Ở các thành phố lớn, không khó để bắt gặp hình ảnh trước cổng các trường song ngữ, quốc tế: từng hàng xe ô tô nối đuôi nhau đưa đón học sinh, phụ huynh ăn mặc chỉnh tề, không khí vừa hiện đại vừa có phần "xa xỉ". Chính vì thế, nhiều người mặc định rằng đây là môi trường dành cho những gia đình có điều kiện kinh tế dư dả.
Nhưng không phải lúc nào thực tế cũng chỉ có một màu như vậy.
Câu chuyện của chị Kim Dung, một bà mẹ sống tại TP.HCM lại mở ra một góc nhìn khác. Khi quyết định cho con trai Tino tiếp cận môi trường giáo dục song ngữ từ sớm, chị từng trải qua cảm giác: đứng trước cổng trường, nhìn dòng xe hơi sang trọng lướt qua rồi vô thức nhìn xuống chiếc xe máy của mình mà chạnh lòng.
Đó không phải là nỗi lo viển vông. Trong một xã hội mà trẻ em ngày càng tiếp xúc sớm với vật chất, sự so sánh cũng đến rất tự nhiên.
'Một người mẹ bỉm chỉ làm kinh doanh nhỏ, một ông bố làm việc cần mẫn, chúng mình chỉ dừng lại ở mức "đủ ăn đủ mặc". Chúng mình dồn hết tâm sức, chắt bóp chi tiêu để con có một tấm vé vào môi trường tốt nhất nhưng kèm theo đó là nỗi lo canh cánh: "Liệu con có cảm thấy khác biệt không? Liệu con có tự ti khi ba mẹ không đưa đón bằng ô tô như bạn bè?", chị chia sẻ.
Ngay chính cháu chị Dung học trường công, mới cấp 1 đã biết so sánh: "Sao xe ba bạn kia xịn thế, xe cậu cùi bắp vậy?". Trẻ con bây giờ nhạy cảm với vật chất sớm hơn chúng ta tưởng. Ở một môi trường mà xung quanh toàn "rich kids", liệu sự khác biệt về phương tiện đi lại có trở thành rào cản khiến con tự ti?
Tuy nhiên, sau nhiều đêm suy nghĩ, chị nhận ra một điều quan trọng: Vấn đề không nằm ở chiếc xe mà nằm ở cách cha mẹ nhìn nhận và truyền lại điều đó cho con, nằm ở bản lĩnh và tình yêu thương con nhận được là từ gia đình.
"Nếu mình tự ti, vô tình mình sẽ dạy con rằng giá trị con người nằm ở vật chất. Nhưng nếu mình bình thản, vui vẻ, thì con cũng sẽ thấy đó là điều bình thường".
Từ nỗi lo ban đầu, chị Dung dần chuyển sang một cách tiếp cận khác, thay vì cố "đu" theo hình thức bên ngoài, chị tập trung vào việc xây dựng sự tự tin từ bên trong cho con.
Dạy con về giá trị của lao động: Xe máy hay xe hơi đều là phương tiện. Chị sẽ dạy con rằng chiếc xe máy này là mồ hôi nước mắt, là sự nỗ lực của ba mẹ để đưa con đến trường. Nó không "cùi", nó là niềm tự hào của gia đình mình.
Môi trường quốc tế không chỉ có vật chất: Thực tế, các trường quốc tế thường chú trọng giáo dục nhân cách và sự tôn trọng khác biệt. Thay vì lo lắng con bị chọc, chị chọn tin tưởng vào môi trường sư phạm và tập trung rèn luyện cho con sự tự tin từ bên trong, sự tự tin đến từ kiến thức và lòng tử tế
Vượt qua rào cản của chính ba mẹ: Đôi khi, chính người lớn chúng ta mới là người tự ti trước, rồi vô tình truyền cảm giác đó sang con. Nếu ba mẹ ngẩng cao đầu, vui vẻ đón con trên chiếc xe máy, con sẽ thấy đó là chuyện hết sức bình thường.
Chọn trường cho con: Sính ngoại hay là sự ưu tiên?
Chị Dung cho biết, khi chọn cho con học truờng tư, chị nhận được rất nhiều ý kiến trái chiều. Có người đồng cảm, nhưng cũng có người đặt câu hỏi: liệu việc cho con học trường "nhà giàu" khi kinh tế “vừa đủ” có phải là đang chạy theo xu hướng?
Trước những tranh luận đó, chị thẳng thắn cho biết: lựa chọn của mình không phải là sính ngoại mà là một sự cân nhắc dựa trên ưu tiên rõ ràng.
Hiện tại, gia đình chị dành khoảng 20% tổng chi tiêu hàng tháng cho việc học của con, tương đương khoảng 20 triệu đồng. Phần còn lại được phân bổ cho các chi phí khác như chăm sóc gia đình, phụng dưỡng mẹ già, bảo hiểm, sinh hoạt và một khoản tiết kiệm nhỏ. Vì vậy, thu nhập chỉ thực sự vừa đủ cho chi tiêu.
"Gia đình mình không dư dả nhưng có kế hoạch. Mình chọn cắt giảm những khoản khác để đầu tư vào giáo dục vì đó là thứ mình tin là xứng đáng nhất", bà mẹ chia sẻ.
Điều đáng chú ý là chị không sử dụng tiền tiết kiệm để đóng học phí mà mỗi tháng đều chủ động dành ra một khoản riêng để chuẩn bị cho năm học tiếp theo. Đây cũng là cách gia đình giữ được sự ổn định tài chính, tránh rơi vào áp lực “đuối sức” giữa chừng.
Một trong những lý do quan trọng khiến chị Dung không lựa chọn trường công ở giai đoạn mầm non là mong muốn con được chăm sóc tốt hơn trong những năm đầu đời. "Bé còn nhỏ nên mình ưu tiên môi trường chăm sóc, chế độ dinh dưỡng và sự an toàn".
Ngoài ra, yếu tố ngôn ngữ cũng là điều chị cân nhắc. Việc cho con tiếp xúc với tiếng Anh thông qua hình thức vừa học vừa chơi từ sớm được chị xem là một lợi thế lâu dài. Bên cạnh đó, chị cũng đánh giá cao môi trường học có kiểm soát tốt về vệ sinh an toàn thực phẩm, không có căn tin bán đồ ăn vặt bên ngoài. "Những thứ đó nghe có vẻ nhỏ, nhưng với trẻ con thì lại rất quan trọng", chị nói.
Sau tất cả những cân nhắc về trường lớp, học phí hay môi trường, điều chị Dung trăn trở nhiều nhất vẫn là cách nuôi dạy con.
Chị tin rằng, môi trường học có thể hỗ trợ, nhưng nền tảng quan trọng nhất vẫn đến từ gia đình. Một đứa trẻ có thể học trong môi trường hiện đại, nhưng nếu không được dạy về giá trị, vẫn có thể lớn lên với sự tự ti hoặc lệch chuẩn. Ngược lại, một đứa trẻ được nuôi dạy bằng tình yêu thương, sự tôn trọng và định hướng đúng đắn sẽ biết cách thích nghi, dù ở bất kỳ môi trường nào.
Chị cũng thừa nhận rằng đôi khi bản thân vẫn có những phút yếu lòng. Nhưng thay vì để cảm xúc đó chi phối, chị chọn nhìn lại mục tiêu ban đầu: tạo cho con một nền tảng tốt nhất có thể trong khả năng của gia đình.
Câu chuyện của chị Kim Dung không phải là lời khuyên rằng ai cũng nên cho con học trường quốc tế. Ngược lại, nó cho thấy mỗi gia đình đều có một bài toán riêng với những ưu tiên và giới hạn khác nhau. Có người chọn sự ổn định tài chính, có người chọn đầu tư mạnh vào giáo dục. Không có đúng sai tuyệt đối. Điều quan trọng là cha mẹ hiểu rõ mình đang làm gì và vì điều gì.
Trong hình ảnh rất đời thường, hai mẹ con trên chiếc xe máy, vừa đi vừa trò chuyện trên đường đến trường, có lẽ đó mới chính là điều đáng giá nhất. Không phải là chiếc xe gì mà là hành trình và cách họ đồng hành cùng nhau. Và có lẽ, với một đứa trẻ, cảm giác an toàn và được yêu thương vẫn luôn là tài sản lớn nhất, hơn bất kỳ chiếc xe sang nào.
"Đầu tư cho giáo dục là khoản đầu tư mạo hiểm nhưng xứng đáng nhất. Có thể mình không cho con được sự xa hoa về vật chất ngay lúc này, nhưng mình đang cho con một nền tảng tri thức và một thái độ sống tích cực.
Gửi những ông bố bà mẹ cũng đang "gồng" mình cho con học trường xịn: Đừng quá lo lắng về chiếc xe máy hay bộ quần áo bình dân. Chỉ cần chúng ta nuôi dạy con bằng sự tử tế và tình yêu thuần khiết, con sẽ biết cách tỏa sáng theo cách của riêng mình, dù là đứng cạnh một chiếc siêu xe hay ngồi sau yên xe máy của ba mẹ", chị Dung nhắn gửi.
Hiểu Đan
