19 nước đồng ý, Trung Quốc phản đối
Trung Quốc là thành viên duy nhất của G20 phản đối tuyên bố chung của nhóm sau nhiều ngày làm việc giữa các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương tại Asheville, Bắc Carolina (Mỹ), CNBC dẫn lời Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết hôm 1/9.
Theo CNBC, sự phản đối này liên quan tới đoạn nội dung sau trong văn kiện: "Các nền kinh tế phi thị trường liên tục tung ra dòng sản phẩm xuất khẩu giá rẻ vô tận là điều không bền vững".
Ông Bessent cho biết tại cuộc họp báo rằng các thành viên G20 khác sẽ hành động trong "những ngày, tuần hoặc tháng tới" để "đạt được giải pháp cho trạng thái cân bằng không bền vững này".
Tuyên bố được Bộ Tài chính Mỹ công bố sau đó có bao gồm một chú thích làm rõ rằng Trung Quốc đã phản đối một đoạn trong đó 19 thành viên nhất trí rằng "các quốc gia nên thực hiện các bước để loại bỏ những chính sách và thực tiễn phi thị trường làm trầm trọng thêm tình trạng mất cân bằng".
Đoạn văn bản đó nêu rõ: "Cụ thể, các quốc gia có thặng dư đối ngoại quá mức và kéo dài cần loại bỏ những méo mó làm hạn chế tiêu dùng trong nước và dẫn đến sự phụ thuộc quá mức vào xuất khẩu để tăng trưởng".
Bộ Tài chính Mỹ cho biết Trung Quốc cũng phản đối các đoạn ca ngợi công tác "giám sát tình trạng mất cân bằng toàn cầu" của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), và việc chỉ đích danh "các quốc gia có một phần đáng kể nợ nước ngoài được vay từ các thành viên G20".
Ngoài ra, Trung Quốc còn phản đối một đoạn liên quan tới tình trạng gián đoạn vận tải biển liên tục tại eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng mà Iran đã phong tỏa hiệu quả trong bối cảnh cuộc xung đột với Mỹ.
Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh ông Bessent đang dẫn đầu kế hoạch của chính quyền Trump nhằm bóp nghẹt nền kinh tế Iran bằng cách đe dọa các đối tác kinh doanh của nước này bằng các lệnh trừng phạt thứ cấp, với chiến dịch "Operation Economic Outcast".
Theo nhận định của CNBC, nỗ lực này đã làm dấy lên những câu hỏi về việc liệu Mỹ có nhắm mục tiêu vào Trung Quốc hay không, khi quốc gia này là đối tác thương mại hàng đầu của Iran và đồng thời là bên mua dầu lớn nhất tính tới nay. Mỹ hiện đang tiến hành các cuộc đàm phán thương mại dài hạn với Bắc Kinh, và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ thăm Mỹ vào cuối tháng 9.
"Về vấn đề Iran, Mỹ và Trung Quốc có nhiều điểm chung hơn là sự khác biệt", ông Bessent nói trước báo giới.
"Trung Quốc đồng ý rằng Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân. Trung Quốc đồng ý rằng phải có thương mại hàng hải tự do tại eo biển Hormuz. Trung Quốc nhận 50% năng lượng của mình từ Vùng Vịnh".
"Vì vậy, tôi tin rằng việc hướng tới một giải pháp là tùy thuộc vào Trung Quốc, hoặc là trách nhiệm của Trung Quốc. Chúng ta hãy chờ xem họ thực hiện điều đó như thế nào", Bộ trưởng Tài chính Mỹ nói thêm.
Trung Quốc phản hồi
Theo Thời báo Hoàn cầu, khi được hỏi về vấn đề thông cáo chung của G20, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn cho biết hôm 2/9 rằng: "Chúng tôi đã lưu ý rằng các bên có quan điểm khác nhau về các vấn đề liên quan. Trung Quốc vô cùng lấy làm tiếc vì hội nghị kết thúc mà không ra được thông cáo chung".
Ông Quách lưu ý rằng kể từ khi Mỹ đảm nhận chức chủ tịch G20 năm 2026, Trung Quốc đã tham gia tích cực và mang tính xây dựng vào các cuộc thảo luận trên mọi phương diện, bao gồm cả tài chính, đồng thời nỗ lực thúc đẩy các kết quả thực chất trong khuôn khổ G20.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh rằng G20, với tư cách là nền tảng chính cho hợp tác kinh tế quốc tế, nên tiến hành điều phối về các vấn đề kinh tế toàn cầu lớn một cách khách quan, công bằng và cân bằng, dựa trên sự tham vấn và tham gia bình đẳng.
"Trung Quốc hy vọng Mỹ với tư cách là chủ tịch luân phiên, cùng tất cả các thành viên sẽ tuân thủ các nguyên tắc này, tôn trọng triệt để các quan tâm cốt lõi của nhau và nỗ lực hướng tới những kết quả tích cực tại Hội nghị Thượng đỉnh Lãnh đạo G20 ở Miami", ông Quách nói.
Ông Quách lưu ý rằng Trung Quốc sẵn sàng phối hợp với Mỹ để thực hiện những đồng thuận quan trọng đã đạt được giữa nguyên thủ hai nước, đồng thời cùng tất cả các thành viên giúp G20 phát huy vai trò tích cực trong việc làm sâu sắc thêm công tác điều phối chính sách kinh tế vĩ mô, cải thiện quản trị kinh tế toàn cầu và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thế giới.
Thi Anh (Theo CNBC, Thời báo Hoàn cầu)
