Sau trận bán kết gặp U23 Trung Quốc tối qua, thông tin cầu thủ Hiểu Minh bị đứt dây chằng chéo trước, có khả năng phải nghỉ thi đấu trong thời gian dài, nhanh chóng thu hút sự quan tâm của người hâm mộ thể thao. Đây không phải là một chấn thương hiếm gặp trong bóng đá, nhưng lại luôn được xếp vào nhóm tổn thương nghiêm trọng nhất của khớp gối, có thể ảnh hưởng lâu dài đến phong độ, thậm chí là sự nghiệp của vận động viên.
Theo chia sẻ từ giới chuyên môn, trường hợp của Hiểu Minh không đơn thuần là "chấn thương nhẹ", mà là tổn thương tại cấu trúc quan trọng bậc nhất của khớp gối: Dây chằng chéo trước.
Đứt dây chằng là chấn thương thể thao khá phổ biến, không thể xem nhẹ
BS Nguyễn Trọng Anh (Phó Chủ tịch Hội Y học Thể thao TP.HCM, chuyên gia có hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chấn thương thể thao) cho biết, đứt (rách) dây chằng (torn ligaments) là chấn thương khá phổ biến, xảy ra khi khớp phải chịu một lực tác động quá lớn và đột ngột.
Các vị trí dễ bị rách dây chằng không chỉ riêng đầu gối mà còn có mắt cá chân, cổ tay, ngón tay cái, cổ hoặc vùng lưng. Trong đó, các vận động viên thể thao, vũ công, võ sĩ, người tập luyện thể dục với cường độ trung bình đến cao là nhóm đối tượng có nguy cơ cao nhất. Đặc biệt với bóng đá, môn thể thao đòi hỏi xoay người, đổi hướng và tăng tốc liên tục, khớp gối luôn phải chịu áp lực rất lớn.
Đứt dây chằng chéo trước là tổn thương nặng ở khớp gối
Theo BS Nguyễn Trọng Anh, dây chằng chéo trước (ACL) là dây chằng quan trọng nhất trong khớp gối, có vai trò giữ vững khớp khi chạy, nhảy, xoay người và đổi hướng đột ngột.
"Trường hợp như Hiểu Minh là đứt dây chằng ở vùng nặng nhất rồi. Khi dây chằng chéo trước bị đứt, khớp gối sẽ mất vững, không thể chạy nhảy, đá bóng hay thực hiện các động tác thể thao cường độ cao", BS Trọng Anh phân tích.
Khác với bong gân hay rách nhẹ có thể điều trị bảo tồn, đứt hoàn toàn dây chằng chéo trước hầu như bắt buộc phải phẫu thuật tái tạo dây chằng mới nếu người bệnh muốn quay lại chơi thể thao.
Đứt dây chằng chéo trước không chỉ mổ là xong, để phục hồi 80% có thể kéo dài hơn 1 năm
Một thực tế khiến nhiều người bất ngờ là thời gian hồi phục sau đứt dây chằng chéo trước không hề ngắn. Theo BS Nguyễn Trọng Anh, sau phẫu thuật tái tạo dây chằng, vận động viên cần ít nhất hơn 1 năm để có thể trở lại thi đấu chuyên nghiệp.
Phong độ sau khi quay lại phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố: Dây chằng mới có lành tốt hay không, quá trình tập phục hồi chức năng có đúng phác đồ và đủ thời gian hay không, cũng như ý thức tuân thủ của chính vận động viên.
"Hiện nay, nếu mọi điều kiện đều đảm bảo tốt, vận động viên có thể phục hồi khoảng 80% sau 1 năm. Tuy nhiên, không phải ai cũng đạt được kết quả lý tưởng này", BS Trọng Anh cho biết.
Đây cũng là lý do vì sao nhiều cầu thủ sau chấn thương ACL dù quay lại sân cỏ nhưng không còn giữ được phong độ đỉnh cao như trước.
Phòng tránh đứt dây chằng: Điều bắt buộc cần ghi nhớ với người chơi thể thao
Từ thực tế điều trị cho hàng nghìn ca chấn thương thể thao, BS Nguyễn Trọng Anh nhấn mạnh, phòng tránh vẫn là yếu tố quan trọng nhất, đặc biệt với người đá bóng nói riêng và người chơi thể thao nói chung.
Một số nguyên tắc cơ bản nhưng thường bị xem nhẹ bao gồm: Khởi động thật kỹ trước khi tập luyện hoặc thi đấu; thực hiện đúng kỹ thuật vận động, tránh các động tác xoay vặn gối sai tư thế; chơi vừa sức, không cố gắng quá khả năng của cơ thể.
Bên cạnh đó, việc chuẩn bị thể lực nền tảng tốt, uống đủ nước, lựa chọn giày phù hợp với mặt sân và đảm bảo mặt sân đạt chuẩn cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ chấn thương.
Cuối cùng, tinh thần fair play khi thi đấu cũng là một yếu tố không thể thiếu, giúp hạn chế những va chạm nguy hiểm có thể dẫn tới tổn thương dây chằng nghiêm trọng.
Từ câu chuyện chấn thương của Hiểu Minh, chuyên gia hy vọng người chơi thể thao nói chung sẽ nhìn nhận nghiêm túc hơn về nguy cơ đứt dây chằng chéo trước, chủ động phòng tránh rủi ro. Bởi, đây không phải là một chấn thương khiến vận động viên "nghỉ vài tháng", mà còn có thể để lại hệ lụy dài lâu nếu chủ quan trong điều trị và phòng ngừa.
Tuấn Minh
