Góp ý Dự thảo văn kiện Đại hội Đảng: Kiến nghị nâng tỉ lệ đầu tư cho nghiên cứu – phát triển lên 2% GDP

Nhấn mạnh vai trò Nhà nước pháp quyền

Ngày 4/11, ông Nguyễn Bá Sơn, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng cho biết, Báo cáo thực hiện theo chỉ đạo của Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố, qua phiên sinh hoạt chi bộ tháng 11/2025. Toàn bộ ý kiến góp ý được xây dựng trên tinh thần trách nhiệm, khoa học và xây dựng, xuất phát từ góc độ chuyên môn pháp lý và thực tiễn hoạt động tại địa phương.

Báo cáo tập trung vào bốn văn kiện chính: Dự thảo Báo cáo chính trị, Báo cáo tổng kết 40 năm đổi mới, Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng, và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV.

Đối với Dự thảo Báo cáo chính trị, Hội Luật gia Đà Nẵng đánh giá cao tính công phu, tầm nhìn chiến lược và sự kế thừa phát triển của văn kiện. Tuy nhiên, đơn vị này kiến nghị cần làm sâu sắc hơn tầm nhìn phát triển đến năm 2050, định vị Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu mới gắn với chuyển đổi xanh, năng lượng và số.

Điểm đặc biệt trong góp ý là Hội Luật gia Đà Nẵng đề xuất bổ sung yếu tố quản trị quốc gia hiện đại, coi Nhà nước pháp quyền, kiểm soát quyền lực và hiệu quả thực thi thể chế là điều kiện nền tảng. Báo cáo cũng đề nghị tăng cường chiều sâu phân tích về văn hóa, con người và xã hội, xem đây là trụ cột phát triển bền vững chứ không chỉ là "nền tảng tinh thần".

Về hoàn thiện thể chế, Hội Luật gia Đà Nẵng kiến nghị đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, xác lập rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành. Đặc biệt, cần hoàn thiện cơ chế pháp lý về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát huy vai trò giám sát của Nhân dân và Mặt trận Tổ quốc.

Trong lĩnh vực kinh tế, báo cáo đề xuất nhấn mạnh phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế biển là ba trụ cột giai đoạn tới. Hội Luật gia Đà Nẵng cũng kiến nghị sớm hình thành Trung tâm tài chính khu vực tại Tp.Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, đồng thời nâng tỷ lệ đầu tư cho nghiên cứu – phát triển lên 2% GDP để tạo động lực đổi mới sáng tạo.

Cụ thể hóa vai trò giám sát của Nhân dân

Đối với Báo cáo tổng kết 40 năm đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Hội Luật gia thành phố kiến nghị bổ sung phần khái quát riêng về quá trình hình thành, phát triển nhận thức lý luận của Đảng về Nhà nước pháp quyền. Báo cáo cần phân tích sâu hơn về bản chất pháp lý – thể chế của mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là cơ chế kết hợp giữa quy luật thị trường và vai trò quản lý của Nhà nước pháp quyền.

Về Dự thảo sửa đổi Điều lệ Đảng, tổ chức này đề xuất bổ sung quy định về cơ chế bảo vệ đảng viên tiên phong, đổi mới, dám nghĩ dám làm vì lợi ích tập thể. Đồng thời, cần làm rõ quy định về đảng viên theo hướng "trọng hiệu quả, giảm hình thức", tránh bệnh thành tích trong đánh giá, phân loại.

Đặc biệt, Hội Luật gia Đà Nẵng đề xuất đưa vào Điều lệ Đảng nội dung "Đảng chịu trách nhiệm trước Nhân dân về mọi quyết định lãnh đạo", thể hiện sâu sắc hơn bản chất "Đảng của Nhân dân". Cần quy định rõ trách nhiệm tiếp nhận, phản hồi ý kiến, kiến nghị của Nhân dân trong hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của tổ chức đảng các cấp.

Đối với Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, Hội Luật gia Đà Nẵng kiến nghị xây dựng bộ chỉ số đo lường hiệu quả trên cơ sở các tiêu chí định lượng như GDP xanh, chỉ số đổi mới sáng tạo, năng suất lao động, chỉ số niềm tin xã hội. Báo cáo cũng đề xuất thể chế hóa cơ chế Nhân dân tham gia xây dựng, giám sát Đảng và chính quyền, bảo đảm dân chủ thực chất.

Tổng hợp 10 kiến nghị trọng tâm, Hội Luật gia Đà Nẵng nhấn mạnh việc bổ sung tầm nhìn phát triển đến 2050, hoàn thiện thể chế phát triển nhanh và bền vững, đưa chuyển đổi số và năng lượng thành đột phá chiến lược, xây dựng Chiến lược quốc gia về phát triển con người, và tăng cường ngoại giao toàn diện, tự chủ chiến lược.

Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng khẳng định hệ thống các văn kiện trình Đại hội XIV thể hiện tầm nhìn chiến lược, bản lĩnh chính trị và trí tuệ tập thể của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII. Các ý kiến góp ý được gửi đến Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương với mong muốn góp phần hoàn thiện văn kiện theo hướng nâng cao tính thống nhất, khả thi và hiệu quả thực thi.