"Dạo này chuyện yêu đương thế nào? Đang tìm hiểu ai rồi?”.
"Cũng vài người”.
Đó là một đoạn hội thoại ngày càng quen thuộc trong những cuộc trò chuyện của người độc thân ngoài 30. Không phải vì họ thích tìm hiểu, mập mờ nhiều người cùng lúc, càng không phải vì muốn biến chuyện tình cảm thành một cuộc chơi. Chỉ là sau vài mối quan hệ không đi đến đâu, rất nhiều người không còn muốn dồn toàn bộ kỳ vọng vào một cái tên quá sớm.
Họ vẫn gặp gỡ, vẫn trò chuyện, vẫn dành thời gian tìm hiểu, nhưng đồng thời cũng để ngỏ những kết nối khác. Không ai là người yêu chính thức. Cũng chưa ai bị loại khỏi cuộc chơi. Mọi thứ được giữ ở trạng thái chờ thêm một chút nữa xem thế nào.
Nếu vài năm trước, cách hẹn hò này chỉ đơn giản được gọi là "tìm hiểu nhiều người", thì hiện nay nó có một cái tên mới: “roster dating”, tạm dịch là “hẹn hò dự phòng”.
Thuật ngữ này bắt nguồn từ chữ “roster” - danh sách đội hình trong các môn thể thao. Cũng giống như một đội bóng luôn có nhiều cầu thủ dự bị và sẵn sàng ra sân, roster dating mô tả việc duy trì nhiều đối tượng hẹn hò cùng lúc thay vì tập trung vào một người ngay từ đầu. Với không ít người, đây là cách giữ cho mình nhiều lựa chọn trước khi đưa ra quyết định cam kết.
Điều đáng chú ý là roster dating không hoàn toàn tiêu cực, không đánh đồng con người kém nghiêm túc hơn trong tình yêu. Ngược lại, nó phản ánh một sự thay đổi rất lớn trong tâm lý hẹn hò của những người trưởng thành: càng nhiều trải nghiệm, họ càng thận trọng với việc đặt cược cảm xúc.
Giữ nhiều lựa chọn hay đang cố giữ mình khỏi bị tổn thương?
Về bản chất, roster dating không phải một khái niệm hoàn toàn mới. Từ trước đến nay, việc tìm hiểu nhiều người trước khi bước vào một mối quan hệ chính thức vốn luôn tồn tại, gần gũi hơn là các từ lóng trên MXH như “lốp trưởng”, “lốp dự phòng”,... Điều thay đổi nằm ở chỗ ngày nay nó được nhìn nhận như một chiến lược hẹn hò.
Lời khuyên dành cho người độc thân bây giờ không còn là "hãy mở lòng" mà là "đừng đặt tất cả trứng vào một giỏ". Kể cả khi vừa có một buổi hẹn rất thành công, nhiều người vẫn tiếp tục sắp xếp thêm những cuộc gặp khác. Họ chỉ dừng lại khi hai bên chính thức xác nhận mối quan hệ.
Ở một khía cạnh nào đó, cách tiếp cận này khá dễ hiểu. Sau tuổi 30, mỗi lần bắt đầu lại đều tốn nhiều năng lượng hơn trước. Người ta không còn muốn lao vào một mối quan hệ chỉ bằng cảm xúc, rồi vài tháng sau lại phải học cách chữa lành. Việc giữ nhiều lựa chọn giúp họ cảm thấy mình ít phụ thuộc hơn vào một người duy nhất. Nếu một cuộc hẹn không đi đến đâu, vẫn còn những kết nối khác để tiếp tục khám phá.
Amanda Mbata, nhà trị liệu tâm lý tại Mỹ, cho rằng roster dating thực chất là một cơ chế tự bảo vệ. Theo bà, khi phân tán sự chú ý cho nhiều người, con người sẽ giảm cảm giác phụ thuộc về mặt cảm xúc. Nói cách khác, nếu không để ai bước quá sâu vào cuộc sống của mình, họ cũng sẽ khó bị tổn thương hơn khi mọi chuyện kết thúc.
Đó cũng là lý do roster dating đặc biệt hấp dẫn trong bối cảnh hẹn hò hiện đại. Những hiện tượng như đột ngột biến mất không lời giải thích (ghosting), gieo hy vọng bằng những tín hiệu nhỏ giọt (breadcrumbing) hay mập mờ (situationship) khiến nhiều người luôn có cảm giác rằng một mối quan hệ có thể kết thúc bất cứ lúc nào. Giữ nhiều lựa chọn vì thế trở thành một cách để giảm bớt cảm giác bất an.
Càng nhiều lựa chọn, càng khó xây dựng một mối quan hệ
Vấn đề là chính ưu điểm của roster dating cũng là điểm khiến nó bị tranh cãi nhiều nhất.
Khi luôn có những lựa chọn khác ở phía sau, rất khó để một người cảm thấy đã đến lúc dừng lại. Bởi ngay cả khi first date đã diễn ra rất tốt, trong đầu vẫn có thể xuất hiện một câu hỏi: "Biết đâu tuần sau mình sẽ gặp người phù hợp hơn?".
Thay vì giúp con người đưa ra quyết định sáng suốt hơn, quá nhiều lựa chọn đôi khi lại khiến việc lựa chọn trở nên khó khăn hơn. Các nhà tâm lý học gọi đây là nghịch lý của sự lựa chọn (paradox of choice): càng có nhiều phương án, chúng ta càng sợ mình bỏ lỡ một phương án tốt hơn.
Trong tình yêu, điều đó khiến không ít người mắc kẹt ở trạng thái đang tìm hiểu. Mối quan hệ nào cũng đủ thú vị để tiếp tục gặp, nhưng chưa đủ để cam kết. Kết quả là nhiều tháng, thậm chí nhiều năm trôi qua, họ vẫn luôn ở vạch xuất phát.
Bản thân những người từng áp dụng roster dating cũng thừa nhận cảm giác này.
Ben, một người đàn ông 30 tuổi, từng hẹn hò cùng lúc với hơn năm người trong suốt một mùa hè. Anh phải dùng Google Calendar để quản lý lịch hẹn vì liên tục gặp tình huống hai người cùng muốn gặp vào một tối. Ban đầu, việc luôn có người để nhắn tin, đi ăn hay hẹn hò khiến anh cảm thấy rất thú vị. Nhưng chỉ sau khoảng một năm, sự hào hứng nhanh chóng biến mất.
"Khi thật sự có được điều đó, tôi chỉ nghĩ: 'Vậy... chỉ có thế thôi sao?'", Ben chia sẻ. Sau đó, anh xóa toàn bộ ứng dụng hẹn hò và quyết định tìm kiếm một mối quan hệ nghiêm túc thay vì tiếp tục duy trì "đội hình" của mình.
Có lẽ, câu hỏi quan trọng nhất mà roster dating đặt ra không phải là nên hay không nên hẹn hò với nhiều người. Điều đáng suy nghĩ hơn là: “Vì sao chúng ta làm điều đó?”.
Nếu việc gặp gỡ nhiều người giúp bạn hiểu rõ bản thân hơn, nhận ra mình thật sự cần gì ở một mối quan hệ và tránh đưa ra quyết định quá vội vàng, roster dating có thể là một giai đoạn hoàn toàn bình thường của hành trình hẹn hò.
Nhưng nếu "danh sách" ấy ngày càng dài chỉ vì bạn luôn sợ lựa chọn sai, luôn tin rằng người tốt hơn sẽ xuất hiện ở cuộc hẹn tiếp theo, thì có lẽ điều giữ bạn lại không phải là thiếu cơ hội, mà là nỗi sợ cam kết.
Bởi cuối cùng, một mối quan hệ không được xây dựng từ việc bạn có bao nhiêu lựa chọn. Nó bắt đầu từ khoảnh khắc bạn chấp nhận rằng sẽ không bao giờ có một người hoàn hảo xuất hiện để xóa bỏ mọi nghi ngờ, và vẫn quyết định bước về phía một người bằng tất cả sự chân thành của mình.
Trang (Nguồn: Psychology Today, Self)
