Tại Nhật Bản, tình trạng thiếu hụt naphtha (chiết xuất từ dầu thô) một nguyên liệu dùng để sản xuất nhựa đang khiến các bệnh viện và bệnh nhân ở quốc gia này lo ngại về việc nguồn dự trữ sẽ cạn kiệt.
Nhựa được sử dụng rộng rãi trong y học, từ găng tay phẫu thuật, ống tiêm, túi truyền máu, ống thông đến máy lọc máu.
Hôm 12/4, Thông tấn xã Tân Hoa Xã dẫn số liệu từ Hiệp hội Y học Lọc máu Nhật Bản cho thấy, quốc gia này đang đối mặt tình trạng khan hiếm nghiêm trọng bộ dây dẫn máu và túi đựng dịch thải chuyên dụng.
Đáng chú ý, tính đến cuối năm 2024, Nhật Bản có 340.000 bệnh nhân đang điều trị chạy thận. Nhiều cơ sở y tế lo lắng về việc thiếu hụt vật tư tiêu hao có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của nhóm bệnh nhân này.
Đầu tháng 4/2026, nhóm bệnh nhân ung thư, chạy thận,...cùng hai nhóm bác sĩ chuyên khoa ung thư, đã cùng nhau đệ trình một kiến nghị lên Thứ trưởng Bộ Y tế Hirobumi Niki.
Họ kêu gọi các bộ ngành chính phủ nhanh chóng xác định chuỗi cung ứng thiết bị y tế nào sẽ bị gián đoạn do sản lượng naphtha và ethylene giảm, một sản phẩm hóa dầu quan trọng được sản xuất từ naphtha và được sử dụng để sản xuất nhựa.
Các bệnh nhân cũng yêu cầu chính phủ ban hành hướng dẫn cho các bệnh viện về cách cắt giảm sự kém hiệu quả và đảm bảo tiếp cận công bằng với các mặt hàng thiết yếu.
Ông Shinsuke Amano, người đứng đầu Liên đoàn các Nhóm Bệnh nhân Ung thư Nhật Bản, cho biết: “Những bài học từ đại dịch Covid-19 và các đợt gián đoạn nguồn cung thuốc trong quá khứ cho thấy rằng, nếu các biện pháp đối phó chỉ được thực hiện sau khi nguồn cung y tế cạn kiệt ở tuyến đầu, thì có thể đã quá muộn để duy trì hệ thống chăm sóc sức khỏe cần thiết để bảo vệ tính mạng của người dân”.
Ông Amano đồng thời nhấn mạnh, vật tư y tế cần được ưu tiên hàng đầu và chính phủ nên có những biện pháp mạnh mẽ hơn để đảm bảo nguồn cung ổn định các vật tư này.
Takeshi Shukunobe, CEO của nhóm vận động quyền lợi bệnh nhân Ppecc và cũng là một bệnh nhân mắc bệnh thận, cho biết mạng xã hội đang tràn ngập tin đồn về tình trạng thiếu hụt thiết bị lọc máu sắp xảy ra.
“Chạy thận nhân tạo là cứu cánh của chúng tôi,” ông nói. “Chúng tôi rất sốc trước một số báo cáo dự đoán về vấn đề thiếu hụt nguồn cung cấp thiết bị chạy thận nhân tạo sắp xảy ra, vì điều đó tương đương với việc tuyên bố cái chết. Nếu một ống dẫn bị mất, hoặc một máy chạy thận nhân tạo không còn hoạt động, cuộc sống của tôi, vốn đã được kéo dài trong 40 năm, có thể kết thúc trong vài ngày", Takeshi Shukunobe sợ hãi.
Được biết, ngành công nghiệp y tế Nhật Bản phụ thuộc rất nhiều vào các sản phẩm phái sinh từ dầu mỏ Trung Đông, với các vật tư y tế như ống lọc máu, găng tay y tế và túi đựng rác thải đều được sản xuất từ naphtha chiết xuất từ dầu thô.
Khi nguồn cung naphtha từ Trung Đông khan hiếm, một số vật tư y tế có thể bị thiếu hụt từ giữa tháng 4 đến khoảng tháng 8, tùy thuộc vào từng sản phẩm cụ thể. Một số công ty Nhật Bản sản xuất ống lọc máu đã tuyên bố rằng, do nguồn cung naphtha từ Trung Đông không đủ, các nhà máy của họ ở Thái Lan và Việt Nam có thể không thể vận chuyển hàng đến Nhật Bản vào khoảng tháng 8.
Bác sĩ Tomonari Watanabe, Giám đốc Phòng khám Nội khoa Shibuya, chuyên gia nội khoa tổng quát tại Nhật Bản, chia sẻ: "Đầu tiên là tình trạng thiếu hụt ống tiêm, kim tiêm và găng tay cao su. Hơn nữa, các loại vật tư tiêu hao dùng trong xét nghiệm cũng trở nên khó thu mua, dẫn đến tình trạng mua sắm hoảng loạn. Giá của một số loại thậm chí đã tăng khoảng 50%".
Xung đột kéo dài cũng đang ảnh hưởng đến tốc độ hậu cần cho vật tư y tế. Nhật Bản hiện có hơn 100.000 cơ sở y tế cơ sở. Bác sĩ Watanabe nhận định nếu áp lực lên sản xuất và hậu cần không được giảm bớt, nó sẽ gây tác động nghiêm trọng đến môi trường y tế tổng thể và chất lượng chăm sóc của Nhật Bản.
Ông cho biết thêm những mặt hàng trước đây chỉ mất một ngày để giao sau khi đặt hàng thì nay phải mất 1-2 tuần. Những vật tư từng được đặt không giới hạn thì giờ bị định mức chỉ còn một hoặc hai bộ mỗi tháng. Việc phân phối cũng được kiểm soát chặt chẽ hơn. Ngoài ra, một số loại thuốc như kháng sinh đã không còn tại các hiệu thuốc. "Nếu giá cả tiếp tục leo thang, những sinh mạng lẽ ra có thể cứu sống được đứng có thể sẽ chết. Do đó, tôi rất lo ngại chất lượng dịch vụ y tế sẽ sụt giảm", bác sĩ Watanabe chia sẻ thêm.
Thủ tướng Sanae Takaichi đã tìm cách xoa dịu những lo ngại về tình trạng thiếu hụt nguồn cung cấp y tế. Ông viết trên X rằng, chính phủ đang nỗ lực đảm bảo việc phân phối ổn định naphtha và ethylene.
Bộ Công nghiệp Nhật Bản cho biết, đã tăng gấp đôi lượng mua naphtha từ các quốc gia ngoài khu vực Trung Đông trong tháng Tư. Cùng với các nguồn nhập khẩu và lọc dầu khác, Nhật Bản hiện có đủ lượng naphtha để đáp ứng nhu cầu trong nước trong bốn tháng.
Chính phủ cũng đã bổ nhiệm Bộ trưởng Công nghiệp Ryosei Akazawa làm người đứng đầu phụ trách vật tư thiết yếu của Nhật Bản, với nhiệm vụ đảm bảo nguồn cung ổn định các mặt hàng y tế và các vật tư thiết yếu khác.
Nguyễn Phượng
Theo Tân Hoa Xã, Japan Times
