Gặp "thủy quái nước ngọt" dài hơn 6m, nặng gần 700kg: Cá thể hiếm đến mức cả thập kỷ mới thấy một lần

Bất ngờ đụng độ "thủy quái nước ngọt" trên sông

Giữa dòng nước lạnh trên sông Fraser (Canada), khoảnh khắc một khối khổng lồ bất ngờ trồi lên mặt nước khiến cả nhóm ngư dân lẫn hướng dẫn viên "nín thở". Thân hình trắng xám, lớp da sần như áo giáp và chiều dài vượt quá cả con thuyền khiến nhiều người ví sinh vật này như "thuỷ quái nước ngọt".

Theo bài đăng trên Reddit, sự việc thực ra xảy ra khoảng 4 tháng trước, nhưng chỉ đến khi đoạn video được chia sẻ lại gần đây, nó mới thu hút sự chú ý toàn cầu. Điều gây choáng hơn cả là kích thước của sinh vật này dài hơn 6m và nặng gần 700kg vốn mức được các nhà sinh học đánh giá là hiếm đến mức "cả thập kỷ mới nhìn thấy một lần".

Nhóm ngư dân sau khi đo đạc và ghi nhận dữ liệu đã thả cá thể khổng lồ trở lại dòng sông theo đúng quy định bảo tồn.

Loài cá cổ đại có thể sống hơn một thế kỷ

Cá tầm trắng (white sturgeon) là loài cá nước ngọt lớn nhất Bắc Mỹ và là một trong những sinh vật cổ nhất hành tinh còn tồn tại. Chúng sinh sống chủ yếu trong hệ thống sông Columbia và Fraser, sở hữu thân hình kéo dài, khung xương bằng sụn và các tấm xương cứng dọc sống lưng là đặc điểm khiến loài cá này trông như bước ra từ thời tiền sử.

Tiến sĩ Graham McGregor, chuyên gia tại Cơ quan Ngư nghiệp British Columbia, cho biết: "Nếu sống đủ lâu và môi trường không bị can thiệp, cá tầm trắng có thể vượt quá mọi giới hạn thường thấy." Một số cá thể thậm chí được ghi nhận có tuổi thọ lên đến 150 năm.

Kích thước khổng lồ nhưng cực kỳ hiếm

Dù gây ấn tượng mạnh trong video, kích thước khổng lồ như vậy không đại diện cho toàn loài cá tầm trắng. Theo NOAA Fisheries và Bộ Môi trường Canada, phần lớn cá tầm trắng chỉ dài khoảng 1,5 đến 2,5m, nặng 40 đến 180kg. Những cá thể lớn hơn, dài 3 đến 4m và nặng khoảng 250 đến 350kg, đã được xem là nổi bật. Các trường hợp vượt quá 5m cực kỳ hiếm và chỉ xuất hiện một vài lần trong nhiều thập kỷ. Riêng những cá thể dài hơn 6m và nặng gần 700kg như trong video thuộc nhóm hiếm nhất từng được ghi nhận trong tự nhiên.

Tiến sĩ Steven Cooke, Đại học Carleton, nhấn mạnh trên The Scientist: "Những cá thể đạt kích thước này chỉ xuất hiện ở các khu vực được bảo tồn rất tốt. Nếu chịu áp lực đánh bắt, cá tầm không bao giờ sống đủ lâu để lớn đến mức đó."

Sự chênh lệch kích thước giữa các cá thể cá tầm trắng xuất phát từ nhiều yếu tố sinh học và môi trường. Loài cá này có tốc độ tăng trưởng rất chậm, phải mất hơn 20 năm mới bước vào giai đoạn sinh sản, vì vậy cá càng sống lâu thì càng phát triển lớn hơn. Những cá thể được sống trong môi trường có nguồn thức ăn dồi dào như sinh vật đáy, cá nhỏ hay giáp xác cũng có xu hướng đạt kích thước vượt trội. 

Bên cạnh đó, các đoạn sông sâu, sạch và ổn định giúp cá tiêu hao ít năng lượng, từ đó tăng trưởng thuận lợi hơn. Một yếu tố then chốt khác là công tác bảo tồn nghiêm ngặt tại Canada, với mô hình bắt – đo – gắn thẻ – thả giúp nhiều cá thể tránh được áp lực săn bắt và sống đủ lâu để phát triển tối đa. Chính sự kết hợp của những điều kiện đặc biệt này mới tạo nên những "gã khổng lồ hiếm có" đạt tới gần 700kg như trong video.

Sinh vật khổng lồ nhưng hiền lành

Dù ngoại hình khiến nhiều người liên tưởng đến thủy quái trong truyền thuyết, cá tầm trắng hoàn toàn không nguy hiểm với con người. Chúng sống lặng lẽ ở tầng đáy, thỉnh thoảng trồi lên mặt nước khi thay đổi độ sâu hoặc bị thu hút bởi chuyển động.

Khoảnh khắc gặp "thủy quái nước ngọt" dài 6m, nặng gần 700kg vì vậy không chỉ gây kinh ngạc, mà còn cho thấy giá trị của công tác bảo tồn, bởi chỉ trong môi trường được bảo vệ nghiêm ngặt, một cá thể cá tầm mới có thể đạt kích thước hiếm đến vậy.

Nguyệt Phạm (Theo Reddit, AZ Animals, NOAA Fisheries)