Không có kỹ xảo CGI đình đám. Không có siêu anh hùng. Không có vũ trụ điện ảnh nào được xây dựng suốt hai mươi năm. The Devil Wears Prada 2 chỉ có Meryl Streep 76 tuổi, Anne Hathaway 43 tuổi, một tờ tạp chí thời trang hư cấu và những bộ trang phục xa hoa trên đường phố Milan, vậy mà đủ để thu gần 500 triệu USD toàn cầu chỉ trong ba tuần công chiếu, vượt qua toàn bộ doanh thu trọn đời của phần gốc (326 triệu USD) chỉ sau 10 ngày.
Thành tích này không chỉ gây bất ngờ nó bác bỏ một định kiến lâu đời của Hollywood: rằng phần tiếp theo bao giờ cũng thua bản gốc, và rằng phim dành cho phụ nữ trung niên không thể dẫn đầu mùa hè phòng vé.
Nhìn lại để nhìn thấy
Điều đầu tiên khán giả làm khi màn hình sáng lên dù thừa nhận hay không là so sánh. Meryl Streep năm 76 tuổi với Meryl Streep của năm 2006. Anne Hathaway và Emily Blunt ở tuổi 43 với phiên bản 23 tuổi từng làm mưa làm gió. Đây không phải sự tình cờ. Ngay cả khâu quảng bá cũng cài sẵn bẫy này: tại nhiều rạp, những đoạn trailer thông thường được thay bằng clip từ phim cũ của Streep và Hathaway dẫn dắt khán giả bước vào rạp với tâm thế so sánh sẵn trong đầu.
Cảm giác đó không khác gì đi dự một buổi họp lớp sau hai mươi năm. Ai cũng vờ thản nhiên, nhưng ánh mắt thì không nói dối người ta nhìn nhau, đánh giá và thầm đặt câu hỏi: người này có còn như xưa không?
Câu trả lời, với toàn bộ dàn diễn viên trở lại, là gần như vậy. Hathaway và Blunt vẫn thanh mảnh và ánh mắt to tròn đúng như hồi còn là những cô gái mới vào nghề. Streep vẫn là tượng đài với đôi mắt xanh sắc lạnh, làn da sứ và đường xương mặt như được điêu khắc. Stanley Tucci thì gần như không thay đổi gì theo nghĩa đen.
Mâu thuẫn mà không ai muốn thú nhận
Tất nhiên câu hỏi khó chịu sẽ đến ngay sau đó: Có phải bàn chuyện ngoại hình phụ nữ là điều không nên? Liệu đó có phải là thứ nhận thức lạc hậu?
The Devil Wears Prada 2 không né tránh mâu thuẫn này nó đặt thẳng lên bàn. Bởi vì sự thật là: dù quan điểm tiến bộ đến đâu, con người vẫn thích chiêm ngưỡng vẻ đẹp, đặc biệt là vẻ đẹp của những ngôi sao điện ảnh. Ta muốn họ không bị thời gian chạm tới. Và khi họ làm được điều đó bằng bất cứ phương pháp nào một phần trong ta cảm thấy yên tâm, như thể một công trình văn hóa vừa được bảo tồn nguyên vẹn.
Đây chính là điểm thú vị mà bộ phim khai thác: Một ngôi sao Hollywood không chỉ là một con người họ là một loại di sản văn hóa. Và cũng giống như không ai thấy tội lỗi khi ngưỡng mộ Duomo di Milano hay những bức tranh khảm mosaic lấp lánh của Galleria Vittorio Emanuele II những bối cảnh xuất hiện đầy ắp trong phim không cần tội lỗi khi ngưỡng mộ Meryl Streep. Bộ phim ngầm đặt tất cả vào một khung: kiến trúc cổ điển, haute couture, ngôi sao điện ảnh và những bữa tiệc xa hoa với Lady Gaga lẫn Donatella Versace xuất hiện chớp nhoáng đều là những thú vui văn hóa xứng đáng được tận hưởng, không kèm cảm giác xấu hổ.
Cốt truyện như một ẩn dụ
Phần tiếp theo xây dựng cốt truyện theo logic tương tự. Andy Sachs nhân vật của Anne Hathaway quay lại cứu tờ tạp chí hư cấu Runway khỏi một tỷ phú công nghệ tầm thường và làn sóng văn hóa TikTok. Việc giữ Runway sống sót được khắc họa như một sứ mệnh cao cả: Bảo vệ điều gì đó cổ điển, có chiều sâu, trước sự xâm lấn của thứ văn hóa hời hợt.
Để nhấn thêm thông điệp đó, tổng biên tập Miranda Priestly được tặng thêm một người chồng mới thuộc tầng lớp thượng lưu văn hóa: nghệ sĩ violin cổ điển do Kenneth Branagh thủ vai một diễn viên gắn liền với Shakespeare và điện ảnh nghệ thuật. Sự lựa chọn casting này bản thân nó đã là một tuyên ngôn.
Điều mỉa mai nằm ở chỗ, trong phần đầu, Andy từng coi thường thời trang và rời Runway để theo đuổi nghề báo "nghiêm túc". Hai mươi năm sau, cô quay lại vì mất việc nhưng lần này bộ phim không bắt cô phải chọn. Andy vừa giữ nguyên tắc, vừa mặc đẹp, vừa thắng. Cô còn tìm được một bà tiên đỡ đầu tỷ phú vợ cũ của kẻ phản diện, do Lucy Liu thủ vai người dùng tiền ly hôn để cứu tờ tạp chí. Hào nhoáng và trọng lượng, báo in cũ kỹ và lợi nhuận công nghệ tất cả dung hòa với nhau một cách trơn tru đến mức gần như phi thực tế.
Mũi Botox dành cho lương tâm
Nếu phần đầu đặt ra câu hỏi liệu có thể vừa yêu thời trang vừa có chính kiến? và trả lời bằng cách bắt nhân vật phải lựa chọn, thì phần tiếp theo đơn giản là xóa bỏ câu hỏi đó.
The Devil Wears Prada 2 hoạt động như một mũi Botox dành cho lương tâm: Tạm thời làm giãn ra những mâu thuẫn mà người xem mang theo trong người giữa thích hào nhoáng và muốn nghiêm túc, giữa mê thời trang và ngại bị cho là nông cạn, giữa ngưỡng mộ sắc đẹp và biết rằng mình không nên đặt nặng điều đó.
Bộ phim không giải quyết những mâu thuẫn ấy. Nó chỉ, trong vòng hai tiếng đồng hồ, thuyết phục khán giả rằng không cần phải giải quyết gì cả. Gần 500 triệu USD đó là cái giá người ta sẵn sàng trả để được tạm thời thôi băn khoăn.
Yên Yên
