.
"Ngày 1/1/2027 là mốc thời gian do Tổng thống Zelensky đưa ra. Việc gia nhập khối dựa trên năng lực và kết quả thực tế: Rõ ràng là mốc thời gian này không khả thi", Ủy viên EU nhấn mạnh.
"Tôi hiểu rằng Kiev và nhiều bên khác coi việc trở thành thành viên EU là đảm bảo an ninh. Cuộc chiến tại Ukraine đã thay đổi cục diện địa chính trị châu Âu, và một trong những hệ quả là vấn đề mở rộng khối lại trở thành ưu tiên hàng đầu, không chỉ đối với Ukraine mà còn với các quốc gia khác", bà Kos cho biết.
Tuyên bố của bà Kos nhắm cụ thể vào ngày 1/1/2027 chứ không bác bỏ hoàn toàn mọi khả năng "cánh cửa" sẽ mở trong năm 2027. Tuy nhiên, phát biểu này đã làm giảm bớt kỳ vọng về việc sớm trở thành thành viên, trong khi các cam kết của Ukraine về cải cách tư pháp và chống tham nhũng phần lớn vẫn chưa hoàn tất.
Ukraine và nhiều bên khác coi việc trở thành thành viên EU là đảm bảo an ninh. Ảnh: Kyiv Independent
Hồi đầu năm nay, phát biểu với Politico EU, bà Kos từng nhấn mạnh rằng trên thực tế, quy trình gia nhập EU không thể bị ràng buộc bởi các mốc thời gian cố định. Thay vào đó, tiến trình mở rộng các tiến trình mở rộng thường thành công khi tuân theo một trình tự rõ ràng.
"Trước tiên cần phải có hòa bình – điều này rất quan trọng – sau đó mới tiến hành cải cách", bà Kos nói. "Các nhà đầu tư – kể cả tại Ukraine – sẽ chỉ đến nếu họ có thể kiếm được lợi nhuận và các khoản đầu tư của họ được đảm bảo an toàn".
Đồng thời, bà Kos cho biết, phương thức mở rộng hiện tại của EU được thiết kế cho "thời bình", khi các quốc gia ứng viên có đủ thời gian để thực hiện cải cách; do đó, có thể cần những điều chỉnh để phù hợp với thực tế địa chính trị hiện nay.
Gần đây hơn, trong những ngày cuối tháng 9, Politico EU đưa tin rằng EU đang xây dựng các đề xuất nhằm vạch ra lộ trình từng bước rõ ràng để 4 quốc gia đang ở gần nhất với việc gia nhập khối có thể trở thành thành viên chính thức.
Các "lộ trình" cụ thể đang được xem xét cho Montenegro, Ukraine, Moldova và Albania, như một phần trong nỗ lực đẩy nhanh tiến trình vốn đã kéo dài hàng thập kỷ này, 2 quan chức cấp cao của Ủy ban châu Âu tham gia soạn thảo đề xuất nói với Politico EU.
Ukraine và 3 quốc gia kể trên được coi là những ứng viên hàng đầu để gia nhập EU, nhưng vẫn đối mặt với tiến độ chậm chạp và mốc thời gian không rõ ràng về thời điểm có thể chính thức được kết nạp.
Mặc dù Brussels từ lâu đã ủng hộ nỗ lực gia nhập của họ, nhưng các lộ trình này đánh dấu lần đầu tiên họ nhận được sự đảm bảo rằng nếu tiếp tục thực hiện các cải cách thiết yếu, họ sẽ được kết nạp - đồng thời được cung cấp các mốc thời gian dự kiến để hoàn tất đàm phán.
Một trong hai quan chức cho biết các lộ trình này sẽ làm rõ những gì được kỳ vọng ở mỗi quốc gia ứng viên, đồng thời tạo ra các nghĩa vụ cho các thành viên hiện tại vì sự chấp thuận của họ là cần thiết để tiến trình được tiếp tục.
Các kế hoạch cũng ấn định thời gian dự kiến hoàn tất chính thức các nhóm cải cách (được gọi là các "cụm" đàm phán) - đây là những cột mốc quan trọng trên con đường để một quốc gia ứng cử viên trở thành thành viên chính thức.
Minh Đức (Theo Kyiv Post, Politico EU)
