Theo thống kê của Cục Khí tượng Thuỷ Văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), ở trận mưa lớn ngày 30/9, TP.HCM chịu 2.573 tia sét, trong đó có 1.457 cú giáng xuống mặt đất, còn lại sét đánh trong mây. Khu vực chịu ảnh hưởng nhiều nhất là xã Phú Giáo (Bình Dương cũ), khi nơi này hứng gần 1.200 cú sét trong 5 giờ từ 1h-5h, VnExpress đưa tin.
Đến 1/10, bầu trời thành phố lại xuất hiện 1.237 tin sét, trong đó gần một nửa tia đánh xuống đất trong lúc mưa nặng hạt từ 17h-19h. Riêng xã Bình Mỹ chịu 464 cú đánh trong ba giờ. Giông sét tập trung chủ yếu ở phía tây bắc và đông nam của TP.HCM là khu vực Bình Dương, huyện Củ Chi và Bình Chánh cũ.
Tia sét trên bầu trời trung tâm TP.HCM, bên trái là tòa nhà Landmark 81 tầng, nhìn từ cầu bộ hành ga metro Thảo Điền, tối 1/10. Ảnh: Quỳnh Trần/VnExpress
Tính từ đầu năm 2025 đến nay, hôm 30/9 là thời điểm TP.HCM chịu lượng tia sét nhiều thứ hai, chỉ sau ngày 10/5 năm ngoái, với xấp xỉ 5.000 cú đánh trong 24 giờ.
TP.HCM chưa ghi nhận ảnh hưởng bởi tia sét trong hai ngày vừa qua. Hôm 30/9, người dân sống ở khu đô thị trên đường Nguyễn Xiển, phường Long Trường (quận 9 cũ) đã ghi lại cảnh sấm chớp đánh trúng vùng đất trống.
Cục Khí tượng Thuỷ văn cho biết, sấm sét xuất hiện tần suất dày đặc trong hai ngày vừa qua do nhiễu động khí quyền trên cao kết hợp với hội tụ gió và rãnh áp thấp. Các yếu tố tự nhiên này tạo điều kiện cho mây đối lưu phát triển mạnh ở môi trường ẩm và bất ổn dễ tích tụ tia điện trong đám mây.
Trao đổi với báo Dân trí về hiện tượng trên, TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia nghiên cứu thời tiết và cảnh báo thiên tai cực đoan, cho biết, hàng nghìn tia sét giáng xuống TP.HCM trong 2 trận mưa lớn ngày 30/9-1/10 tuân theo nguyên lý tự nhiên.
Theo ông Huy, khi mật độ mây càng dày đặc, độ cao của mây càng lớn thì sự tích điện trái dấu càng mạnh, từ đó tạo ra nhiều sét.
“Năm nay, trục hội tụ nhiệt đới dịch chuyển khá sâu xuống khu vực Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Bình thường, trục này ít hạ xuống, TP.HCM chủ yếu xuất hiện mưa dông nhiệt vào buổi chiều trong vài giờ. Tuy nhiên, đợt này khác biệt khi tình trạng trên kéo dài liên tục đến 7 ngày với cùng một hình thái mưa. Đây là điều bất thường”, ông Huy nói.
Người dân dắt xe chết máy trên đường do ngập nước ở TP.HCM. Ảnh: Nam Anh/Dân trí
Theo chuyên gia, có 2 loại sét, gồm: sét đánh trong mây và sét đánh trực tiếp xuống mặt đất. Với sét đánh trong mây, người dân có thể nghe tiếng sấm lớn nhưng mức độ nguy hiểm đối với con người và hạ tầng thấp hơn.
Trong khi đó, sét đánh xuống mặt đất tiềm ẩn nguy hiểm. Tuy nhiên, mật độ sét đánh xuống đất tại các khu vực trung tâm thành phố thường thấp hơn do có nhiều công trình cao tầng được trang bị hệ thống chống sét.
“Khi sét đánh xuống, các cột thu lôi nhà cao tầng sẽ dẫn dòng sét xuống đất. Những nhà thấp tầng nằm phía dưới, dù không được trang bị cột thu lôi, vẫn được bảo vệ. Vì vậy, rủi ro sét tại các trung tâm đô thị lớn thấp hơn”, ông Huy phân tích.
Ngược lại, tại các khu vực ven đô, nguy cơ sét đánh cao hơn do có nhiều không gian trống trải. Nhà dân thường thấp, không được trang bị hệ thống chống sét nên sét có thể đánh vào những điểm cao ở khu vực ngoại ô TP.HCM.
TS Nguyễn Ngọc Huy khuyến cáo, ngay cả khi chưa xuất hiện sét, nếu phát hiện mưa dông với mật độ mây đen dày và nghe tiếng sấm từ xa, người dân cần chủ động di chuyển khỏi những khu vực có nguy cơ.
Những vị trí cần tránh gồm dưới các cây xanh lớn, đặc biệt tại khu vực tương đối bằng phẳng; các lều, chòi tạm giữa cánh đồng hoặc không gian trống trải.
Theo ông Huy, sét thường đánh nhiều hơn tại những nơi có mật độ xây dựng thưa thớt, có các điểm cao nổi bật như cây xanh, cột điện hoặc nhà dân nằm đơn độc. Đây là những vị trí có nguy cơ bị sét đánh cao, người dân không nên ở lại.
“Khi trời chuyển mưa kèm sấm, người dân không nên dắt trâu, bò ra đồng hoặc ở lại các lều, chòi tạm để tránh nguy cơ bị sét đánh. Trong đô thị, người dân có thể yên tâm hơn do có nhiều công trình cao tầng được trang bị hệ thống chống sét. Hà Nội và TP.HCM là 2 đô thị có mật độ sét đánh rất lớn nhưng rất hiếm trường hợp sét đánh trực tiếp xuống mặt đất”, ông Huy chia sẻ.
