Gần đây, mạng xã hội xôn xao trước hình ảnh một thợ lắp đặt camera chia sẻ về việc phát hiện khách hàng sử dụng "cục tiết kiệm điện". Theo hình ảnh thực tế được chia sẻ, khi tháo lớp vỏ nhựa mang nhãn hiệu "Electricity saving box", bên trong chỉ là một bảng mạch cực kỳ thô sơ.
Thực tế này hoàn toàn khớp với các thí nghiệm của cơ quan chức năng. Trung tâm sản xuất thiết bị đo điện tử Điện lực miền Trung từng phối hợp thực hiện thí nghiệm và khẳng định: Bên trong các thiết bị này không hề có vi mạch xử lý hay linh kiện điều tiết năng lượng nào. Trong một số thiết bị, linh kiện chỉ có chức năng duy nhất là... làm sáng hai bóng đèn LED để đánh lừa thị giác người dùng.
Thậm chí, do bản thân thiết bị cũng tiêu thụ điện để duy trì đèn LED và tỏa nhiệt trên tụ điện, tổng lượng điện năng tiêu thụ đo được trên công tơ luôn tăng nhẹ so với khi không sử dụng.
Thủ thuật đánh tráo khái niệm kỹ thuật
Để thuyết phục người mua, các đối tượng bán hàng thường quay video dùng ampe kìm đo dòng điện trước và sau khi cắm thiết bị. Khi thấy chỉ số Ampe giảm, người dân dễ dàng tin rằng điện năng tiêu thụ đã giảm.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia điện lực, đây là một sự lừa bịp về mặt vật lý. Thiết bị này chỉ có tác dụng bù công suất phản kháng - thành phần giúp duy trì từ trường trong động cơ nhưng không được tính tiền đối với hộ gia đình.
Việc giảm dòng điện tổng trên ampe kìm không đồng nghĩa với việc giảm số điện ghi trên hóa đơn hàng tháng. Việc bù công suất này chỉ có ý nghĩa đối với các nhà máy, xí nghiệp sử dụng nhiều động cơ lớn, còn với quy mô gia đình, nó hoàn toàn vô tác dụng trong việc giảm tiền điện.
Nguy cơ cháy nổ và hệ lụy pháp lý
Không chỉ gây lãng phí tiền bạc, các thiết bị trôi nổi này còn tiềm ẩn nhiều rủi ro:
Nguy cơ hỏa hoạn: Linh kiện rẻ tiền, vỏ nhựa kém chất lượng rất dễ bị quá nhiệt, gây chập cháy khi cắm liên tục vào nguồn điện 220V.
Hỏng đồ gia dụng: Các linh kiện này có thể gây nhiễu sóng hài, làm giảm tuổi thọ của các thiết bị điện tử nhạy cảm như tivi, tủ lạnh Inverter.
Hành vi vi phạm pháp luật: Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cảnh báo, nếu bất kỳ thiết bị nào có khả năng can thiệp làm chậm công tơ, đó được coi là hành vi trộm cắp điện. Người sử dụng có thể bị truy thu tiền điện, xử phạt hành chính lên tới hàng chục triệu đồng hoặc thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Tiết kiệm điện sao cho đúng?
Thay vì tin vào những "phép màu" từ các cục cắm ổ điện, người dân cần thực hiện các biện pháp khoa học đã được kiểm chứng. Theo EVN và các chuyên gia, cách hiệu quả nhất để giảm hóa đơn tiền điện là thay đổi thói quen sử dụng:
- Sử dụng thiết bị Inverter: Lựa chọn các dòng điều hòa, tủ lạnh công nghệ biến tần có thể tiết kiệm 30-50% điện năng so với máy thông thường.
- Triệt tiêu dòng điện chờ: Rút phích cắm sạc điện thoại, tivi hoặc máy tính khi không sử dụng, bởi ở chế độ chờ chúng vẫn "ngốn" một lượng điện nhất định.
- Cài đặt nhiệt độ hợp lý: Đặt điều hòa ở mức 26-27 độ C trở lên và kết hợp sử dụng quạt để làm mát hiệu quả mà không gây quá tải.
Cơ quan chức năng khuyến cáo người tiêu dùng tuyệt đối không mua và sử dụng các thiết bị tiết kiệm điện không rõ nguồn gốc trên mạng xã hội để tránh tình trạng "tiền mất, tật mang".
Đức Khương
