Từ ngày 15/5 tới, Nghị định 90/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mang theo nhiều quy định mới với mức xử phạt được điều chỉnh theo hướng nghiêm khắc hơn. Đây được xem là bước siết chặt quản lý trong các lĩnh vực y tế, đặc biệt là bảo hiểm y tế (BHYT).
Nghị định quy định cụ thể các hành vi vi phạm, khung xử phạt và biện pháp khắc phục trong nhiều mảng như y tế dự phòng, khám chữa bệnh, dược phẩm, thiết bị y tế, dân số và BHYT. Trong đó, lĩnh vực BHYT ghi nhận nhiều thay đổi đáng chú ý khi tập trung vào các hành vi vi phạm phổ biến.
Các hành vi như chậm đóng, trốn đóng BHYT (chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự), lập danh sách tham gia không đúng quy định hoặc đưa người không thuộc diện vào danh sách đều bị xử lý. Đặc biệt, tình trạng sử dụng thẻ BHYT sai mục đích được siết chặt.
Theo quy định mới, người cho mượn thẻ hoặc sử dụng thẻ BHYT của người khác để đi khám, chữa bệnh có thể bị phạt từ 1 triệu đồng đến dưới 20 triệu đồng, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm. Đây là một trong những mức phạt đáng chú ý, nhằm hạn chế tình trạng trục lợi quỹ bảo hiểm.
Ngoài ra, người thuộc diện bắt buộc tham gia BHYT nhưng không tham gia cũng sẽ bị xử phạt từ 300.000 đến 500.000 đồng.
Đối với người sử dụng lao động, trách nhiệm trong việc đảm bảo quyền lợi BHYT cho người lao động được tăng cường rõ rệt. Nếu không lập hoặc lập không đầy đủ danh sách tham gia BHYT trong vòng 60 ngày kể từ thời hạn quy định (chưa đến mức trốn đóng), mức phạt có thể dao động từ 1 triệu đến 70 triệu đồng, tùy theo số lượng lao động vi phạm.
Việc bổ sung các quy định liên quan đến lập danh sách tham gia BHYT được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động.
Theo thống kê, hiện cả nước có khoảng 97,06 triệu người tham gia BHYT, tăng 5,33% so với cùng kỳ năm trước, tương đương 94,84% dân số. Con số này cho thấy độ bao phủ BHYT ngày càng cao, song cũng đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn để đảm bảo hiệu quả và công bằng của hệ thống.
Theo Bảo hiểm xã hội
Huỳnh Duy
