VnExpress dẫn thông tin từ tờ The Wall Street Journal, Giáo sư Ken Ono (57 tuổi) đã quyết định tạm nghỉ không thời hạn tại Đại học Virginia. Đáng chú ý, bến đỗ mới của vị giáo sư danh tiếng này không phải là một viện nghiên cứu lâu đời, mà là Axiom Math – một công ty khởi nghiệp do chính học trò cũ của ông, Carina Hong (24 tuổi), sáng lập.
Quyết định này đánh dấu sự thay đổi to lớn trong tư duy của Ono. Chỉ vài năm trước, ông vẫn giữ quan điểm hoài nghi, coi trí tuệ nhân tạo (AI) là công nghệ "bị thổi phồng" và tự định vị mình thuộc trường phái "trí tuệ tự nhiên" (NI - Naturally Intelligent). Tuy nhiên, quan điểm này đã đảo chiều hoàn toàn khi ông tận mắt chứng kiến năng lực suy luận và chứng minh toán học vượt trội của các mô hình AI thế hệ mới.
Nhà Toán học Ken Ono. Ảnh: UVA College Foundation
"Khoảng cách giữa tôi và các mô hình đang thu hẹp lại," Giáo sư Ono thừa nhận sau khi tham gia vào nhóm chuyên gia xây dựng bộ bài toán kiểm thử năng lực AI vào năm ngoái. Kể từ đó, ông bắt đầu dành từ 1 đến 2 giờ mỗi ngày để "trò chuyện chuyên môn" với AI, dần nhận ra công nghệ này đang nắm giữ chìa khóa cho một cuộc cách mạng trong phương thức nghiên cứu toán học của nhân loại.
Người trực tiếp thuyết phục Ono rời giảng đường đại học là Carina Hong – một "hiện tượng" trẻ tuổi trong giới toán học và AI. Hong sở hữu bảng thành tích đáng nể: tốt nghiệp MIT chỉ trong 3 năm, giành Giải thưởng Morgan danh giá, nhận học bổng Rhodes và theo học chương trình tiến sĩ kép Toán - Luật tại Đại học Stanford.
Trước khi quyết định bỏ ngang việc học để thành lập Axiom, Hong đã gọi vốn thành công 64 triệu USD và chiêu mộ được nhiều nhà nghiên cứu AI hàng đầu từ Meta. Mục tiêu của Axiom là xây dựng một "nhà toán học AI": hệ thống có khả năng suy luận, tự đặt ra các vấn đề mới và tự kiểm chứng bằng các chứng minh hình thức. Giới đầu tư kỳ vọng "siêu trí tuệ toán học" này sẽ tạo ra những đột phá lớn trong các lĩnh vực như kiểm định phần mềm, logistics, giao dịch thuật toán và tài chính định lượng.
VietNamnet dẫn thông tin từ hồ sơ của Đại học Virginia, Ken Ono sinh ra trong một gia đình người Nhật di cư sang Mỹ sau Thế chiến II. Dù sớm bộc lộ năng khiếu, ông từng chán ghét toán học và bỏ học trung học do áp lực quá lớn. Bước ngoặt cuộc đời đến khi ông biết về Srinivasa Ramanujan – thiên tài toán học Ấn Độ cũng không đi theo con đường học thuật bài bản.
Tìm thấy cảm hứng, Ono tham gia chương trình dành cho học sinh tài năng và được Đại học Chicago nhận vào dù không có bằng tốt nghiệp trung học. Tại đây, ông dần tìm thấy vẻ đẹp của toán học và sau đó tiếp tục học cao học tại UCLA dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Basil Gordon – người đặt nền móng cho sự nghiệp lẫy lừng của ông sau này. Trong suốt sự nghiệp giảng dạy tại Wisconsin, Emory và Virginia, Ono đã dẫn dắt nhiều chương trình nghiên cứu hàng đầu và đào tạo nên 10 chủ nhân Giải thưởng Morgan, trong đó có Carina Hong.
Nhà toán học Ken Ono và học trò Carina Hong. Ảnh: The Wall Street Journal
Chia sẻ về quyết định gia nhập Axiom, Ono cho biết AI không phải là lý do duy nhất. Môi trường đại học ngày càng chịu nhiều sức ép phi học thuật, từ những biến động chính trị đến nguy cơ cắt giảm ngân sách nghiên cứu. Những yếu tố này đã chiếm dụng quỹ thời gian mà ông muốn dành trọn vẹn cho toán học.
"Đây là cơ hội để góp phần thay đổi cách thế giới vận hành. Với một nhà toán học thuần túy, điều đó hiếm khi xảy ra," Ono chia sẻ về quyết định rời bỏ vị trí giáo sư để trở thành nhân viên tại công ty khởi nghiệp của chính học trò mình.
