Nếu đã đi làm và phải tự lo chi phí sinh hoạt hàng tháng, có lẽ chúng ta đều phải thừa nhận với nhau sự thật này: Mọi thứ trên đời thường bắt đầu bằng 2 từ “tiền đâu?”.
Muốn học thêm, cần có tiền.
Muốn ăn uống, vui chơi giải trí, cũng cần có tiền.
Muốn tích sản hay đầu tư, đương nhiên không thể thiếu tiền.
Thế nên thành ra người trẻ mới đi làm thu nhập chưa cao, hoặc dân freelancer mỗi tháng một “mức thu nhập”, thường nghĩ đủ sống đã là may, cố lắm cũng chỉ cất được 2-3 triệu/tháng - “chẳng đủ để làm gì”. Đương nhiên vốn mỏng có thể không phải là lợi thế, nhưng cũng không nên vì mỗi yếu tố đó mà mặc định “mình không có cửa đầu tư”.
Vấn đề sẽ luôn có cách giải quyết nếu chúng ta đủ quyết tâm, đủ kiến thức và có một kế hoạch bài bản. Vậy với người thu nhập chưa cao, chưa có nhiều “dư địa tài chính”, làm sao để bắt đầu hành trình “tiền đẻ ra tiền”?
Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với chuyên gia Khổng Thanh Hòa để tìm lời giải đáp cho thắc mắc này.
Nhìn lại diễn biến thị trường trong năm 2025, theo chị, những thay đổi nào đang tạo nền tảng cho xu hướng đầu tư trong năm 2026?
Tôi cho rằng những năm gần đây, thay đổi lớn nhất và có sức ảnh hưởng sâu rộng đến toàn bộ đời sống kinh tế chính là xu hướng số hóa và chuyển đổi số. Công nghệ không còn chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã len lỏi vào mọi hoạt động hằng ngày, từ thói quen sinh hoạt, cách làm việc cho đến hành vi đầu tư.
Những doanh nghiệp triển khai chuyển đổi số hiệu quả đang ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc cả về doanh thu lẫn lợi nhuận, và thị trường chứng khoán cũng vận động theo xu hướng đó. Vì vậy, trong năm 2026, tôi tin rằng các doanh nghiệp niêm yết có khả năng thích ứng nhanh, có câu chuyện tăng trưởng gắn với định hướng ưu tiên của Chính phủ sẽ là những lựa chọn nổi bật.
Nhiều người cho rằng thế hệ nhà đầu tư chứng khoán đang ngày càng trẻ hóa và tạo ra tác động không nhỏ tới thị trường chứng khoán. Chị có đồng tình với nhận định này?
Chắc chắn rồi! Xu hướng trẻ hóa nhà đầu tư đang diễn ra rất rõ rệt, đặc biệt là sự tham gia mạnh mẽ của Gen Z. Tại Công ty Chứng khoán DNSE, nhóm nhà đầu tư Gen Z hiện chiếm khoảng 30% trong tổng số 1,5 triệu tài khoản. Trong tương lai không xa, họ sẽ trở thành lực lượng chủ lực của thị trường.
Người trẻ có lợi thế tiếp cận thông tin nhanh, phản ứng nhanh, nhạy bén với công nghệ và sẵn sàng thử nghiệm những điều mới. Sự tham gia của họ khiến thị trường trở nên sôi động hơn, tốc độ vận động cũng nhanh hơn.
Đồng thời, các công ty chứng khoán cũng chủ động đổi mới để thu hút và đồng hành cùng thế hệ này, từ cách truyền thông đến sản phẩm dịch vụ. DNSE cũng là một trong số các đơn vị có nhiều đổi mới hướng tới nhà đầu tư trẻ, điển hình có thể kể đến hệ sinh thái các kênh Fanpage “Bò và Gấu”, youtube “Học viện Bò và Gấu…
Bên cạnh đó, nhà đầu tư F0 cũng có thể làm quen với thị trường nhờ các công cụ hỗ trợ như Trợ lý chứng khoán ảo, Ý tưởng đầu tư, Bảng giá thiết kế riêng cho GenZ, các workshop chứng khoán…
Theo chị, với các bạn mới đi làm thu nhập chưa cao, đâu là “cột mốc tài chính tối thiểu” mà họ nên có trước khi nghĩ đến đầu tư nói chung và đầu tư chứng khoán nói riêng?
Theo tôi, trước khi nghĩ đến đầu tư, điều quan trọng nhất là mỗi người cần có mục tiêu và kế hoạch tài chính cụ thể. Cần hiểu rõ dòng tiền của mình, biết bao nhiêu dành cho chi tiêu thiết yếu và bao nhiêu có thể dành cho tích lũy, đầu tư.
Nếu không có mục tiêu rõ ràng, rất dễ rơi vào tình trạng tiết kiệm được một thời gian rồi lại chi tiêu hết hoặc đầu tư theo cảm xúc. Một cột mốc tối thiểu nên có là quỹ dự phòng tương đương ít nhất 3 tháng chi phí sinh hoạt để tránh phải bán tháo tài sản khi có việc gấp.
Nếu mỗi tháng chỉ dư được 2-3 triệu, theo chị, đâu là kênh đầu tư phù hợp mà các bạn nên hướng tới?
Với số tiền dư mỗi tháng chỉ khoảng 2-3 triệu đồng, tôi cho rằng ưu tiên hàng đầu không phải là tìm kiếm lợi nhuận cao, mà là duy trì thói quen tích lũy đều đặn và không bị gián đoạn.
Ví dụ, có thể dành 50-60% cho tiết kiệm để đảm bảo tính thanh khoản, 10-20% cho vàng nhằm đa dạng hóa và giữ giá trị, và 20-40% cho chứng khoán để vừa tích sản vừa học hỏi thực tế.
Chứng khoán là kênh tăng trưởng năng động, phù hợp với người trẻ và hiện nay rất tiện lợi khi nhiều ứng dụng tích hợp đa dạng tính năng tài chính, từ thanh toán QR đến đầu tư cổ phiếu, trái phiếu hay tài khoản sinh lời. Khi tham gia, nên ưu tiên các cổ phiếu cơ bản tốt, an toàn, bắt đầu với số vốn nhỏ để vừa tích lũy tài sản vừa tích lũy kiến thức thông qua việc học hỏi chuyên gia và sử dụng các công cụ hỗ trợ thông tin thị trường.
Với người không có nhiều thời gian theo dõi thị trường vì bận đi làm, theo chị, chiến lược đầu tư như thế nào là thực tế nhất để tránh tình trạng bị xao nhãng công việc chính, stress vì “canh bảng điện”?
Với những người bận rộn, tôi khuyên nên xây dựng danh mục gọn gàng từ 3-5 cổ phiếu dựa trên tiêu chí rõ ràng như tài chính lành mạnh, nền tảng cơ bản tốt và minh bạch thông tin, đồng thời hạn chế đầu cơ để không phải theo dõi thị trường liên tục.
Bên cạnh đó, các bạn cũng cần rèn luyện tâm lý đầu tư và xác định rằng chứng khoán không phải là kênh làm giàu nhanh, mà là công cụ giúp giữ và phát triển vốn hiệu quả trong dài hạn.
Với các bạn Freelancer, đa số đều có chung 1 thế khó là thu nhập tháng cao tháng thấp, không ổn định. Trong bối cảnh đó, việc cất ra 1 khoản để đầu tư định kỳ cũng là bài toán không đơn giản. Chị có lời khuyên gì có các bạn trong trường hợp này?
Với freelancer có thu nhập không ổn định, tôi cho rằng nên lập ngân sách dựa trên mức thu nhập thấp nhất thường có để đảm bảo an toàn. Khi thu nhập cao hơn, có thể tăng tỷ lệ tích lũy hoặc đầu tư; khi thu nhập thấp, chỉ cần giữ nhịp tối thiểu hoặc thậm chí tạm dừng mà không nên quá áp lực vì một nhịp nghỉ ngắn hạn.
Điều quan trọng là luôn giữ một phần tiền an toàn để không phải rút danh mục đầu tư giữa chừng. Trước khi giỏi đầu tư, hãy giỏi quản lý tiền. Giữ được tiền và kiểm soát được dòng tiền cá nhân mới là nền tảng để tiền có thể sinh sôi. Đầu tư định kỳ không nhất thiết tháng nào cũng phải bằng nhau, mà cốt lõi là không rời bỏ kế hoạch dài hạn của mình.
Với những nhà đầu tư tay ngang và nhà đầu tư F0, theo chị, các bạn nên ưu tiên giảm rủi ro hay tối đa hóa lợi nhuận? Và cụ thể nên làm điều đó bằng cách nào?
Theo tôi, nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là ưu tiên bảo toàn vốn trước khi nghĩ đến lợi nhuận. Nhà đầu tư không nên dồn toàn bộ tiền vào một lần mua mà nên chia thành 3-5 lần để giảm rủi ro mua đúng đỉnh. Đồng thời cần quản trị tốt tâm lý và kỳ vọng, ưu tiên đầu tư dài hạn thay vì lướt sóng quá nhiều để tiết kiệm chi phí và giữ được sự bình tĩnh. Danh mục nên tập trung vào các cổ phiếu có nền tảng tốt, thanh khoản ổn định và hạn chế chạy theo cổ phiếu nóng.
Vậy khi nào một người thu nhập thấp KHÔNG nên đầu tư chứng khoán dù rất muốn, thưa chị?
Theo tôi, nếu chưa đảm bảo được 3 yếu tố dưới đây, thì dù thu nhập cao hay thấp, cũng đừng vội nghĩ đến chuyện đầu tư.
Thứ nhất: Bạn chưa có quỹ dự phòng tối thiểu. Bởi nếu đầu tư trong trạng thái chưa có “dự phòng”, chỉ cần một biến cố nhỏ như ốm đau, mất việc hay gia đình cần tiền là phải rút vốn và như vậy thì khó đảm bảo được kỷ luật đầu tư.
Thứ hai: Bạn đang gánh nợ hoặc trong vòng 6-12 tháng tới cần một khoản tiền lớn cho học tập, cưới hỏi hay mua nhà,... thì cũng chưa phù hợp để đầu tư vào kênh có biến động như chứng khoán.
Thứ ba: Nếu việc đầu tư khiến bản thân mất sự thoải mái, mất tập trung vào công việc chính, thì đó là dấu hiệu cho thấy chưa thực sự làm chủ được nhịp sống và thu nhập của mình, và khi đó nên ưu tiên ổn định nền tảng tài chính trước khi tham gia thị trường.
Chân thành cảm ơn chị vì những chia sẻ!
Ngọc Linh, Thiết kế: Huy Minh
