Từ năm 2020, Li Jiang, 60 tuổi, một chủ doanh nghiệp sản xuất tại Quảng Đông bắt đầu bán các bất động sản đang nắm giữ. Quyết định này từng khiến bạn bè ông khó hiểu. Thập kỷ qua, nhà đất luôn được xem là "mỏ neo" an toàn nhất để giới nhà giàu tích sản và chuyển giao cho con cháu.
Thời hoàng kim, ông Li sở hữu 7 bất động sản, từ căn hộ hạng sang giữa trung tâm đến biệt thự ngoại ô. Hiện tại, ông chỉ giữ lại hai căn: một để ở và một cho con trai đi du học về. Số tiền bán đất, ông chuyển sang mua các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ giá trị cao và vàng.
"Bất động sản không còn mang lại cảm giác an toàn như trước. Trong bối cảnh hiện tại, nó tiềm ẩn nhiều rủi ro và gánh nặng thanh khoản hơn là công cụ bảo toàn giá trị”, ông Li chia sẻ với SCMP. Ông cũng hướng con trai đầu tư vào các ngành công nghiệp mới thay vì dồn tiền vào bất động sản như bố mẹ trước đây.
Câu chuyện của ông Li phản ánh một xu hướng rộng hơn. Các khảo sát của Viện Nghiên cứu Hurun cho thấy nhóm HNWI (High Net Worth Individuals – cá nhân có tài sản ròng cao) tại Trung Quốc đang âm thầm điều chỉnh kế hoạch hưu trí và phân bổ tài sản. Cụ thể, giới nhà giàu đang giảm dần tỷ trọng bất động sản, tăng nắm giữ bảo hiểm, vàng và tài sản ở nước ngoài.
Động lực chính của sự dịch chuyển này đến từ lo ngại về thanh khoản, tính ổn định của dòng tiền và rủi ro vĩ mô dài hạn, trong bối cảnh thị trường nhà ở trầm lắng kéo dài, lợi nhuận địa ốc suy yếu và tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh.
Theo báo cáo chiến lược hưu trí mới công bố của Hurun, Trung Quốc hiện có hơn 300 triệu người từ 60 tuổi trở lên, với khoảng 55.000 người bước vào tuổi nghỉ hưu mỗi ngày.
Trái lại, quy mô nhóm hộ gia đình giàu có đang thu hẹp. Đến năm 2025, số hộ có tài sản ròng trên 10 triệu nhân dân tệ dự kiến giảm 0,8%, còn khoảng 2,066 triệu hộ; số hộ siêu giàu giảm 1,7%, xuống khoảng 130.000 hộ. Sự thu hẹp “đáy tài sản” này khiến giới thượng lưu trở nên nhạy cảm hơn trước các cú sốc chu kỳ và rủi ro dòng tiền.
Trước đây, tăng trưởng tài sản của tầng lớp tinh hoa Trung Quốc chủ yếu dựa vào lạm phát giá bất động sản và lợi nhuận doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong thời gian tới, họ dự kiến tiếp tục cắt giảm bất động sản đầu tư và các sản phẩm quản lý tài sản ngân hàng, đồng thời gia tăng tỷ trọng bảo hiểm, vàng và cổ phiếu - những kênh được xem là có khả năng phòng thủ tốt hơn trong môi trường nhiều bất định.
Khảo sát của Hurun cho thấy các loại tài sản được ưu tiên mở rộng gồm bảo hiểm (47%), vàng (42%) và cổ phiếu (34%). Ngược lại, 19% người được hỏi có kế hoạch giảm đầu tư vào bất động sản và đất đai, trong khi 25% dự định thu hẹp tiền gửi ngân hàng và các quỹ thị trường tiền tệ.
Ngành bất động sản - từng là động lực tăng trưởng chủ chốt của kinh tế Trung Quốc - vẫn mắc kẹt trong chu kỳ suy thoái kéo dài, gây áp lực lên tiêu dùng nội địa và làm trầm trọng thêm xu hướng giảm phát.
"Học người giàu mua vàng và bảo toàn vốn đang là chủ đề nóng của tôi và bạn bè", Kiki Huang, một chuyên viên môi giới bảo hiểm cấp cao tại Quảng Đông xác nhận. Cô ghi nhận sự bùng nổ của các hợp đồng bảo hiểm mệnh giá hàng triệu nhân dân tệ, được xem là "hầm trú ẩn" khi kinh tế tăng trưởng chậm lại.
Song song với tái cơ cấu theo loại tài sản, giới nhà giàu Trung Quốc cũng đẩy mạnh đa dạng hóa địa lý. Khoảng 45% hiện đã sở hữu tài sản tài chính ở nước ngoài, với tỷ trọng trung bình khoảng 20% danh mục; 56% cho biết sẽ tiếp tục nâng tỷ lệ này trong thời gian tới.
Về các mối lo khi nghỉ hưu, rủi ro sức khỏe đứng đầu (44%), tiếp theo là hành vi và thói quen của con cái (30%), rủi ro kinh doanh gia đình (25%) và biến động hôn nhân của con cái (25%).
Bên cạnh nỗi lo tài chính, cách người giàu Trung Quốc tận hưởng tuổi già cũng thay đổi. Thay vì phó mặc cho con cái chăm sóc tại gia (chiếm 90% ở người cao tuổi phổ thông), 21% giới siêu giàu chọn sống trong các viện dưỡng lão cao cấp.
Tại đây, họ chi trả trung bình 275.000 nhân dân tệ mỗi năm (khoảng 1 tỷ đồng) để được chăm sóc y tế chuyên biệt. Nhu cầu này thúc đẩy các dịch vụ y tế từ xa và chẩn đoán bệnh bằng AI phát triển mạnh mẽ trong cộng đồng thượng lưu.
Nguyễn Phượng
Theo SCMP
