Trong những ngày cuối năm, chúng tôi mang theo một câu hỏi rất đơn giản đi giữa phố xá, chợ hoa, những con đường còn đầy xe cộ và cả những ca làm việc chưa kịp kết thúc:
Giây phút nào khiến bạn thấy Tết ý nghĩa nhất?
Câu trả lời không nằm gọn trong giao thừa.
Có người nói Tết là lúc pháo hoa nở rực trên bầu trời.
Có người lại bảo Tết bắt đầu từ lúc xách vali ra bến xe, chen giữa dòng người để kịp chuyến về quê cuối năm.
Nhưng khi trò chuyện, chúng tôi nhận ra: Tết ý nghĩa nhất thường là một khoảnh khắc rất nhỏ.
Clip: Giây phút nào khiến bạn thấy Tết ý nghĩa nhất?
Anh Sơn Hải, làm nghề buôn bán tự do ở TP,HCM, không nói về pháo hoa hay countdown. Anh bảo: “Với tôi, cứ thấy hoa bắt đầu nở là biết xuân tới rồi. Nhưng khoảnh khắc chạm nhất là khi nhìn người ta chở đồ lỉnh kỉnh chạy xe về quê. Tự nhiên trong lòng cũng nôn nao, chỉ muốn về nhà. Tết ý nghĩa nhất là khi có đủ ba mẹ, anh chị em, con cái ngồi chung một bàn. Vậy là đủ.”
Giữa nhịp mưu sinh, điều anh mong không phải điều gì lớn. Chỉ là một chỗ ngồi trong bữa cơm có đủ mặt người thân.
—
Tết không giống nhau với tất cả.
Có người mong sum họp, có người chỉ mong một cuộc gọi.
Có người đợi một bữa cơm đủ mặt, có người chỉ cần một tin nhắn: “Năm nay con về”.
Vì thế, giây phút Tết ý nghĩa nhất có lẽ không nằm ở pháo hoa hay phong bao lì xì.Nó nằm ở khoảnh khắc ta cảm thấy được kết nối - với gia đình, với ký ức, với chính mình.
Có thể đó là giây phút bạn đặt chân xuống ga tàu, hít một hơi thật sâu mùi gió quê.
Có thể là khi cả nhà cùng đếm ngược trước màn hình tivi.
Hoặc đơn giản chỉ là lúc bạn ngồi giữa mâm cơm, nghe tiếng cười chen lẫn tiếng chạm đũa, và thấy lòng mình dịu lại.
Ở một góc khác của thành phố, chú Trần Hoài Đức, nhân viên bảo vệ, lại chờ Tết trên bầu trời. Với chú, khi pháo hoa bắn lên là biết năm mới tới. Nhưng khoảnh khắc đáng nhớ nhất không phải lúc nhìn lên, mà là lúc quay xuống: căn nhà sáng đèn, con cháu đã về đông đủ.
Chú bảo, chỉ cần tối 30 nhà có tiếng nói cười là thấy Tết liền.
“Khi pháo hoa bắn lên, mình biết năm mới tới rồi. Nhưng vui nhất vẫn là tối 30, con cháu về đông đủ. Nhà có tiếng nói cười là thấy Tết liền.”
Với chú, giao thừa không phải khoảnh khắc ồn ào ngoài phố, mà là lúc căn nhà sáng đèn và không ai vắng mặt.
Cẩm Tú, nhân viên ngân hàng, nhận ra Tết đến sớm hơn một chút – từ những buổi sáng cuối năm. “Mấy ngày cận Tết, sáng đi làm có chút se lạnh. Ai cũng tất bật hơn bình thường. Cảm giác trong lòng cũng rộn lên theo.”
Cái “se lạnh” ấy ở TP.HCM vốn không kéo dài, chỉ thoáng qua vào buổi sớm. Nhưng đủ để người ta khựng lại một nhịp. Tú nói, chính những thay đổi nhỏ như vậy khiến cô thấy mình đang bước vào một thời điểm khác của năm - một khoảng giao mùa mà ai cũng ý thức rõ ràng rằng mình sắp khép lại điều gì đó.
Ở ngân hàng, công việc những ngày cuối năm thường dồn dập hơn. Khách đến đông, sổ sách cần hoàn tất, ai cũng muốn giải quyết cho xong việc trước khi nghỉ. Nhịp làm việc nhanh hơn, câu chào nhau cũng vội hơn. Nhưng lạ là giữa sự tất bật ấy, trong lòng lại có một cảm giác rất khó gọi tên – vừa háo hức, vừa bâng khuâng.
Nếu phải chọn một hình ảnh đại diện cho Tết, cô nói ngay: “Chắc là chợ hoa. Ở quê mình, nhà nào cũng có hoa trước sân, đi đâu cũng thấy xuân. Còn ở Sài Gòn thì phải ra đúng mấy điểm bán mới thấy rõ không khí đó.”
Cô kể, ở quê, chỉ cần đạp xe qua vài con đường là đã thấy sắc mai, sắc cúc trải dài trước hiên nhà. Tết như len lỏi vào từng ngõ nhỏ, không cần phải tìm. Còn ở thành phố, để cảm nhận rõ ràng hơn, Tú thường ghé qua những tuyến đường bán hoa, nơi những chậu mai, đào, cúc được xếp san sát, người mua kẻ bán rộn ràng.
Giữa dòng người ấy, cô thích nhất khoảnh khắc đứng lại vài phút, nhìn một gia đình chọn hoa. Có khi là hai vợ chồng trẻ bàn nhau xem chậu nào hợp với phòng khách. Có khi là một người đàn ông trung niên cẩn thận ngắm từng nụ mai, như thể đang chọn mang cả mùa xuân về nhà.
Với Tú, Tết không đến đột ngột trong một tiếng đếm ngược. Nó đến bằng những thay đổi rất nhỏ: một buổi sáng mát hơn thường ngày, một con đường đông hơn mọi khi, một quầy hoa rực rỡ giữa góc phố quen thuộc.
Tết, theo cách của cô, là quá trình chậm rãi khép lại một chu kỳ, để mỗi người kịp nhìn lại mình đã đi qua điều gì, kịp hoàn tất những việc còn dang dở, và kịp chuẩn bị cho một khởi đầu mới.
Có lẽ vì thế, giây phút Tết ý nghĩa nhất với Tú không nằm ở thời điểm 0h, mà ở một sáng cuối năm rất bình thường – khi cô bước ra đường, hít một hơi không khí hơi lạnh, nhìn dòng người vội vã hơn thường lệ, và chợt nhận ra: một năm nữa lại sắp trôi qua, và mình vẫn đang ở đây, giữa nhịp sống quen thuộc, sẵn sàng bước sang trang mới.
Không phải ai cũng có mặt ở bàn ăn gia đình khi đồng hồ điểm 0h. Chú Công Phụng, nhiếp ảnh tự do, chia sẻ thẳng: “Mùa xuân là mùa làm việc của tôi. Cứ vác máy ảnh đi chụp thôi, ít khi ở nhà. Nghề này sống được nhất là mấy ngày Tết.”
Trong khi nhiều người nghỉ ngơi, chú đi khắp nơi ghi lại không khí đầu năm. Với chú, Tết là thời điểm phải chạy nhiều hơn, bận rộn hơn và cũng là lúc thu nhập đủ để lo cho cả năm.
Khi hỏi về một hình ảnh đại diện cho Tết, nhiều người trả lời rất nhanh: “Mâm cơm truyền thống. Vì nó nhắc mình nhớ mình từ đâu mà có.”
Không phải vì món ăn đặc biệt, mà vì cảm giác được ngồi lại với nhau, nói những câu chuyện đã bị hoãn suốt một năm.
Có người nói thêm một điều khiến ai nghe cũng lặng đi: “Ý nghĩa nhất là còn được về thăm ông bà. Không biết còn bao nhiêu cái Tết nữa đủ mặt như vậy.”
Tết, ở một khía cạnh nào đó, là lời nhắc rằng thời gian không chờ ai.
Chị Phạm Thị Thanh Thảo, nhân viên vệ sinh môi trường, làm việc đến tận đêm 30.
Khi thành phố chuẩn bị đón giao thừa, chị vẫn trên đường.
Chị nói đơn giản: “Với tôi, Tết là lúc xong việc, quay về nhà. Chỉ cần còn kịp ngồi với gia đình là vui rồi.”
Không cần đúng 0h. Không cần pháo hoa. Chỉ cần trở về.
Giờ đây, khi chúng ta đã bước sang năm mới, có lẽ mỗi người đều đã có một “giây phút Tết” của riêng mình. Có thể nó diễn ra trước giao thừa vài ngày. Có thể là ngay khoảnh khắc này. Hoặc có thể vẫn đang chờ phía trước - khi bạn gác lại công việc và mở cửa bước vào nhà.
Tết không giống nhau với tất cả.
Nhưng điểm chung vẫn là cảm giác được gần hơn với những người mình thương.
Còn bạn, giây phút nào khiến bạn thấy Tết ý nghĩa nhất?
Gia Hân
Ảnh: Quân, Viết Thanh
