Ở Việt Nam, quạt điện là món đồ có mặt trong gần như mọi ngôi nhà, còn điều hòa cũng dần trở thành thiết bị quen thuộc. Nhưng tại Pháp, nhiều tòa nhà giữa thủ đô Paris lại không có sẵn cả hai, ngay cả khi nhiệt độ ngoài trời vượt ngưỡng 35 đến 40 độ C. Điều gì khiến một quốc gia phát triển như Pháp lại "thiếu" những thiết bị làm mát phổ biến đến vậy?
Lý do nào khiến Pháp "thiếu thốn" đến vậy?
Khác với những quốc gia có mùa hè kéo dài và nhiệt độ cao, Pháp nói chung và Paris nói riêng vốn có khí hậu tương đối ôn hòa với mùa hè ấm và mùa đông mát. Trong nhiều năm, điều hòa không được xem là thiết bị thiết yếu trong các gia đình.
Người dân Paris cũng có thói quen ứng phó với thời tiết nóng bằng cách mở cửa sổ để đón gió tự nhiên thay vì sử dụng hệ thống làm mát nhân tạo. Cách làm này không chỉ giúp lưu thông không khí mà còn phản ánh mong muốn duy trì sự gần gũi với thiên nhiên và hạn chế tiêu thụ năng lượng.
Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến điều hòa chưa phổ biến tại Paris là đặc điểm kiến trúc của thành phố. Nhiều công trình được xây dựng từ hàng trăm năm trước, vào thời điểm điều hòa chưa xuất hiện.
Việc cải tạo các tòa nhà lịch sử để lắp đặt hệ thống làm mát hiện đại gặp không ít khó khăn.

Người dân xem quạt và máy điều hòa không khí tại một cửa hàng đồ gia dụng, giữa đợt nắng nóng ở Paris, Pháp, ngày 28 tháng 5 (Ảnh: Reuters)
Trước hết, các công trình cổ được bảo tồn nghiêm ngặt nhằm giữ nguyên giá trị kiến trúc và lịch sử. Việc khoan tường, lắp đặt dàn nóng hay thay đổi mặt tiền có thể ảnh hưởng đến tính nguyên bản của tòa nhà.
Bên cạnh đó, chi phí đầu tư hệ thống điều hòa trên quy mô lớn khá cao, tạo áp lực tài chính đối với chủ sở hữu cũng như chính quyền địa phương.
Ngoài ra, thiết kế của nhiều công trình cũ không phù hợp để lắp đặt hệ thống điều hòa trung tâm nếu không tiến hành cải tạo quy mô lớn.
Không chỉ vì yếu tố lịch sử, Pháp còn theo đuổi định hướng phát triển bền vững trong lĩnh vực xây dựng và sử dụng năng lượng.
Việc hạn chế lắp đặt điều hòa giúp giảm lượng điện tiêu thụ cũng như lượng khí thải carbon. Thay vì phụ thuộc vào các thiết bị làm mát, thành phố khuyến khích những giải pháp như thông gió tự nhiên, che nắng cho công trình và sử dụng vật liệu xây dựng có khả năng giữ nhiệt, giúp điều hòa nhiệt độ trong nhà một cách tự nhiên.
Đối với những người đến Paris vào mùa hè, việc thích nghi với điều kiện thời tiết và lối sống địa phương là điều cần thiết.
Du khách được khuyến nghị mặc quần áo nhẹ, thoáng khí để cơ thể dễ tản nhiệt, uống đủ nước trong ngày nhằm tránh mất nước và hạn chế ra ngoài vào thời điểm nắng nóng nhất, thay vào đó nên sắp xếp lịch trình vào sáng sớm hoặc chiều tối khi nhiệt độ dễ chịu hơn.
Bên cạnh đó, nhiều người dân địa phương cũng có thói quen dành thời gian tại các công viên và không gian xanh để tránh nóng thay vì ở trong phòng sử dụng điều hòa.
Xu hướng đang dần thay đổi
Tuy nhiên, khi các đợt nắng nóng cực đoan xuất hiện với tần suất ngày càng nhiều do biến đổi khí hậu, nhu cầu sử dụng thiết bị làm mát tại Pháp cũng đang tăng lên.
Cái nóng chưa từng có đã khiến doanh số bán máy điều hòa không khí tăng vọt ở châu Âu, một châu lục vốn không quen thuộc và chưa được trang bị đầy đủ để đối phó với cái nóng thiêu như đốt như vậy.
Người Pháp xếp hàng đi mua quạt máy. Ảnh: Reuters
Vào ngày thứ Hai (22/6), tập đoàn đại siêu thị Carrefour đã bán được 30.000 sản phẩm tính đến lúc 18 giờ 30 phút tối - "nhiều hơn một nghìn lần so với một ngày bình thường", Giám đốc điều hành Alexandre Bompard cho biết. Doanh số bán hàng trên Amazon gần như tăng gấp đôi vào tuần trước so với cùng kỳ năm 2025, trong khi hệ thống bán lẻ điện máy Fnac Darty báo cáo mức tăng trưởng ở mức hai con số.
Thierry, một thợ điện ở tây nam nước Pháp, cho biết ông bị quá tải bởi các yêu cầu lắp đặt điều hòa không khí "khẩn cấp". "Theo lý thuyết, bạn phải gửi yêu cầu đến cuộc họp đại hội đồng của hiệp hội chủ sở hữu" trong các khu chung cư "nhưng người dân không muốn chờ đợi".
Bà Martine Belloc, một người về hưu 62 tuổi ở Bordeaux, cho biết thật "khó khăn khi sống một mình" và không có điều hòa nhiệt độ. Vào ngày thứ Ba (23/6), bà đã đến La ManuCo, một địa điểm làm việc chung đã huy động không gian để đón tiếp những người lớn tuổi.
Không phải một đợt sóng nhiệt thông thường
Điều làm nên sự khác biệt của đợt sóng nhiệt lần này tại Pháp chính là quy mô khổng lồ của nó. Tuần này đã ghi nhận ngày nóng kỷ lục tại Pháp, khi cơ quan khí tượng Météo-France đặt 54 khu vực, tức là gần một nửa diện tích cả nước, vào tình trạng cảnh báo đỏ trong hệ thống cảnh báo sóng nhiệt quốc gia.
Mức nhiệt độ thực tế đã vượt xa ngưỡng 38 độ C như những dự báo ban đầu tại thủ đô. Theo Météo-France, nhiệt độ đã được ghi nhận tăng cao trên 40 độ C trên khắp nước Pháp, và các khu vực chịu ảnh hưởng nằm dưới mức cảnh báo đỏ đang phải trải qua mức nhiệt từ 40 đến 42 độ C. Ban đêm cũng không hề có sự hạ nhiệt, khi Paris ghi nhận đêm nóng nhất trong tháng 6 với nhiệt độ không hề giảm xuống dưới mức 24,2 độ C.
Bức ảnh này cho thấy biển hiệu của một hiệu thuốc hiển thị nhiệt độ 48°C ở Toulouse vào ngày 24 tháng 6 năm 2026. Ảnh: AFP
Hai người phụ nữ đang giải nhiệt trong đài phun nước tại quảng trường Place des Vosges ở Paris. Ảnh: AFP
Người đi bộ giải nhiệt dưới vòi phun sương do chính quyền thành phố Paris lắp đặt. Ảnh: AFP/Getty Images
Các nhà khoa học đều đồng ý rằng các giải pháp khác để chống chọi với cái nóng đang đạt đến giới hạn của chúng.
Viện CIRED gần đây đã mô phỏng một đợt nắng nóng cực độ ở vùng Paris trong giai đoạn từ năm 2070 đến năm 2100. Nghiên cứu cho thấy việc thay thế toàn bộ hệ thống điều hòa không khí bằng các biện pháp khác như không gian xanh và cải tạo các tòa nhà sẽ khiến người dân phải tiếp xúc với nhiệt độ cảm nhận trên 32 °C trong 6 giờ mỗi ngày.
Các chuyên gia đã đề xuất sử dụng các giải pháp đơn giản như rèm cửa hoặc quạt trần, không phải để tránh sử dụng điều hòa, mà để sử dụng ít hơn.
Trước thềm cuộc bầu cử năm tới để thay thế Tổng thống Emmanuel Macron, các ứng cử viên đã nắm bắt vấn đề này.
Nhân vật hàng đầu cánh hữu Marine Le Pen muốn lắp đặt điều hòa nhiệt độ cho tất cả mọi người. "Kiểu nắng nóng cực độ mà chúng ta đang trải qua có thể giết chết người," bà nói.
Nguồn: Luxury Travel Diva, The Guardian
Phạm Trang




