Hai cây gỗ quý hơn 200 tuổi ở Việt Nam: Được trả 100 tỷ vẫn không bán, cả làng thay nhau canh giữ

Hai cây gỗ quý hơn 200 tuổi bên đền Khoai Vạc

Theo Báo Hà Tĩnh, hai cây gỗ quý trong khuôn viên đền Khoai Vạc, xã Hương Phố, tỉnh Hà Tĩnh. Đền được dựng lên từ một ngôi miếu nhỏ thờ thần núi trong giai đoạn khởi nghĩa Cần Vương, đồng thời là nơi tưởng nhớ các vị anh hùng có công bảo vệ làng quê.

Đây là hai cây dó trầm cổ thụ được người dân địa phương gìn giữ qua nhiều thế hệ. Không chỉ có giá trị kinh tế đặc biệt, hai cây còn gắn với đời sống tâm linh, tín ngưỡng và ký ức của cả một vùng quê miền núi.

Ông Hà Văn Đàn, Bí thư Đảng ủy xã Hương Phố, cho biết hai cây trầm hương cổ thụ tại đền Khoai Vạc ước tính trên 200 năm tuổi. Trong đó, cây số 1 có chu vi 2,7m, cao 8m, diện tích tán 9m, có 2 cành chính. Cây số 2 có chu vi 3,7m, cao 11m, diện tích tán 11,5m, có 8 cành chính. Cả hai cây đều đang phát triển tốt.

Điểm đặc biệt của dó trầm nằm ở khả năng tạo trầm hương. Khi thân cây bị tác động, cây tiết nhựa để tự bảo vệ. Theo thời gian, phần nhựa này tích tụ, biến đổi và có thể hình thành trầm hương có mùi thơm đặc trưng. Trong tự nhiên, quá trình này diễn ra chậm, hiếm và có thể kéo dài hàng chục năm.

Hai cây gỗ quý được cả làng thay nhau canh giữ

Cũng vì giá trị đặc biệt ấy, hai cây dó trầm ở đền Khoai Vạc từng nhiều lần được thương lái hỏi mua. Theo VietnamNet, có người từng ngỏ ý trả giá lên tới 100 tỷ đồng để mua lại hai cây. Tuy nhiên, người dân địa phương kiên quyết không bán.

Theo Người Lao Động, cụ Phan Văn Chiến, 93 tuổi, người trông coi đền Khoai Vạc suốt khoảng 40 năm, cho biết từ khi còn nhỏ cụ đã thấy hai cây dó trầm tồn tại bên ngôi đền. Sau này, khi nhận nhiệm vụ trông coi, hương khói cho đền, cụ cũng kiêm luôn việc chăm sóc, bảo vệ hai cây.

Với người dân nơi đây, hai cây dó trầm không đơn thuần là tài sản có thể quy đổi thành tiền. Cụ Chiến từng chia sẻ rằng dân làng xem hai cây như báu vật, muốn giữ lại cho thế hệ sau. Đây cũng là lý do dù từng có nhiều thương lái đến hỏi mua với giá rất cao, người dân vẫn nhất quyết từ chối.

Không chỉ có người trông đền, cộng đồng địa phương cũng cùng nhau bảo vệ hai cây. Trước nguy cơ bị kẻ xấu dòm ngó do trên thân cây có nhiều vị trí được cho là nơi hình thành trầm quý, dân làng đã thay phiên chăm sóc, canh giữ để cây không bị xâm hại. Chính sự đồng lòng ấy giúp hai cổ thụ tiếp tục tồn tại bên đền Khoai Vạc qua nhiều biến động.

Chính thức trở thành Cây Di sản Việt Nam

Điểm mới đáng chú ý là hai cây dó trầm này hiện đã được công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Theo Báo Hà Tĩnh, chiều 9/9/2025, xã Hương Phố phối hợp với Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam tổ chức lễ công bố quyết định công nhận Cây Di sản Việt Nam cho hai cây trầm hương tại đền Khoai Vạc.

Hai cây được công nhận theo Quyết định số 161/QĐ-HMTg ngày 11/8/2025. Việc công nhận này không chỉ khẳng định giá trị sinh học của hai cổ thụ, mà còn nhấn mạnh ý nghĩa lịch sử, văn hóa và tâm linh của chúng đối với cộng đồng địa phương.

Tạp chí Thiên nhiên và Môi trường cũng nhận định việc vinh danh hai cây trầm hương cổ thụ tại đền Khoai Vạc góp phần nâng cao ý thức cộng đồng trong gìn giữ, bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên độc đáo. Theo nguồn này, trầm hương là loài cây gỗ quý hiếm, có giá trị kinh tế, dược liệu và tín ngưỡng đặc biệt.

Từ những cây gỗ quý từng được trả giá rất cao, hai cây dó trầm ở Hà Tĩnh nay đã trở thành di sản cần được bảo vệ lâu dài. Với người dân Hương Phố, giữ cây không chỉ là giữ lại một tài sản quý, mà còn là giữ ký ức làng quê, bóng mát bên đền cổ và niềm tự hào của nhiều thế hệ.

Nguyệt Phạm (Theo Báo Hà Tĩnh, Báo Người Lao động, Vietnamnet)