Kênh ABC News (Mỹ) ngày 4/6 đưa tin, Lầu Năm Góc đang ngày càng chịu áp lực lớn từ danh sách các khoản chi phí phát sinh ngoài dự kiến và gia tăng trong năm qua, trong đó chi phí nhiên liệu nổi lên như một trong những áp lực đáng kể nhất.
Theo hồ sơ của Bộ Quốc phòng Mỹ, chi phí nhiên liệu trung bình của cơ quan này đã tăng từ 154,14 USD/thùng hồi tháng 10/2025 lên 195,72 USD/thùng vào tháng 4/2026 – tăng gần 27% chỉ trong sáu tháng. Những chi phí này là mức trung bình trên hơn 20 loại nhiên liệu mà quân đội Mỹ sử dụng, bao gồm xăng và nhiên liệu máy bay phản lực.
Giá dầu và nhiên liệu đã tăng vọt trong suốt cuộc xung đột với Iran. Tình trạng này có thể khiến Lầu Năm Góc phải gánh chịu hơn 1 tỷ USD chi phí phát sinh ngoài dự kiến trong năm nay để cung cấp nhiên liệu cho máy bay phản lực, xe tăng và các thiết bị quân sự khác, dựa trên mức tiêu thụ nhiên liệu của Bộ Quốc phòng Mỹ trong những năm gần đây. Bộ này mua khoảng 80 triệu thùng nhiên liệu mỗi năm.
Các chỉ huy quân đội cũng đang phải vật lộn với giá nhiên liệu dân dụng và giá vé máy bay thương mại tăng vọt, làm tăng thêm áp lực tài chính cho quân đội Mỹ vốn phụ thuộc rất nhiều vào cả hai yếu tố này. Binh lính thường sử dụng các chuyến bay thương mại và xe thuê để di chuyển đến các địa điểm huấn luyện khác nhau, và thường được bồi hoàn cho quãng đường di chuyển bằng phương tiện cá nhân.
Do đó, việc đi lại đang bị kiểm soát chặt chẽ, với một số đơn vị đã giảm đáng kể việc đi lại để huấn luyện và tham gia các sự kiện khác hoặc thậm chí hủy bỏ phần lớn các chuyến đi kể từ ít nhất là tháng 4, nhiều quan chức Mỹ đã giải thích với ABC News và các tài liệu nội bộ cũng cho thấy điều đó.
"Diễn biến thị trường năng lượng hiện nay đang làm tăng giá nhiên liệu, điều này có thể ảnh hưởng đến chi phí vận chuyển nhân sự, vật tư và thiết bị", Trung tá Orlando Howard - người phát ngôn của Lục quân Mỹ - cho biết trong một tuyên bố, đồng thời nói thêm rằng lực lượng này đang không ưu tiên việc đi lại và sử dụng thiết bị để bảo toàn nguồn kinh phí cho các hoạt động quan trọng và các yêu cầu sẵn sàng chiến đấu.
Theo các tài liệu nội bộ và nhiều quan chức Mỹ, Lục quân Mỹ đã buộc phải cắt giảm mạnh chi phí huấn luyện do phải đối mặt với khoản thiếu hụt từ 4 tỷ đến 6 tỷ USD trong phần còn lại của năm tài chính kết thúc vào ngày 30/9/2026.
Sự thiếu hụt đó được cho là do sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm xung đột với Iran, việc mở rộng các nhiệm vụ ở biên giới phía nam nước Mỹ và nhiệm vụ đang diễn ra của Lực lượng Vệ binh Quốc gia tại Washington, DC, dự kiến sẽ tăng gấp đôi quy mô lên khoảng 5.000 binh sĩ vào mùa hè.
Tình trạng chi phí nhiên liệu tăng cao càng làm trầm trọng thêm những vấn đề đó, tất cả đều dẫn đến việc giám sát tài chính gắt gao. Việc cắt giảm đã loại bỏ hàng chục khóa đào tạo, bao gồm các chương trình dành cho nhân viên y tế, kỹ sư và pháo binh. Theo kế hoạch nội bộ, Lục quân Mỹ cũng đã cắt giảm mạnh giờ bay của trực thăng, giới hạn nhiều phi hành đoàn ở mức tối thiểu.
Lực lượng hùng mạnh "cũng có cái giá của nó"
Nhưng không chỉ Lục quân Mỹ đang phải chịu áp lực từ việc thắt chặt chi tiêu – một số binh chủng khác cũng đối mặt với những khoản chi phí bất ngờ có thể ảnh hưởng đến chu kỳ huấn luyện.
Đô đốc Daryl Caudle - Tham mưu trưởng Hải quân Mỹ - đã cảnh báo các nhà lập pháp nước này hồi tháng 5 rằng lực lượng hải quân có thể sớm cạn kiệt ngân sách.
“Các vị thấy một lực lượng hải quân hùng mạnh ở Trung Đông. Vì vậy, chúng ta [Hải quân Mỹ] đang hoạt động rất hiệu quả… nhưng điều đó cũng có cái giá của nó, và đó là chi phí hoạt động”, ông Caudle nói với Ủy ban Quân sự Hạ viện Mỹ, đồng thời cho biết thêm rằng lực lượng này sẽ bắt đầu cạn kiệt ngân sách vào mùa hè.
“Tôi sẽ phải bắt đầu đưa ra các quyết định thay đổi về huấn luyện, hoạt động, các sự kiện cấp chứng chỉ - những loại việc chúng ta [Hải quân Mỹ] làm để xây dựng lực lượng - trong khoảng thời gian tháng 7 và chi phí hiện tại của chúng”, ông nói.
Một đánh giá nội bộ của Lục quân Mỹ hồi tháng 4 cho thấy, những khó khăn về tài chính có thể khiến các đơn vị dự kiến triển khai đến châu Âu vào năm tới thiếu hụt trầm trọng các khóa huấn luyện. Cuộc đánh giá đối với Quân đoàn Thiết giáp III thuộc Lục quân Mỹ – một đơn vị gồm khoảng 70.000 binh sĩ đóng quân tại Fort Hood, Texas, Mỹ – kết luận rằng có thể phải mất hơn một năm để khôi phục trình độ huấn luyện cho các đơn vị bị ảnh hưởng như trước cuộc xung đột Iran.
Theo ABC News, hệ thống thu mua nhiên liệu phức tạp của quân đội Mỹ cung cấp một số biện pháp bảo vệ chống lại sự biến động của thị trường. Trong nhiều trường hợp, Lầu Năm Góc mua nhiên liệu thông qua các hợp đồng trước 18 tháng.
Nhưng những thỏa thuận đó cũng bao gồm các điều khoản cho phép điều chỉnh giá nếu thị trường thay đổi, hạn chế khả năng tự bảo vệ hoàn toàn của Lầu Năm Góc trước những đợt tăng giá nhiên liệu kéo dài.
Giá nhiên liệu tăng vọt vào năm 2022 sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine đã gây bất ổn thị trường. Theo dữ liệu của chính phủ Mỹ, giá trung bình 1 gallon (tương đương 3,785 lít) xăng thông thường ở Mỹ đã vượt quá 5 USD vòng trong một tuần vào mùa hè năm đó. Cùng năm đó, Quốc hội Mỹ đã phải cấp thêm tiền cho Lầu Năm Góc hai lần để mua nhiên liệu, tổng cộng là 5,2 tỷ USD.
Ngoài ra, Bộ Quốc phòng Mỹ đang sử dụng nhiều nhiên liệu hơn trong năm nay so với dự kiến khi lập ngân sách hơn một năm trước, với việc Không quân Mỹ tiêu thụ nhiều hơn 10% so với dự kiến, Tướng Kenneth Wilsbach - Tham mưu trưởng Không quân Mỹ - nói với các nhà lập pháp nước này hồi tháng 5, trong bối cảnh xung đột với Iran đang diễn ra.
Điều đó có thể dẫn đến việc sử dụng thêm hàng trăm nghìn gallon nhiên liệu. Theo dữ liệu của Lầu Năm Góc, Bộ Quốc phòng Mỹ là cơ quan tiêu thụ nhiên liệu lớn nhất của chính phủ nước này, tiêu thụ khoảng 227 triệu gallon dầu diesel và khoảng 2,2 tỷ gallon nhiên liệu máy bay mỗi năm kể từ năm 2021.
Trong khi đó, theo thông tin từ Thủy quân lục chiến Mỹ, lực lượng này không phải đối mặt với bất kỳ sự thiếu hụt ngân sách đáng kể nào, cũng như không phải cắt giảm bất kỳ hoạt động huấn luyện nào, mặc dù quy mô của lực lượng này nhỏ hơn đáng kể so với các binh chủng khác trong quân đội Mỹ.
"Hàng năm, chúng tôi đều điều chỉnh kế hoạch chi tiêu ngân sách để giải quyết các tình huống bất ngờ phát sinh, đảm bảo ưu tiên các yêu cầu nhiệm vụ quan trọng nhất", một phát ngôn viên của Thủy quân lục chiến Mỹ cho biết trong một tuyên bố.
Duy Nguyễn
Theo ABC News
