Hàng triệu con chim có hành vi lạ trên bầu trời
Theo Đại học Binghamton (Mỹ), hàng triệu con chim vẫn thực hiện những hành trình di cư xuyên lục địa mỗi năm, bay qua hàng nghìn km để tìm vùng khí hậu ấm hơn. Chúng dựa vào tín hiệu tự nhiên như ánh sáng, gió và sự sinh sôi của côn trùng để xác định thời điểm khởi hành, cũng như các điểm dừng chân "tiếp nhiên liệu" dọc đường.
Hàng triệu con chim vẫn thực hiện những hành trình di cư xuyên lục địa mỗi năm. (Ảnh: MSN)
Tuy nhiên, biến đổi khí hậu đã khiến các tín hiệu này trở nên hỗn loạn. "Giống như một chuyến đi dài mà tất cả nhà hàng dọc đường đều đóng cửa," nhóm nghiên cứu mô tả. Nhiều loài chim đến quá sớm hoặc quá muộn so với mùa thức ăn, khiến chúng đói và kiệt sức giữa đường.
Giáo sư Andrew Farnsworth, nhà sinh thái học di cư thuộc Đại học Cornell (Mỹ), nhận định trên NBC Connecticut: "Có mối liên hệ rất chặt chẽ giữa nơi ở của loài chim và những gì đang xảy ra với khí hậu. Khi Bắc Cực nóng lên, khi rừng cháy nhiều hơn, khi thời tiết thất thường hơn, tất cả đều phản ánh qua hành vi của chúng."
Nhiệt độ tăng, bão lớn và nỗi sợ mất phương hướng
Theo New York Post, thời tiết cực đoan ngày càng khốc liệt đang khiến các chuyến bay di cư trở nên nguy hiểm. Những mùa bão kéo dài hơn tại vùng Vịnh Mexico hay gió mạnh bất thường ở Bắc Mỹ khiến chim mất phương hướng, nhiều đàn bị cuốn vào tâm bão trong hành trình.
Những mùa bão kéo dài hơn tại vùng Vịnh Mexico hay gió mạnh bất thường ở Bắc Mỹ khiến chim mất phương hướng, nhiều đàn bị cuốn vào tâm bão trong hành trình. (Ảnh: NYP)
Giáo sư Justin Mann, nhà sinh thái học hành vi tại Binghamton, nói: "Các loài chim đang buộc phải rời bỏ vùng sinh sống quen thuộc vì khí hậu cũ không còn phù hợp với chúng nữa."
Không chỉ vậy, mực nước biển dâng cũng làm mất đi nhiều bãi ăn ven biển, nơi chim nghỉ và tìm thức ăn. Điển hình là chim choắt mỏ đỏ (red knot), một loài chim ven biển di cư từ Bắc Cực đến Nam Mỹ, đã giảm tới 75% quần thể do mất nơi sinh sản và nguồn thức ăn, theo National Audubon Society.
Cảnh báo từ bầu trời: Chim biến mất, con người chịu hậu quả
Theo nghiên cứu năm 2019 của Đại học Cornell đăng trên Science Magazine, Bắc Mỹ đã mất hơn 3 tỷ cá thể chim chỉ trong vòng 50 năm. Còn Hiệp hội Audubon Quốc gia Mỹ (National Audubon Society) cảnh báo, 389 loài chim có nguy cơ tuyệt chủng trong vòng nửa thế kỷ tới nếu xu hướng khí hậu hiện nay không thay đổi.
389 loài chim có nguy cơ tuyệt chủng trong vòng nửa thế kỷ tới nếu xu hướng khí hậu hiện nay không thay đổi. (Ảnh: NYP)
Sự sụt giảm này không chỉ là thảm họa sinh học mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến con người. Theo Scientific American, khoảng 5% thực vật trên Trái Đất phụ thuộc vào chim để thụ phấn. Việc chim chết hàng loạt có thể khiến sản lượng lương thực giảm mạnh, ảnh hưởng tới cả các loại cây thương mại như cà phê và ca cao, đồng thời phá vỡ chuỗi cân bằng sinh thái toàn cầu.
"Chim không chỉ là biểu tượng của tự do. Chúng là một phần của hệ sinh thái đang giữ cho hành tinh này cân bằng," Giáo sư Farnsworth nhấn mạnh trong bài phỏng vấn với NBC Connecticut.
Làm gì để cứu "những kẻ bay giữa trời"?
Theo các chuyên gia của Cornell Lab of Ornithology, hành động nhỏ từ con người cũng có thể tạo ra khác biệt lớn. Việc tắt đèn vào ban đêm giúp giảm ô nhiễm ánh sáng – nguyên nhân khiến chim bị rối loạn định hướng khi bay qua các thành phố. Ngoài ra, đặt máng ăn hoặc bồn nước nhỏ trong sân vườn cũng là cách hỗ trợ chim nạp năng lượng trong mùa di cư.
Hành động nhỏ từ con người cũng có thể tạo ra khác biệt lớn đối với các loài chim. (Ảnh: NYP)
Sự thay đổi hành vi của loài chim, xét đến cùng, không chỉ phản ánh nỗi bất an của tự nhiên mà còn là lời cảnh báo về tương lai của chính loài người. Nếu bầu trời một ngày không còn tiếng hót, Trái Đất cũng sẽ mất đi nhịp sống vốn có của nó.
Nguyệt Phạm (Theo NYP, Scientific American, NBC)
