Ngày 15/6/2026 là thời điểm Điều 8 Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức có hiệu lực. Theo quy định, các thuê bao chưa hoàn tất xác thực sẽ bị tạm dừng dịch vụ một chiều - người dùng vẫn nhận được cuộc gọi và tin nhắn nhưng không thể chủ động liên lạc ra ngoài.
Còn bao nhiêu thuê bao chưa xác thực?
Viettel, nhà mạng có số người dùng lớn nhất Việt Nam, cho biết tính đến ngày 13/6 vẫn còn khoảng 5 triệu khách hàng chưa thực hiện xác thực - phần lớn là người dân sinh sống tại vùng sâu, vùng xa, hải đảo, người cao tuổi, người có sức khỏe yếu không thể tự di chuyển, hoặc những người không dùng điện thoại thông minh. Nhà mạng này cho biết đã hoàn thành hơn 90% số thuê bao thuộc diện phải xác thực, và đang dốc toàn lực trong những giờ cuối với 50.000 điểm xác thực trên toàn quốc, kể cả kênh hỗ trợ tận nhà qua tổng đài miễn phí 1800 8098 (bấm phím 0).
VinaPhone cũng xác nhận dù đã có khoảng 18 triệu thuê bao hoàn tất xác thực, vẫn còn khoảng 3 triệu thuê bao thuộc diện cần thực hiện. Tính chung hai nhà mạng lớn nhất, con số chưa xác thực đã là khoảng 8 triệu. Toàn thị trường còn cao hơn - tính đến đầu tháng 6, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông Nguyễn Anh Cương công bố tại họp báo Bộ Khoa học và Công nghệ rằng còn hơn 25 triệu thuê bao chưa xác nhận trạng thái, dù con số này đã giảm nhanh trong những tuần tiếp theo.
Mục tiêu của quy định là đồng bộ dữ liệu thuê bao với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để hạn chế SIM rác, SIM đăng ký bằng thông tin giả và các hình thức lừa đảo qua điện thoại. Kể từ khi Thông tư 08 có hiệu lực từ ngày 15/4, cơ quan quản lý đã phát hiện khoảng 1,6 triệu số điện thoại được người dùng xác nhận là không chính chủ - các số này đã được chuyển tới nhà mạng để khóa một chiều và yêu cầu chuẩn hóa lại thông tin.
Lộ trình khóa và thu hồi số
Người dùng cần nắm rõ quy trình để tránh mất số điện thoại. Các thuê bao thuộc diện phải xác thực nhưng chưa hoàn thành trước hôm nay sẽ bị khóa một chiều (mất chiều gọi và nhắn tin đi). Sau 60 ngày kể từ lúc bị khóa một chiều mà vẫn chưa xác thực, thuê bao sẽ tiếp tục bị khóa hai chiều.
Với trường hợp đổi điện thoại từ ngày 15/6 trở đi, thời gian xử lý ngắn hơn nhiều. Nếu không xác thực lại sinh trắc học sau khi lắp SIM sang máy mới, thuê bao sẽ bị khóa chiều gọi đi sau 2 giờ. Tiếp tục không xử lý thì sau 30 ngày sẽ bị khóa hai chiều.
Trường hợp thuê bao bị chủ sở hữu từ chối sử dụng trên VNeID, người đang dùng có 5 ngày để xác thực lại. Hết thời hạn này mà chưa thực hiện, thuê bao bị khóa một chiều.
Ở cả ba trường hợp trên, nếu không hoàn tất xác thực trong vòng 5 ngày kể từ lúc bị khóa hai chiều, số thuê bao sẽ bị thu hồi và hợp đồng dịch vụ viễn thông chấm dứt.
Sơ đồ lộ trình xử lý thuê bao - khóa một chiều, khóa hai chiều, thu hồi số - Ảnh: Lưu Quý
Cách xác thực ngay trên VNeID
Quá trình xác thực không áp dụng đại trà cho tất cả thuê bao, mà chỉ dành cho những trường hợp nhận được thông báo từ nhà mạng hoặc trên ứng dụng VNeID. Các thuê bao đã đăng ký bằng VNeID, căn cước công dân gắn chip, hoặc số điện thoại đã dùng để lập tài khoản VNeID mức độ 2 thường không phải xác thực lại - trừ trường hợp thay đổi thiết bị gắn SIM kể từ hôm nay.
Với những thuê bao cần xác thực, quy trình thực hiện trên VNeID gồm các bước: mở ứng dụng VNeID, tại trang chủ nhấn vào mục Thông báo rồi chọn Truy cập chức năng, xác thực bằng mã PIN hoặc vân tay/khuôn mặt, sau đó xác nhận trạng thái từng số thuê bao đứng tên mình. Trường hợp không còn dùng một số nào, người dùng tích chọn "không sử dụng" và nhấn xác nhận.
Người dân có thể chủ động xác thực các thuê bao còn dùng ngay trong ứng dụng VNeID - Ảnh: Thế Duyệt
Yêu cầu xác thực bao gồm cả sinh trắc học khuôn mặt. Người dùng cần giữ điện thoại ngang tầm mắt ở nơi đủ sáng, không đeo kính râm hay khẩu trang để hệ thống quét và xác nhận khuôn mặt. Ngoài VNeID, có thể xác thực qua ứng dụng của từng nhà mạng (My Viettel, My VNPT, My MobiFone) hoặc đến trực tiếp điểm giao dịch.
Toàn bộ quá trình xác thực hoàn toàn miễn phí. Người dùng cần cảnh giác với các đường link lạ hoặc cuộc gọi yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, vì đây là hình thức lừa đảo phổ biến đang lợi dụng chiến dịch này.
Ai bị ảnh hưởng nhiều nhất?
Nhóm người dùng dễ bị ảnh hưởng nhất không phải người trẻ thành thị. Người cao tuổi không quen thao tác công nghệ, người sống tại vùng không có mạng dữ liệu, và những người đang dùng SIM đứng tên người khác (mua lại, nhờ đăng ký hộ) đều đứng trước nguy cơ mất liên lạc chiều đi từ hôm nay. Với nhóm này, lựa chọn thực tế nhất là nhờ người thân hỗ trợ đến điểm giao dịch nhà mạng - lưu ý quá trình xác thực sinh trắc học phải do chính chủ thuê bao thực hiện, không được nhờ người khác xác thực hộ bằng khuôn mặt hay giấy tờ của họ.
Thế Duyệt
