Từ lâu, bia rượu luôn được coi là "kẻ thù" số một phá hủy tế bào gan, nhưng thực tế, những gì chúng ta ăn hàng ngày cũng ẩn chứa nguy cơ tàn phá không kém. Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, thế giới ghi nhận hơn 860.000 ca mắc mới và hơn 700.000 ca tử vong do ung thư gan. Tại Việt Nam, con số mắc mới cũng vượt ngưỡng 24.000 ca.
Các loại hạt vốn được biết đến là thực phẩm vàng cho sức khỏe với nguồn protein và chất xơ dồi dào. Nhưng nếu chọn sai loại hoặc chế biến không đúng cách, chúng sẽ lập tức biến thành "độc dược" tàn phá lá gan âm thầm.
Để bảo vệ gan trước nguy cơ viêm nhiễm và ung thư, các bác sĩ cảnh báo bạn cần ăn ít lại hoặc tránh xa 4 loại hạt sau:
1. Hạt bị nấm mốc hoặc nảy mầm
Đậu phộng, ngô hay hạt điều nếu bảo quản sai cách sẽ sinh ra nấm mốc chứa aflatoxin – chất độc được WHO xếp vào nhóm gây ung thư cực mạnh. Độc tố này tấn công trực tiếp vào tế bào gan, gây viêm gan mãn tính và xơ gan. Nguy hiểm ở chỗ, aflatoxin không bị phân hủy hoàn toàn dù nấu ở nhiệt độ cao, nên việc cố tận dụng hạt chớm mốc sẽ khiến gan bị nhiễm độc nặng nề và làm suy giảm chức năng miễn dịch.
2. Hạt chế biến chứa nhiều dầu mỡ và đường
Các loại hạt điều rang mật ong hay đậu phộng chiên giòn thường chứa lượng lớn dầu mỡ và đường chất lượng thấp. Khi tiêu thụ, gan phải làm việc quá tải để chuyển hóa lượng chất béo và đường dư thừa này, dẫn đến tình trạng gan nhiễm mỡ. Quá trình tích tụ mỡ lâu ngày không chỉ gây viêm gan mà còn là tiền đề dẫn đến xơ gan và ung thư gan, đồng thời làm tăng nguy cơ béo phì và tiểu đường.
3. Hạt chứa độc tố tự nhiên chưa qua xử lý kỹ
Một số loại hạt như hạnh nhân đắng hay hạt điều sống có chứa glycoside cyanogen. Khi vào cơ thể, chất này giải phóng cyanide - một kịch độc gây tổn thương hệ thần kinh và khiến gan bị viêm cấp tính trong nỗ lực trung hòa độc tố. Nếu không được chế biến hoặc xử lý nhiệt đúng cách, các phytotoxin tự nhiên trong hạt có thể gây buồn nôn, dị ứng và buộc tế bào gan phải hoạt động quá mức để giải độc, dẫn đến tổn thương cấu trúc gan lâu dài.
4. Hạt có hàm lượng muối quá cao
Nhiều loại hạt được tẩm ướp lượng muối lớn để tăng hương vị, nhưng đây lại là áp lực khủng khiếp cho cả gan và thận. Gan cần phối hợp đào thải natri dư thừa, nếu lượng muối quá cao sẽ làm chậm quá trình tái tạo tế bào gan và gây giữ nước, phù nề. Việc ăn mặn thường xuyên không chỉ gây xơ gan mà còn làm tăng nguy cơ cao huyết áp và đột quỵ, đặc biệt nguy hiểm với những người đã có sẵn bệnh lý gan mật.
Lời khuyên ăn uống để bảo vệ gan
Lá gan là bộ lọc bền bỉ nhưng rất dễ tổn thương bởi các chất độc tích tụ từ thực phẩm bẩn. Để giảm tải cho gan, bác sĩ khuyên nên duy trì chế độ ăn thanh đạm, ưu tiên thực phẩm tươi sống và tự nấu nướng tại nhà để kiểm soát lượng muối, đường nạp vào.
Hãy tăng cường các loại rau họ cải, trái cây giàu chất chống oxy hóa và uống đủ nước để hỗ trợ gan đào thải độc tố tự nhiên. Việc hạn chế đạm từ thịt đỏ, thay bằng cá hoặc protein thực vật sẽ giúp ngăn ngừa tình trạng gan nhiễm mỡ và xơ hóa tế bào. Nếu thấy dấu hiệu mệt mỏi, vàng da hoặc da xanh xao do thiếu sắt, bạn nên thực hiện tầm soát chức năng gan ngay.
Nguồn và ảnh: Sohu, Eat This Not That
Chiến My
