Trong cơn thịnh nộ tột độ, Lưu Bị dốc toàn bộ tinh binh đi phạt Ngô. Thế nhưng, tại sao "túi khôn" Gia Cát Lượng lại bị để lại ở nhà? Hóa ra, mối quan hệ "như cá với nước" không hề màu hồng như chúng ta tưởng.
Nhiều người vẫn tin vào Tam Quốc Diễn Nghĩa, cho rằng Khổng Minh ở lại vì can ngăn Lưu Bị không được. Nhưng nếu nhìn vào chính sử và phân tích kỹ thuật, lý do thực sự lại nằm ở một sự thật phũ phàng: Lưu Bị không tin tưởng khả năng cầm quân thực chiến của Gia Cát Lượng.
1. "Cầm kỳ thi họa" thì giỏi, nhưng đánh trận liệu có "out trình"?
Trong mắt Lưu Bị, Gia Cát Lượng là một thiên tài về chiến lược (Strategy) và hậu cần, nhưng lại thiếu đi sự nhạy bén của một bậc thầy chiến thuật (Tactician).
Bài học nhãn tiền chính là lần chạy loạn ở Tân Dã. Khi đi ngang qua Tương Dương, Gia Cát Lượng từng hiến kế đánh thành để chiếm Kinh Châu. Dưới góc nhìn quân sự, đây là một nước đi "vô tri" vì Tương Dương cực kỳ kiên cố, quân Tào lại đang truy sát ngay sau lưng. Nếu nghe theo, có lẽ Lưu Bị đã "bay màu" từ sớm. Chính những sai số trong quá khứ đã khiến Lưu Bị hoài nghi về khả năng thực chiến của Khổng Minh.
2. Pháp Chính mới là "chân ái" của Lưu Bị trên sa bàn
Bạn có biết ai mới là người giúp Lưu Bị đánh bại Tào Tháo ở Hán Trung? Không phải Khổng Minh, mà là Pháp Chính. Chính Gia Cát Lượng sau này cũng phải thốt lên đầy cay đắng sau thảm bại Di Lăng: "Nếu Pháp Hiếu Trực (Pháp Chính) còn sống, hẳn đã có thể ngăn chủ thượng đông chinh; hoặc giả có đi cùng, cũng không đến mức đại bại tan tác như thế này."
Câu nói này thừa nhận một sự thật: Trong các chiến dịch lớn, Lưu Bị cần một "bộ não" thực dụng, quái chiêu như Pháp Chính hay Bàng Thống hơn là một người quá cẩn trọng và lý thuyết như Gia Cát Lượng.
3. Khi "Quân sư" chỉ là người lo... cơm áo gạo tiền
Ở giai đoạn này, Lưu Bị coi Gia Cát Lượng như một "Tiêu Hà" (người lo hậu cần, trị quốc) hơn là một "Trương Lương" (người bày mưu trong màn trướng).
-
Lưu Bị nghĩ: Đánh Đông Ngô, mình cầm quân là đủ, Khổng Minh chỉ cần ở lại Thành Đô lo lương thảo, ổn định lòng dân và canh chừng phía Bắc là ổn.
-
Thực tế: Lưu Bị đã quá tự mãn vào kinh nghiệm trận mạc của mình mà quên mất rằng, trước một "thần đồng" quân sự như Lục Tốn, ông rất cần một cái đầu lạnh để kìm hãm sự nóng nảy.
Kết luận: Sai lầm của bậc đế vương
Việc để Gia Cát Lượng ở lại hậu phương là một phép tính logic về mặt hành chính, nhưng lại là thảm họa về mặt quân sự. Lưu Bị đã dùng Khổng Minh đúng với sở trường của ông (trị quốc), nhưng lại đánh giá thấp giá trị của ông trong việc phản biện chiến thuật.
Cú lửa ở Di Lăng không chỉ thiêu rụi giấc mơ thống nhất của Lưu Bị, mà còn là bài học đắt giá cho việc dùng người: Đừng bao giờ để một vị tướng đơn độc trên sa bàn mà thiếu đi một bộ não phản biện sắc sảo.
Bạn nghĩ sao về góc nhìn này? Phải chăng chúng ta đã quá "thần thánh hóa" Gia Cát Lượng mà quên rằng chính Lưu Bị cũng từng có lúc chẳng coi trọng tài cầm quân của quân sư mình? Hãy để lại comment để hội fan Tam Quốc cùng "mổ xẻ" nhé!
Theo Sohu
Bảo Minh
