Theo Sohu, với gần 30 năm đứng trên bục giảng và đến nay vẫn trực tiếp giảng dạy, một thầy giáo ở Trung Quốc không chỉ được biết đến bởi bề dày kinh nghiệm giáo dục, mà còn bởi vai trò làm cha đầy bản lĩnh.
Năm 2018, con trai ông trúng tuyển Đại học Thanh Hoa – ngôi trường danh giá hàng đầu Trung Quốc – bằng thành tích học tập xuất sắc.
Với tư cách vừa là nhà giáo, vừa là người cha, ông cho rằng: giáo dục tốt con cái chính là đầu tư cho hạnh phúc nửa sau của chính cha mẹ. Quan điểm này được ông chia sẻ trong một buổi họp phụ huynh, nơi ông dành ra 4 khuyến nghị quan trọng dành cho các bậc cha mẹ.
Dù hướng tới các bậc phụ huynh của học sinh trung học phổ thông, những thông điệp ấy được đánh giá là phù hợp với mọi gia đình có con đang trong độ tuổi trưởng thành:
1. Điều quan trọng nhất để nuôi dạy con cái gói gọn trong 2 chữ “kiên trì”
Theo vị giáo viên này, trong giáo dục gia đình, EQ quan trọng hơn IQ, nhân cách quan trọng hơn năng lực, và điều quan trọng nhất để nuôi dạy con cái không nằm ở phương pháp phức tạp, mà gói gọn trong 2 chữ: kiên trì. Kiên trì trong những việc nhỏ, kiên trì trong từng giai đoạn, từng hoàn cảnh, và kiên trì suốt quá trình trưởng thành của con.
2. Có 5 cấp độ “làm cha mẹ”
Từ kinh nghiệm làm giáo viên chủ nhiệm suốt 14 năm, phụ trách 13 khóa học sinh tốt nghiệp và hơn 20 năm làm cha, ông cho rằng nếu “làm cha mẹ” được xem là một sự nghiệp, thì mỗi phụ huynh cần tự hỏi: mình đang ở tầng nấc nào của sự nghiệp đó?
Theo phân loại của Nhân Dân Nhật Báo, cha mẹ có thể chia thành 5 cấp độ: từ việc chỉ sẵn sàng chi tiền cho con, đến việc sẵn sàng dành thời gian, suy nghĩ mục tiêu giáo dục, tự hoàn thiện bản thân và cao nhất là ủng hộ con trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình.
Thực tế cho thấy, nhiều phụ huynh đầu tư mạnh về vật chất nhưng lại thiếu đồng hành về tinh thần. Việc thiếu đối thoại, thiếu hiểu biết về nhịp phát triển tâm lý của con khiến không ít bậc cha mẹ vô tình gây tổn thương cho con dưới danh nghĩa yêu thương.
Đáng chú ý, vị giáo viên đã chỉ ra những cách dạy con phản tác dụng thường xuất hiện trong giáo dục gia đình hiện đại như: yêu thương quá mức, kỳ vọng quá lớn, can thiệp quá sâu hay nuông chiều vô điều kiện. Những hành vi này, nếu không được kiểm soát, có thể khiến trẻ mất động lực, thiếu tự chủ và gặp khó khăn trong quá trình trưởng thành.
Theo ông, khi con càng lớn, thách thức đối với cha mẹ càng nhiều. Tuy nhiên, dù con ở độ tuổi nào, giáo dục con cái vẫn là sự nghiệp không có tuổi nghỉ hưu. Chất lượng phát triển của con sẽ trực tiếp quyết định mức độ an yên và hạnh phúc của cha mẹ trong tương lai.
3. Giáo dục con cái cũng cần có chiến lược và hiểu biết khoa học
Bên cạnh đó, theo thầy giáo này, việc giáo dục con cái không thể dựa vào cảm tính mà cần có chiến lược và nền tảng khoa học. Ông đặc biệt nhấn mạnh 3 lý thuyết cốt lõi trong giáo dục hiện đại, gồm: lý thuyết “vùng phát triển gần nhất”, mối quan hệ giữa áp lực và hiệu suất học tập, và sự tương tác giữa yếu tố bẩm sinh với giáo dục và nỗ lực rèn luyện sau này.
Từ những nền tảng này, ông cho rằng cha mẹ không nên so sánh con với người khác, mà cần làm 3 việc sau: nhìn vào sự tiến bộ của con, đặt ra mục tiêu phù hợp với năng lực của con, tạo áp lực vừa đủ.
Theo ông, mỗi học sinh đều có điểm xuất phát và tốc độ phát triển khác nhau, vì vậy cha mẹ không nên thường xuyên so sánh con mình với con người khác, mà cần so sánh sự tiến bộ của chính con theo thời gian. Việc đặt mục tiêu cần phù hợp với năng lực thực tế của trẻ, tạo áp lực vừa phải để khơi dậy động lực học tập, đồng thời tránh đặt lên vai con cái những kỳ vọng vượt quá khả năng, đặc biệt là việc dồn áp lực và mong muốn của nhiều thế hệ vào một đứa trẻ.
4. Gia đình hòa thuận là nền tảng quan trọng nhất cho sự phát triển của trẻ
Cuối cùng, vị giáo viên cho rằng, gia đình hòa thuận là nền tảng quan trọng nhất cho sự phát triển của trẻ. Trẻ em lớn lên từ chính “bóng lưng” của cha mẹ. Thái độ sống tích cực, tinh thần ham học hỏi, sự tôn trọng tri thức và cách ứng xử văn minh của cha mẹ sẽ âm thầm định hình nhân cách con cái.
Theo ông, trước khi kỳ vọng con thành công, cha mẹ cần tự hoàn thiện bản thân. Một đứa trẻ khỏe mạnh, hạnh phúc và cân bằng về tinh thần quan trọng hơn bất kỳ bảng điểm hay danh hiệu nào. Khi cha mẹ kiên trì đồng hành đúng cách, sự trưởng thành của con cái không chỉ là niềm tự hào, mà còn là nền móng vững chắc cho hạnh phúc của cả gia đình trong tương lai.
Ánh Lê (Theo Sohu)
