Đồ uống được nhắc tới chính là bia.
Trao đổi về vấn đề này, Bác sĩ CKII Đinh Trần Ngọc Mai, Khoa Dinh dưỡng – Tiết chế (Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM), cho biết bia hoàn toàn không có tác dụng giải nhiệt như nhiều người vẫn nghĩ. Khi cơ thể bị mất nước do thời tiết nóng, cơ chế điều hòa sẽ thúc đẩy cảm giác khát để bổ sung nước. Việc lựa chọn bia thực chất xuất phát từ thói quen và sở thích sử dụng đồ uống có cồn, chứ không phải nhu cầu sinh lý cần thiết của cơ thể.
“Bia không giúp giải nhiệt mà ngược lại còn gây lợi tiểu, khiến cơ thể mất nước nhiều hơn. Dù có chứa nước, nhưng đi kèm là cồn và năng lượng rỗng – tức là năng lượng không mang giá trị dinh dưỡng thực sự”, bác sĩ Mai phân tích.
Theo đó, một lon bia 350 ml với nồng độ cồn khoảng 5% có thể cung cấp xấp xỉ 100 kcal, tương đương từ nửa đến hai phần ba bát cơm. Việc nạp loại năng lượng này không mang lại lợi ích cho cơ thể, trong khi lại tạo thêm gánh nặng cho gan trong quá trình chuyển hóa cồn.
Gia tăng nguy cơ tổn thương gan
Việc lạm dụng bia, đặc biệt trong thời gian dài và với tần suất cao, có thể dẫn đến hàng loạt vấn đề sức khỏe, trong đó đáng lo ngại nhất là các bệnh lý về gan.
Theo bác sĩ Mai, rượu bia là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây xơ gan. Khi lượng cồn đưa vào cơ thể vượt quá khả năng chuyển hóa của gan, các tế bào gan sẽ bị tổn thương dần theo thời gian. Hậu quả có thể tiến triển từ gan nhiễm mỡ, viêm gan do rượu đến xơ gan, thậm chí suy gan.
“Nhiều trường hợp phải đối mặt với tình trạng suy gan nặng, thậm chí cần ghép gan nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời”, bác sĩ Mai cảnh báo.
Không chỉ vậy, việc vừa bổ sung nước, vừa đưa cồn vào cơ thể trong điều kiện thời tiết nóng bức còn khiến gan và hệ chuyển hóa phải hoạt động quá tải, làm tăng nguy cơ ngộ độc nếu cơ thể không đào thải kịp lượng cồn.
Một trong những vấn đề đáng lo ngại là các dấu hiệu ban đầu của tình trạng quá tải gan do rượu bia thường rất mơ hồ, không đặc trưng. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy mệt mỏi, uể oải, đầy bụng, khó tiêu – những biểu hiện dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các rối loạn thông thường.
Chỉ khi bệnh tiến triển nặng hơn, các dấu hiệu rõ rệt mới xuất hiện như vàng da, bụng to do cổ trướng… Tuy nhiên, lúc này gan đã bị tổn thương đáng kể.
Để đánh giá chính xác tình trạng gan, người dân cần thực hiện các xét nghiệm chức năng gan như men gan, siêu âm hoặc đo độ đàn hồi gan. Đây là những phương pháp giúp phát hiện sớm tổn thương, ngay cả khi chưa có biểu hiện lâm sàng rõ ràng.
Bác sĩ Mai khuyến cáo, nam giới không nên uống quá 2 đơn vị cồn mỗi ngày. Việc vượt quá ngưỡng này đồng nghĩa với việc gan phải làm việc quá tải và nguy cơ tổn thương sẽ tăng lên theo thời gian.
Trong những ngày nắng nóng, cách giải nhiệt tốt nhất vẫn là uống đủ nước lọc, kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế đồ uống có cồn và nước ngọt nhiều đường.
“Những người có thói quen dùng bia, rượu để giải khát nên sớm điều chỉnh. Đồng thời, nếu đã sử dụng thường xuyên, cần chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý về gan”, bác sĩ Mai khuyến nghị.
Ngọc Minh
