Trong một thông cáo báo chí ngày 4/2, Bộ Ngoại giao Nga cho biết hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START) chính thức hết hạn vào ngày 5/2 và Nga chưa nhận được phản hồi chính thức nào từ Mỹ về việc gia hạn hiệp ước này.
Theo đài RT, Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh nước này sẵn sàng đối phó một cách dứt khoát với các mối đe dọa tiềm tàng nhưng vẫn để ngỏ đối thoại sau khi thỏa thuận kiểm soát vũ khí chiến lược cuối cùng còn lại với Mỹ hết hiệu lực.
Cờ Nga và cờ Mỹ được treo trên tòa nhà chính của Đại sứ quán Mỹ tại Moscow. Ảnh: EPA-EFE
Hồi tháng 9/2025, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đưa ra một đề xuất mang tính tạm thời, theo đó Nga sẵn sàng tiếp tục tuân thủ các giới hạn vũ khí của hiệp ước thêm một năm sau khi hiệp ước hết hạn vào ngày 5/2, với điều kiện Mỹ cũng có động thái tương tự.
“Các ý tưởng của chúng tôi đã bị cố tình bỏ ngỏ, không được hồi đáp” - theo Bộ Ngoại giao Nga.
Moscow cho rằng “các bên tham gia Hiệp ước New START không còn bị ràng buộc bởi bất kỳ nghĩa vụ hay tuyên bố đối xứng nào”, thông cáo nêu rõ.
Theo Bộ Ngoại giao Nga, Moscow dự định sẽ hành động một cách có trách nhiệm và cân bằng, xây dựng chính sách trong lĩnh vực vũ khí tấn công chiến lược dựa trên việc phân tích kỹ lưỡng chính sách quân sự của Mỹ cũng như tình hình chung trong lĩnh vực chiến lược.
“Đồng thời, Nga vẫn sẵn sàng tìm kiếm các con đường chính trị và ngoại giao nhằm ổn định toàn diện tình hình chiến lược trên cơ sở đối thoại bình đẳng và cùng có lợi”, Bộ này cho biết thêm.
Mô hình vụ thử hạt nhân tại bảo tàng của Bãi thử Semipalatinsk, một trong những địa điểm thử nghiệm hạt nhân chính của Liên Xô trước đây, ở thị trấn Kurchatov, vùng Abai, Kazakhstan (Ảnh: Reuters).
Hiệp ước New START, được ký năm 2010 và gia hạn năm 2021, đặt giới hạn số lượng đầu đạn hạt nhân chiến lược triển khai và các bệ phóng, đồng thời thiết lập các cơ chế giám sát đối với kho vũ khí của Nga và Mỹ.
Moscow đã đình chỉ các cơ chế kiểm chứng của hiệp ước vào năm 2023, với lý do các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các thành phần của lực lượng răn đe hạt nhân Nga và cáo buộc phương Tây có liên quan.
Trong khi đó, việc New START hết hiệu lực sẽ khiến 2 siêu cường hạt nhân lớn nhất thế giới không còn bất kỳ “hàng rào an toàn” nào đối với kho vũ khí hạt nhân của họ.
Phó Chủ tịch Hội đồng Nga Dmitry Medvedev mới đây cảnh báo thế giới đang ngày càng nguy hiểm. Ông nói, việc hiệp ước vũ khí hạt nhân New START hết hạn mà không có hiệp ước thay thế là điều cần cảnh giác, vì các cường quốc hạt nhân lớn nhất có lẽ không còn giới hạn nào kể từ đầu những năm 1970. Ông cũng không loại trừ nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột toàn cầu.
Giáo hoàng Leo XIV hôm 4/2 kêu gọi Mỹ và Nga không từ bỏ các giới hạn được đặt ra trong hiệp ước. “ Tôi đưa ra lời kêu gọi khẩn thiết đừng để công cụ này hết hiệu lực ”, Giáo hoàng nói.
