Không phải tất cả người dân đều phải làm xét nghiệm
Sau khi nhận được báo cáo sơ kết từ các tỉnh, thành phố, Bộ Y tế cho biết quá trình triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí còn phát sinh nhiều khó khăn, từ nội dung chuyên môn, danh mục kỹ thuật, thống kê, báo cáo đến nhân lực và tổ chức khám tại cơ sở.
Bộ Y tế đã có văn bản hướng dẫn giải quyết những vấn đề này, đồng thời đưa ra phương án tổ chức khám phù hợp với từng nhóm đối tượng, đặc biệt tại tuyến cơ sở.
Một trong những nội dung được nhiều địa phương phản ánh là chưa thống nhất về danh mục kỹ thuật khám lâm sàng, cận lâm sàng. Việc thay đổi nội dung hoặc chỉ định cận lâm sàng trong quá trình triển khai cũng gây khó khăn cho việc tổ chức khám và xây dựng dự toán kinh phí.
Theo Bộ Y tế, nội dung khám sức khỏe định kỳ được thực hiện theo quy định hiện hành. Đối với người từ đủ 6 tuổi trở lên, các nội dung cận lâm sàng được thực hiện theo chỉ định chuyên môn của bác sĩ.
Điều này đồng nghĩa không phải tất cả người dân đều bắt buộc phải thực hiện các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hoặc kỹ thuật cận lâm sàng giống nhau.
Việc khám và chỉ định kỹ thuật phải căn cứ vào đánh giá chuyên môn của bác sĩ đối với từng trường hợp. Người thực hiện khám cũng phải đáp ứng các điều kiện về văn bằng, chứng chỉ, phạm vi hành nghề theo quy định.
Đây cũng là một trong những điểm được Bộ Y tế làm rõ nhằm giúp các địa phương chủ động hơn trong tổ chức khám, đồng thời hạn chế việc áp dụng máy móc một danh mục kỹ thuật cho tất cả người dân.
Đã xét nghiệm, kết quả còn giá trị thì không cần làm lạiMột vấn đề khác được nhiều địa phương quan tâm là việc sử dụng kết quả khám bệnh, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hoặc các dịch vụ kỹ thuật y tế mà người dân đã thực hiện trước đó trong năm.
Theo Bộ Y tế, bác sĩ khám lâm sàng có thể xem xét các kết quả cận lâm sàng nếu kết quả đã có sẵn và có thể truy cập thông qua Cổng tiếp nhận dữ liệu của Hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế, Hệ thống cơ sở dữ liệu VNeID hoặc Sổ sức khỏe điện tử cá nhân.
Nếu kết quả vẫn còn giá trị tham khảo cho chẩn đoán, bác sĩ không chỉ định thực hiện lại.
Quy định này nhằm hạn chế tình trạng người dân phải xét nghiệm hoặc thực hiện lại các kỹ thuật y tế đã có kết quả, qua đó tránh lãng phí nguồn lực và giảm phiền hà trong quá trình khám sức khỏe.
Khám bằng BHYT cũng được tính vào kết quả khám định kỳVướng mắc khác được các địa phương phản ánh là cách tính số người đã hoàn thành khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt trong trường hợp một người có thể tham gia nhiều loại hình khám khác nhau trong cùng một năm.
Bộ Y tế dẫn quy định tại Nghị định số 165/2026/NĐ-CP, theo đó việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần có thể được phối hợp với hoạt động khám bệnh nghề nghiệp, khám sức khỏe, khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc, kiểm tra sức khỏe đầu năm học hoặc khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Việc khám theo một trong các hình thức trên được tính vào số người được khám sức khỏe định kỳ theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW.
Đáng chú ý, trường hợp người dân trong năm đã ít nhất một lần khám bệnh, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế nhưng chưa được khám theo các hình thức nêu trên cũng được tính vào số người được khám sức khỏe định kỳ miễn phí.
Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục có hướng dẫn để các địa phương tổng hợp số liệu, bao gồm cả nhóm người đã khám bệnh, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế trong năm nhưng chưa được khám sức khỏe định kỳ theo các hình thức khác.
Bộ Y tế tháo gỡ vướng mắc khi khám sức khỏe định kỳ miễn phí toàn dân. Ảnh minh họa/Lê Liên
Trạm y tế có thể tổ chức khám sức khỏe định kỳ
Năng lực của Trạm Y tế cũng là một trong những vấn đề được các địa phương phản ánh. Một số nơi cho rằng cơ sở vật chất, nhân lực và trang thiết bị tại tuyến xã chưa đáp ứng yêu cầu tổ chức khám sức khỏe.
Bộ Y tế cho biết theo quy định hiện hành, cơ sở tổ chức khám sức khỏe phải có đủ các bộ phận khám lâm sàng, cận lâm sàng, nhân lực và thiết bị y tế cần thiết.
Tuy nhiên, Thông tư số 25/2026/TT-BYT đã ban hành mẫu khám sức khỏe định kỳ nhưng không yêu cầu danh mục kỹ thuật cận lâm sàng cố định. Các kỹ thuật này được thực hiện theo chỉ định của bác sĩ.
Vì vậy, điều kiện về thiết bị y tế không còn là điều kiện bắt buộc để cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, trong đó có Trạm Y tế cấp xã, phường, công bố đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ.
Trường hợp Trạm Y tế thiếu bác sĩ chuyên khoa như mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt..., Sở Y tế có thể tăng cường bác sĩ làm việc tại Trạm Y tế theo thời gian cố định trong tuần.
Nếu Trạm Y tế cấp xã vẫn không đủ điều kiện, UBND cấp xã hoặc cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh có thể chỉ đạo cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn phối hợp, hỗ trợ chuyên môn hoặc lựa chọn Trạm Y tế làm địa điểm khám sức khỏe lưu động.
Kết quả xét nghiệm còn giá trị được sử dụng khi khám sức khỏe định kỳ. Ảnh minh họa/Lê Liên
Người cao tuổi, bệnh nặng có thể được khám tại nhà
Đối với người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người bệnh nặng hoặc người nằm một chỗ, Bộ Y tế cho phép tổ chức khám tại nhà hoặc tổ chức đoàn khám lưu động khi cần thiết.
Đây là phương án được đưa ra nhằm phù hợp với những nhóm người gặp khó khăn trong việc di chuyển đến cơ sở y tế.
Tại những địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông khó khăn, địa phương được chủ động xây dựng kế hoạch, phân công trách nhiệm, huy động cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện và tổ chức hình thức khám phù hợp với đặc điểm thực tế.
Với những khu vực có ít cơ sở đủ điều kiện khám sức khỏe, địa phương có thể tổ chức khám lưu động tại Trạm Y tế, điểm trạm, thôn, bản... Tuy nhiên, đơn vị thực hiện phải bảo đảm đầy đủ các điều kiện chuyên môn theo quy định.
Tiếp tục tháo gỡ bài toán nhân lựcThiếu nhân lực, đặc biệt là bác sĩ đủ điều kiện thực hiện khám sức khỏe, cũng được xác định là một khó khăn tại nhiều địa phương.
Theo Bộ Y tế, việc bố trí người hành nghề khám sức khỏe phải bảo đảm các điều kiện về giấy phép hành nghề, phạm vi hành nghề và năng lực chuyên môn.
Đối với các đợt khám tập trung hoặc khám lưu động, địa phương cần chủ động xây dựng phương án nhân lực phù hợp. Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục hỗ trợ tập huấn, hướng dẫn chuyên môn và công nghệ thông tin trong quá trình triển khai.
Bộ Y tế cũng yêu cầu các địa phương chủ động giải quyết những nội dung thuộc thẩm quyền như rà soát người dân vắng mặt, vận động người dân tham gia, bố trí nhân lực và tổ chức các đợt khám.
Đồng thời, Bộ tiếp tục tổng hợp những khó khăn phát sinh trong thực tế để xem xét và có hướng dẫn thống nhất trong quá trình triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân.
