Vai trò quan trọng của đảo Kharg
Theo báo Dân trí, các nhà phân tích nhận định, đảo Kharg có ý nghĩa sống còn đối với Iran, là nền tảng của nền kinh tế dầu mỏ và là tiền đồn chiến lược nhờ vị trí tại Vịnh Ba Tư. Hòn đảo rộng 20km², nằm cách bờ biển Iran 28km về phía tây nam, là cảng xuất khẩu dầu chủ lực của nước này.
Đây là trung tâm then chốt trong chuỗi vận chuyển dầu thô toàn cầu của Iran, sở hữu hạ tầng xử lý và xuất khẩu dầu quy mô lớn. Bất chấp các lệnh trừng phạt từ Mỹ và các nước khác, Iran vẫn duy trì xuất khẩu từ Kharg và gia tăng doanh thu dầu mỏ.
Hệ thống dẫn dầu từ các mỏ trên đất liền ra đảo được kiểm soát chặt chẽ bởi một cơ chế chỉ huy tập trung. Các đường ống từ những khu vực sản xuất lớn hội tụ về Kharg, nơi có các bể chứa khổng lồ lên tới 30 triệu thùng và các cảng nước sâu cho phép tiếp nhận tàu chở dầu cỡ rất lớn.
Iran đã xây dựng các tuyến xuất khẩu thay thế, bao gồm những cảng nằm ngoài eo biển Hormuz, nhưng quy mô nhỏ hơn nhiều và không thể thay thế hoàn toàn vai trò của Kharg.
Cơ sở dầu khí trên đảo Kharg. Ảnh: Reuters
Điều gì xảy ra nếu đảo Kharg chiến lược của Iran bị tấn công?
Theo Tri thức và Cuộc sống, nếu đảo Kharg bị phá hủy hoặc mất quyền kiểm soát đảo sẽ khiến Chính phủ Iran mất đi nguồn thu lớn, đồng thời làm giảm thêm nguồn cung dầu trên thị trường thế giới trong bối cảnh giá cả đang tăng cao. Việc phá hủy cảng xuất khẩu sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế Iran và làm suy yếu bất kỳ Chính phủ nào có thể lên nắm quyền trong tương lai.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc không kích giữa tháng 3 đã “xóa sổ” các tài sản quân sự trên đảo Kharg nhưng không nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ. Ông cảnh báo rằng nếu Iran tiếp tục gây rối lưu thông qua eo biển Hormuz, ông sẽ xem xét lại quyết định không tấn công các mục tiêu năng lượng trên đảo.
Những cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo Kharg - hoặc một cuộc tấn công trên bộ - sẽ làm giảm mạnh xuất khẩu dầu của Iran, nguồn thu chủ lực của Cộng hòa Hồi giáo này. Nếu Mỹ kiểm soát đảo này, các binh sĩ sẽ đóng quân cố định chỉ cách bờ biển Iran 33 km, nằm hoàn toàn trong tầm bắn của kho vũ khí máy bay không người lái và tên lửa của Tehran.
Các hòn đảo quan trọng khác gần eo biển Hormuz cũng có thể trở thành mục tiêu tấn công. Abu Musa và các đảo Tunb lớn và nhỏ do Iran kiểm soát nhưng từ lâu đã bị Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, một đồng minh thân cận của Mỹ, tuyên bố chủ quyền. Trong khi đó, đảo Qeshm là nơi đặt một nhà máy khử muối.
Chiến lược răn đe của Iran
Cũng theo báo Dân trí, Iran đã triển khai các lớp phòng thủ gồm hải quân, tên lửa và phòng không để bảo vệ Kharg, nhưng những năng lực này có thể đã bị suy giảm. Dù vậy, Kharg vẫn là mục tiêu trọng yếu do vai trò kinh tế và quân sự.
Tehran cho rằng nếu Kharg bị gián đoạn, họ có thể đáp trả bằng cách gây gián đoạn xuất khẩu dầu của các nước khác thông qua eo biển Hormuz, tạo ra “thế tiến thoái lưỡng nan” cho cả người mua lẫn nhà cung cấp dầu.
Thông qua đó, Iran hy vọng thiết lập một cơ chế răn đe lẫn nhau nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng của mình. Iran tuyên bố xuất khẩu dầu từ đảo Kharg vẫn gia tăng bất chấp cuộc chiến với Mỹ và Israel đang leo thang, theo truyền thông Iran.
“Sau các chuyến thăm và cuộc họp tại đảo Kharg, tôi phải nói rằng trong những ngày gần đây, không những xuất khẩu dầu không giảm mà còn tăng lên”, hãng tin ISNA dẫn lời Chủ tịch Ủy ban Năng lượng của Quốc hội Iran Moussa Ahmadi cho biết.
Tầm quan trọng của đảo Kharg đối với ngành dầu mỏ Iran là không thể phủ nhận, trong khi các mối đe dọa từ Mỹ nhằm tấn công, đổ bộ vào hòn đảo này đang có dấu hiệu gia tăng.
