Thành phố Côn Minh, một buổi chiều tháng 4 năm 2002,
Cả nghìn CĐV xếp hàng dài ở Trung tâm huấn luyện thể thao Côn Minh với hi vọng được nhìn thấy, được xin chữ ký, được nghe một vài câu từ HLV đang gây sốt trên cả đất nước Trung Quốc.
“Tất cả chúng tôi đều yêu Milu. Ông ấy giống như một người hùng đối với chúng tôi. Mặc dù ông ấy là người nước ngoài, nhưng với chúng tôi giờ đây Milu đã là người Trung Quốc rồi”, một CĐV 19 tuổi thốt lên.
Truyền thông Trung Quốc theo sát từng bước chân của HLV này. Một phóng viên thậm chí còn đặt câu hỏi: “Ông đơn giản là một thiên tài huấn luyện, hay ông có một năng lực siêu nhiên nào mới tạo nên được kỳ tích này?”.
Khung cảnh này trái ngược hoàn toàn với những gì xảy ra tại Thượng Hải 9 tháng trước.
Ở đó, cảnh sát chống bạo động phải hộ tống để HLV đội tuyển Trung Quốc có thể an toàn rời khỏi SVĐ, nơi có hàng chục nghìn CĐV đang đùng đùng lửa giận.
Nhưng rồi mọi thứ thay đổi sau khi Trung Quốc giành vé tham dự VCK World Cup 2002. Và người tạo nên kỳ tích đó chính là HLV Bora Milutinović.
Rút cuộc, điều gì đã xảy ra trong 9 tháng “điên rồ” đó?
CUỘC CÁCH MẠNG CỦA MILUTINOVIĆ
Khi bắt đầu đảm nhận công việc tại Trung Quốc vào tháng 1 năm 2000, Bora Milutinović gọi đó là “thử thách lớn nhất trong cuộc đời”. Và ông không hề phóng đại điều này.
Trước ngày đến Trung Quốc, Milutinović nổi danh với việc dẫn dắt 4 đội tuyển khác nhau tham dự 4 kỳ World Cup liên tiếp (Mexico 1986, Costa Rica 1990, Mỹ 1994, Nigeria 1998) và đều vượt qua vòng bảng. Bởi thế sự kỳ vọng dành cho vị HLV người Serbia là rất lớn.
Thế nhưng Trung Quốc lại là câu chuyện hoàn toàn khác.
Tại đây, lần đầu tiên Milutinović làm việc ở nước ngoài mà không có vợ con ở bên, đồng thời cũng không thể nói được ngôn ngữ mà các cầu thủ của mình đang sử dụng. Bóng đá Trung Quốc lúc đó chỉ có 3 cầu thủ đủ đẳng cấp chơi bóng ở châu Âu, tuy nhiên trọng trách dành cho Milutinović là rất lớn: phải giành vé dự VCK World Cup 2002.
Ngay sau khi đặt chân tới Trung Quốc, việc đầu tiên HLV Milutinović làm lên lịch thi đấu cho đội tuyển quốc gia, sao cho các tuyển thủ được thi đấu càng nhiều càng tốt.
Thật khó tin khi trong suốt năm 1999, đội tuyển Trung Quốc chỉ chơi duy nhất một trận đấu quốc tế. Milutinović muốn học trò của mình phải được cọ sát thật nhiều, thi đấu giao hữu với nhiều đối thủ có phong cách thi đấu khác nhau.
Nhưng trớ trêu thay, ngoài những trận thắng không quá vất vả ở vòng loại Asian Cup 2000 (thắng Việt Nam, Philippines, Guam), đội tuyển Trung Quốc lại có kết quả vô cùng tệ hại khi đấu giao hữu với các đội bóng mạnh.
Trung Quốc đá 10 trận chỉ thắng 1, còn lại thua 7, hòa 2. HLV Milutinović muốn tạo ra sự đột phá trong việc tập luyện khi mang đến thứ “bóng đá vui vẻ”, giảm áp lực cho các cầu thủ. Thế nhưng nhìn vào kết quả của đội tuyển Trung Quốc thì chẳng ai vui nổi.
"Tôi nhớ mình nghe thấy đám đông hô vang “Milu, Milu” gì đó trên khán đài. Mãi về sau tôi mới biết, chính xác lúc ấy họ cùng nhau hò hét: “Sa thải Milu, sai thải Milu””, HLV người Serbia kể lại.
Mọi chuyện càng trở nên tồi tệ hơn khi trong một cuộc phỏng vấn trên Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), tiền đạo nổi tiếng Hác Hải Đông đã công khai chỉ trích HLV Milutinović.
Chân sút này cho rằng Milutinović được đánh giá quá cao trong khi trình độ huấn luyện ở mức trung bình và đến Trung Quốc chỉ vì tiền (mức lương hàng năm lên đến hơn 700.000 USD).
Ngày hôm sau, tờ Sina (báo thể thao điện tử hàng đầu Trung Quốc) khiến mọi việc càng trở nên căng thẳng khi chạy dòng tiêu đề lớn ngay trang chủ: “Vẫn còn thời gian để thay thế Milu”.
LỜI THỀ TỰ TỬ TRÊN VẠN LÝ TRƯỜNG THÀNH
Quá thất vọng vì liên tục bị trích, HLV Milutinović dường như đã mất bình tĩnh. “Nếu lần này Trung Quốc không thể dự World Cup, tôi sẽ nhảy xuống từ Vạn Lý Trường Thành”, HLV người Serbia đưa ra tuyên bố gây sốc.
May mắn thay, ông đã không bao giờ phải làm việc đó.
Ở vòng loại World Cup 2002, châu Á chỉ còn 2,5 suất (2 suất trực tiếp, 1 suất play-off liên lục địa) do Nhật Bản và Hàn Quốc đã có vé với tư cách đội chủ nhà. 10 đội bóng được chia thành 2 bảng, mỗi bảng 5 đội đá vòng tròn 2 lượt tính điểm. Đội nhất bảng sẽ giành vé trực tiếp, trong khi đội nhì bảng sẽ đấu loại trực tiếp để giành suất đá play-off với đại diện của châu Âu.
Liên đoàn bóng đá châu Á đã gây ra tranh cãi lớn khi xếp UAE (cùng với Saudi Arabia) vào nhóm hạt giống số 1 ở vòng loại cuối. Một lá đơn với 17.000 chữ ký của các CĐV Iran đã được gửi lên FIFA để kiến nghị về vấn đề này. Tuy nhiên không có gì được thay đổi.
Mọi việc càng trở nên thuận lợi hơn cho Trung Quốc khi những lá thăm may rủi đưa hai đối thủ nặng ký là Iran và Saudi Arabia vào chung một bảng. Ở bảng còn lại, Trung Quốc dễ thở hơn rất nhiều khi chỉ phải cạnh tranh với UAE, Oman, Uzbekistan và Qatar. “Đó là một kết quả bốc thăm hoàn hảo”, HLV Milutinović nói.
Thế nhưng ông Milutinović không thể đến World Cup chỉ nhờ vận may. Để bắt đầu cho chiến dịch lớn, vị chiến lược gian này sắp xếp một cuộc gặp bí mật để hòa giải với tiền đạo chủ lực Hác Hải Đông.
Sau đó, Milutinović tới tham dự đám cưới của một cầu thủ. Tại đó, ông có cuộc nói chuyện với Tôn Kế Hải, hậu vệ đang thi đấu tại giải Ngoại hạng Anh nhưng lại không được gọi vào đội tuyển Trung Quốc ở vòng loại thứ nhất World Cup 2002.
Kết quả, mọi chuyện được thu xếp ổn thỏa. Cả Hác Hải Đông và Tôn Kế Hải sau đó đều đóng vai trò quan trọng trong vòng loại cuối.
Thế nhưng mọi việc không chỉ có thế.
CHIẾN TÍCH LỊCH SỬ
Sau cơn giận dữ của các CĐV ở Thượng Hải (tháng 7/2001), áp lực bị sa thải càng đè nặng lên vai HLV Milutinović. Trước trận đấu gặp UAE (tháng 8/2001), chính quyền thành phố Thẩm Dương đã phải huy động hàng nghìn cảnh sát chống bạo động, sẵn sàng cho tình huống xấu nhất nếu đội tuyển Trung Quốc thua trận có thể dẫn đến một cuộc bạo động lớn của các CĐV.
Tình hình căng thẳng đến mức các cầu thủ Trung Quốc thông qua truyền thông phải gửi thư ngỏ tới người hâm mộ, kêu gọi tất cả kiềm chế.
Về phía HLV Milutinović, nghe theo sự tư vấn của một nữ phóng viên thân cận, ông đã tập trung các học trò của mình lại và cho họ xem “Remember the Titans”, một bộ phim thể thao cực hay của Mỹ.
“Tôi cảm thấy tự tin hơn vào sức mạnh của đội bóng. Mối liên hệ giữa các thành viên trong đội dường như đươc thắt chặt hơn sau khi xem bộ phim đó”, một tuyển thủ Trung Quốc tiết lộ.
Và rồi sau đó đội tuyển Trung Quốc đã chơi một trận đấu trên cả tuyệt vời. Chỉ 2 phút sau khi bóng lăn, lưới của UAE đã rung lên. Thêm 2 bàn thắng nữa được ghi trước giờ nghỉ giữa trận và Trung Quốc thắng 3-0 chung cuộc.
Trận thắng trước đối thủ sừng sỏ nhất trong bảng giúp đội tuyển Trung Quốc càng đá càng tự tin. Kết thúc vòng loại, đội quân của HLV Milutinović giành được 19 điểm (thắng 6, hòa 1, thua 1) hơn đội nhì bảng UAE tới 8 điểm và đứng nhất bảng B.
Ngày đội tuyển Trung Quốc đánh bại Oman 1-0 (7/10/2001) và chính thức có lần đầu tiên được dự World Cup, nửa tỷ khán giả đã theo dõi trực tiếp trận đấu này trên TV. Tại Bắc Kinh, dòng người đổ ra đường ăn mừng, kéo về quảng trường Thiên An Môn với nhiều bức ảnh HLV Milutinović trên tay.
“Tôi rất hạnh phúc và tin rằng mọi người đều cảm thấy thế. Cảm giác thực sự rất phấn khích. Ở mỗi quốc gia tôi đã làm việc, mọi người đều vui như vậy. Nhưng sự khác biệt của Trung Quốc nằm ở quy mô.
Khi tôi dẫn dắt Costa Rica vượt qua vòng loại World Cup 1990, hơn 3 triệu người đã ăn mừng niềm vui này. Còn ở đây, mọi thứ được nhân lên vài trăm lần vì quy môn dân số”, HLV Milutinović hồ hởi chia sẻ.
Người Trung Quốc sau đó còn kỳ vọng HLV Milutinović sẽ tiếp tục duy trì thành tích lọt vào vòng knock-out tại như ở 4 kỳ World Cup trước, tuy nhiên mọi việc đã không được như mong đợi.
Trên đất Hàn Quốc, đội tuyển Trung Quốc thua cả 3 trận, không ghi được bàn thắng nào và bị loại ngay sau vòng bảng. HLV Milutinović cũng xin từ chức ngay sau đó.
Dù vậy, với hầu hết người hâm mộ Trung Quốc, vị chiến lược gia người Serbia vẫn nhận được sự tôn trọng lớn bởi kể từ sau năm 2002, bóng đá xứ tỷ dân vẫn chưa thể thêm một lần được dự World Cup.
Linh Đan
