Trong giai đoạn từ những năm 1950 đến 1980 ở Trung Quốc, việc người dân tình cờ phát hiện ra cổ vật không phải là điều hiếm gặp. Với bề dày lịch sử hàng ngàn năm, Trung Quốc sở hữu vô số di tích văn hóa mang đậm dấu ấn thời đại, khiến cả thế giới phải ngưỡng mộ.
Theo dòng chảy lịch sử, chắc chắn vẫn còn rất nhiều cổ vật và di sản văn hóa chưa được khám phá trên khắp đất nước. Chính vì vậy, Trung Quốc luôn chú trọng đầu tư và đẩy mạnh công tác nghiên cứu, khai quật khảo cổ, với mục tiêu quảng bá và truyền bá nền văn minh Trung Hoa đến công chúng trong nước và quốc tế.
Chiếc giếng bốc cháy dữ dội. Ảnh: Sohu
Kể từ khi ngành khảo cổ học được thành lập cách đây một thế kỷ, các nhà khảo cổ Trung Quốc đã liên tục có những phát hiện chấn động, tìm ra những di vật văn hóa có giá trị lịch sử to lớn, thậm chí có thể viết lại lịch sử dân tộc. Câu chuyện dưới đây là một ví dụ điển hình.
Vào cuối những năm 1980, trong quá trình xây nhà, một số nông dân ở thị trấn Lý Gia, huyện Vũ Lăng, tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc đã phát hiện ra một lượng lớn đồ đồng và đồ sứ. Nhận thấy đây có thể là di vật văn hóa, họ đã báo cáo sự việc với chính quyền địa phương. Ngay lập tức, các chuyên gia khảo cổ học đã được cử đến hiện trường để tiến hành nghiên cứu.
Kết quả nghiên cứu cho thấy những di vật này là bằng chứng cho thấy khu vực này có thể từng là nơi tọa lạc của một ngôi mộ cổ thuộc nước Sở vào thời Chiến Quốc. Tưởng chừng sự việc đã kết thúc, nhưng đến năm 2002, một dự án thủy điện trọng điểm của tỉnh Hồ Nam được triển khai ngay tại địa điểm này. Để bảo vệ những di vật văn hóa có thể vẫn còn nằm dưới lòng đất, các chuyên gia khảo cổ một lần nữa quay trở lại thị trấn Lý Gia để tiếp tục công tác khai quật.
Kho báu được tìm thấy. Ảnh: Sohu
Khi đến địa điểm khai quật, nhóm khảo cổ đã phát hiện một hố bùn màu xanh kỳ lạ, có vẻ như không hình thành một cách tự nhiên. Để xác định điều này, họ đã tiến hành dọn sạch hố bùn và phát hiện ra một giếng cổ ẩn bên dưới. Tuy nhiên, ngay khi lớp bùn được loại bỏ, từ trong giếng cổ bỗng tỏa ra một luồng khí có mùi hôi nồng nặc. Lớp khí này khi tiếp xúc với không khí đã bốc cháy, tạo thành ngọn lửa cao vài mét, một hiện tượng vô cùng hiếm gặp khiến những người chứng kiến không khỏi hoang mang.
Sau khi kiểm tra, các chuyên gia khảo cổ kết luận rằng trong giếng cổ chứa một lượng lớn rác thải đã phân hủy theo thời gian. Quá trình phân hủy này đã tạo ra một loại khí dễ cháy, và khi khí này thoát ra khỏi giếng và tiếp xúc với oxy trong không khí, nó đã gây ra phản ứng hóa học tạo thành ngọn lửa.
Để tiếp tục khám phá chiếc giếng, nhóm khảo cổ đã mất từ hai đến ba ngày để dập tắt hoàn toàn ngọn lửa và làm sạch lòng giếng. Cuối cùng, hình dáng ban đầu của giếng cổ đã được lộ diện. Giếng có độ sâu khoảng 17 mét và đường kính khoảng 4 mét. Điều đáng chú ý là trong quá trình dọn dẹp đất và rác trong giếng, nhóm khảo cổ đã phát hiện một số lượng lớn các vật thể được “xâu thành chuỗi”.
Cụ thể, đó là những thẻ tre được kết nối với nhau tạo thành trúc thư - một loại sách cổ được sử dụng để ghi chép tài liệu trong lịch sử Trung Quốc. Sau khi làm sạch, các chuyên gia đã tiến hành kiểm đếm và xác định được hơn 36.000 cuốn trúc thư. Dựa trên việc phân tích các văn bản và nghiên cứu chuyên sâu, các nhà khảo cổ học đưa ra giả thuyết rằng những trúc thư này có niên đại từ thời nhà Tần. Phát hiện khảo cổ học này đã gây tiếng vang lớn trên khắp Trung Quốc vào thời điểm đó.
Theo Sohu, nội dung trên những cuốn trúc thư này rất phong phú, ghi chép nhiều thông tin về hệ thống pháp luật nhà Tần trong việc khai hoang đất đai, chuyển hộ khẩu, thờ cúng tổ tiên và giáo dục. Trước những thông tin khám phá được, các chuyên gia khảo cổ cho rằng số trúc thư này không chỉ là kho báu vô giá mà còn là những bằng chứng xác thực nhất cho việc nghiên cứu lịch sử và văn hóa nước Tần.
Có thể nói, việc tìm thấy những cuốn trúc thư này được xem là một cột mốc quan trọng đối với cộng đồng khảo cổ học Trung Quốc. Bởi qua quá trình nghiên cứu, chúng sẽ giúp thế giới vén màn những bí mật về lịch sử Trung Hoa mà từ trước đến nay vẫn còn đang bị bỏ ngỏ.
