Những ngày qua, một trường hợp tuyển sinh vào lớp 10 tại Bắc Ninh đang trở thành tâm điểm chú ý. Một học sinh có tổng điểm xét tuyển chỉ 9,38 điểm cho 3 môn thi vẫn trúng tuyển vào Trường THPT Ngô Sĩ Liên, ngôi trường từng nằm trong nhóm có điểm chuẩn cao nhất tỉnh Bắc Giang cũ và được nhiều phụ huynh, học sinh xem là trường "top" của địa phương.
Thông tin này nhanh chóng lan truyền với hàng loạt bình luận bất ngờ, thậm chí có người gọi đây là "thí sinh may mắn nhất mùa tuyển sinh năm nay".
Theo danh sách điểm chuẩn được công bố, Trường THPT Ngô Sĩ Liên tuyển 585 chỉ tiêu, có 15 trường hợp tuyển thẳng. Điểm chuẩn nguyện vọng 1 được xác định là 9,38 điểm. Đây là con số gây ngỡ ngàng bởi năm trước, điểm chuẩn của trường từng lên tới hơn 23 điểm, thuộc nhóm cao nhất tỉnh.
Ông Tạ Việt Hùng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh cho biết, năm nay trường Ngô Sĩ Liên có gần 800 học sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào trường, giảm khoảng 50 so với năm ngoái; không có nguyện vọng 2. Trong số này hơn 203 em đỗ trường chuyên, nên thực tế lượng nguyện vọng vào trường còn 559, trong khi chỉ tiêu 585.
"Theo nguyên tắc xét từ cao xuống thấp, điểm chuẩn phải hạ sâu để lấy đủ chỉ tiêu. Đây là hiệu ứng kỹ thuật tuyển sinh, hoàn toàn không phải do chất lượng giáo dục đi xuống. Nếu để 10 em cuối điểm chuẩn là 20,30; đưa 5 em cuối điểm chuẩn là 18,63 và để 1 em cuối điểm chuẩn vào trường sẽ là 13,13", ông Hùng cho biết thêm.
Điểm trung bình của thí sinh đỗ vào trường đạt tới 24,31 điểm, điểm trung vị đạt 24,63 điểm, nghĩa là thí sinh phải đạt trung bình mỗi môn đạt hơn 8 điểm. Bên cạnh đó, 406 học sinh đạt tổng điểm từ 23,8 trở lên (bằng và vượt mức điểm chuẩn của năm ngoái), chiếm tỷ lệ áp đảo 72,4%. Gần 70% học sinh đạt từ 24 điểm trở lên. Số lượng học sinh dưới 15 điểm chỉ rơi vào vài ba chỉ tiêu cuối cùng. Do đó, con số 9,38 hoàn toàn không đại diện cho năng lực của hơn 500 học sinh còn lại.
May mắn cũng là một phần của cuộc sống
Khi tình huống hi hữu này gây chú ý, nhiều người cho rằng thí sinh này "ăn may", trong khi không ít học sinh khác phải thức khuya dậy sớm ôn luyện suốt nhiều năm mới chạm được ngưỡng điểm vào các trường tốp đầu. Theo họ, việc một thí sinh chỉ đạt tổng điểm 9,38 nhưng vẫn trúng tuyển vào ngôi trường từng có điểm chuẩn cao nhất tỉnh khiến cảm giác công bằng trong thi cử bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến cho rằng em học sinh không hề làm gì sai. Em chỉ đăng ký nguyện vọng theo đúng quy định và được xét tuyển theo cơ chế mà ngành giáo dục công bố. Nếu có điều bất thường thì đó là câu chuyện của phương thức tuyển sinh và biến động nguyện vọng năm nay, chứ không phải lỗi của một học sinh 15 tuổi.
"May mắn cũng là một phần của cuộc sống. Em ấy đâu gian lận hay được ưu tiên trái quy định", một tài khoản bình luận.
Nhiều người còn cho rằng đây là phần thưởng cho sự dũng cảm. Trong khi nhiều học sinh học lực tốt vẫn không dám đăng ký vào trường có điểm chuẩn cao, em đã mạnh dạn lựa chọn và cuối cùng nhận được cơ hội ngoài mong đợi.
Tuy nhiên, bên cạnh những lời bênh vực, không ít ý kiến lại bày tỏ sự lo lắng cho hành trình phía trước của học sinh này.
Với tổng điểm đầu vào chỉ hơn 9 điểm, khoảng cách học lực giữa em và phần lớn học sinh của một trường vốn nổi tiếng có thể rất lớn. Nếu môi trường học tập có mặt bằng kiến thức cao, tốc độ học nhanh, áp lực cạnh tranh lớn, việc theo kịp chương trình sẽ là thử thách không hề nhỏ.
Điểm đầu vào không quyết định hoàn toàn năng lực của học sinh, nhưng nó phần nào phản ánh nền tảng kiến thức tại thời điểm dự thi. Khi khoảng cách đầu vào quá xa so với mặt bằng chung, học sinh rất dễ rơi vào trạng thái mất tự tin, áp lực hoặc hụt hơi trong quá trình học.
Ở góc độ khác, một số phụ huynh lại xem đây là lời nhắc về những bất cập có thể xuất hiện trong công tác tuyển sinh. Nếu một trường top đầu phải hạ điểm chuẩn xuống mức quá thấp vì thiếu hồ sơ đăng ký, điều đó cho thấy việc phân luồng và lựa chọn nguyện vọng có thể chưa phản ánh đúng nhu cầu thực tế của học sinh.
Dù vậy, phần lớn ý kiến đều đồng tình rằng việc công kích hay chế giễu học sinh là điều không nên. Em không phải người xây dựng quy chế tuyển sinh, cũng không phải người quyết định điểm chuẩn. Em đơn giản là một học sinh nhận được kết quả hợp lệ từ hệ thống xét tuyển.
Vì thế, thay vì chỉ nhìn vào con số 9,38 điểm để đánh giá tương lai của một đứa trẻ, có lẽ điều đáng chờ đợi hơn là xem em sẽ tận dụng cơ hội hiếm có này như thế nào.
May mắn có thể mở ra một cánh cửa. Nhưng việc đi được bao xa sau cánh cửa ấy lại phụ thuộc vào nỗ lực, sự kiên trì và khả năng thích nghi của chính người bước vào. Với nam sinh này, thử thách thực sự có lẽ chỉ mới bắt đầu.
Hiểu Đan
