Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 282 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, trong đó siết chặt các quy định về quản lý thẻ căn cước.
Theo quy định mới này, việc "quên" hoặc cố tình không nộp lại thẻ cũ không chỉ dừng lại ở việc bị nhắc nhở mà sẽ đánh trực tiếp vào túi tiền. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 11 Nghị định 282 quy định, hành vi không nộp thẻ căn cước công dân cho cơ quan quản lý căn cước trong trường hợp cấp đổi thẻ căn cước có thể bị phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng. Ngoài việc phải nộp phạt, người vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc nộp lại thẻ căn cước công dân đã giữ trái phép.
Bên cạnh đó, các hành vi trục lợi từ thẻ căn cước như cầm cố hay cho thuê cũng chịu mức phạt rất nặng. Nghị định 282 quy định, hành vi cầm cố, nhận cầm cố thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước, giấy chứng nhận căn cước hoặc giấy xác nhận số định danh cá nhân đã hủy với số định danh cá nhân đã xác lập lại sẽ bị phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Mức phạt này cũng được áp dụng tương tự đối với hành vi thuê hoặc cho thuê các loại giấy tờ nêu trên. Người vi phạm sẽ bị tịch thu tang vật và buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được.
Việc siết chặt chế tài xử phạt nhằm đảm bảo tính thống nhất và giá trị pháp lý của thẻ căn cước mới. Về vai trò quan trọng của loại giấy tờ này, Điều 20, Luật Căn cước 2023 quy định giá trị sử dụng của thẻ căn cước như sau:
"Thẻ căn cước có giá trị chứng minh về căn cước và thông tin khác đã được tích hợp vào thẻ căn cước của người được cấp thẻ để thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công, các giao dịch và hoạt động khác trên lãnh thổ Việt Nam.
Thẻ căn cước được sử dụng thay cho giấy tờ xuất nhập cảnh trong trường hợp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước ngoài ký kết điều ước hoặc thỏa thuận quốc tế cho phép người dân nước ký kết được sử dụng thẻ căn cước thay cho giấy tờ xuất nhập cảnh trên lãnh thổ của nhau.
Thẻ căn cước hoặc số định danh cá nhân được sử dụng để cơ quan, tổ chức, cá nhân kiểm tra thông tin của người được cấp thẻ trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu quốc gia khác và cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo quy định của pháp luật.
Trường hợp người được cấp thẻ căn cước phải xuất trình thẻ căn cước theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thì cơ quan, tổ chức, cá nhân đó không được yêu cầu người được cấp thẻ xuất trình giấy tờ hoặc cung cấp thông tin đã được in, tích hợp vào thẻ căn cước; trường hợp thông tin đã thay đổi so với thông tin trên thẻ căn cước, người được cấp thẻ phải cung cấp giấy tờ, tài liệu có giá trị pháp lý chứng minh các thông tin đã thay đổi."
Khả Văn
