Một công trình kỳ lạ mang tên Earth's Black Box (Hộp đen Trái Đất) đang được xây dựng tại một khu vực hẻo lánh ở bang Tasmania, Australia. Dự án được thiết kế như một "nhân chứng thầm lặng" ghi lại mọi diễn biến liên quan đến biến đổi khí hậu và các quyết định của con người trong nhiều thập kỷ tới.
Ý tưởng của công trình được lấy cảm hứng từ hộp đen trên máy bay, thiết bị lưu giữ dữ liệu chuyến bay để phục vụ điều tra khi xảy ra tai nạn. Tương tự, Earth's Black Box được tạo ra nhằm lưu trữ toàn bộ dấu vết về những gì nhân loại đã làm trong bối cảnh Trái Đất đối mặt với nguy cơ khủng hoảng khí hậu.
Theo đơn vị phát triển dự án là Rouser Lab, công trình sẽ có chiều dài khoảng 16 mét, cao 4 mét và được thiết kế gần như không thể phá hủy.
Các bức tường bằng thép dày được cho là có khả năng chống chịu nhiều loại thảm họa như bão lớn, động đất, cháy rừng, lũ lụt hoặc các cuộc tấn công từ bên ngoài.
Công trình được đặt trên nền đá granite có niên đại khoảng 500 triệu năm ở bờ tây Tasmania. Nhóm phát triển cho rằng đây là một trong những khu vực ổn định nhất thế giới cả về địa chất lẫn chính trị.
Để duy trì hoạt động trong thời gian dài, hệ thống còn được trang bị 36 tấm pin mặt trời đặt trong lớp kính bảo vệ cùng công nghệ phát điện nhiệt điện. Mục tiêu là giúp thiết bị tiếp tục ghi dữ liệu ngay cả khi loài người không còn tồn tại.
Ghi lại mọi dữ liệu về biến đổi khí hậu
Dự án lần đầu được công bố vào năm 2021, trùng với thời điểm diễn ra hội nghị khí hậu COP26 tại Glasgow, Scotland.
Khi đó, dữ liệu từ hội nghị đã được lưu trữ tạm thời trên các ổ cứng kỹ thuật số để chờ chuyển vào công trình sau khi hoàn thiện.
Sau nhiều năm gần như không có thông tin cập nhật, Rouser Lab mới đây xác nhận việc xây dựng đã chính thức được triển khai. Theo kế hoạch, Earth's Black Box sẽ được lắp đặt gần thị trấn Queenstown ở Tasmania vào cuối năm nay.
Jonathan Kneebone, Giám đốc nghệ thuật của dự án, cho biết trong suốt 5 năm qua, nhóm phát triển đã liên tục điều chỉnh thiết kế, hệ thống lưu trữ dữ liệu, nền tảng trực tuyến cũng như mô hình tài chính nhằm đảm bảo dự án có thể vận hành lâu dài.
Khi đi vào hoạt động, Earth's Black Box sẽ liên tục thu thập một lượng dữ liệu khổng lồ liên quan đến biến đổi khí hậu.
Các dữ liệu này bao gồm nhiệt độ toàn cầu, mực nước biển, nồng độ CO₂ trong khí quyển, mức tiêu thụ năng lượng và nhiều chỉ số xã hội phản ánh phản ứng của con người trước khủng hoảng khí hậu.
Không chỉ lưu trữ các con số thống kê, hệ thống còn ghi nhận bài phát biểu của các nhà lãnh đạo, tin tức truyền thông, công trình nghiên cứu khoa học và cả nội dung trên mạng xã hội liên quan đến biến đổi khí hậu nhằm tạo ra bối cảnh đầy đủ cho từng giai đoạn lịch sử.
Nhóm phát triển cho biết mục tiêu của dự án là tạo ra một bản ghi khách quan về những sự kiện có thể dẫn đến sự suy tàn của hành tinh, đồng thời giúp các thế hệ tương lai hiểu được trách nhiệm của con người trong quá trình đó.
Rouser Lab nhấn mạnh rằng kết cục cuối cùng vẫn phụ thuộc vào chính nhân loại.
"Câu chuyện sẽ kết thúc như thế nào hoàn toàn do chúng ta quyết định. Chỉ có một điều chắc chắn: mọi hành động, sự thờ ơ và tương tác của chúng ta hiện đều đang được ghi lại", đơn vị này cho biết.
Tuy nhiên, một câu hỏi lớn vẫn chưa có lời giải là ai sẽ đọc được những dữ liệu đó nếu một thảm họa khí hậu thực sự xảy ra.
Những người đứng sau dự án cho rằng trong kịch bản xấu nhất, một nhóm nhỏ những người sống sót sau các đợt cháy rừng, lũ lụt hoặc hạn hán nghiêm trọng có thể sử dụng kho dữ liệu này để tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới sự sụp đổ của nền văn minh.
Từng bị nghi là chiêu trò quảng bá
Việc dự án cuối cùng cũng bước vào giai đoạn xây dựng đã chấm dứt nhiều đồn đoán cho rằng đây chỉ là một chiến dịch quảng bá công phu.
Ban đầu, dự án từng nhận được sự tham gia của University of Tasmania (Úc). Tuy nhiên, trường đại học này đã rút khỏi dự án trong những năm gần đây và yêu cầu gỡ tên khỏi website chính thức.
Điều này khiến một số ý kiến hoài nghi khi nhóm thực hiện chủ yếu bao gồm các công ty quảng cáo, mạng lưới sáng tạo và kiến trúc sư, thay vì các tổ chức nghiên cứu khoa học chuyên môn.
Bên cạnh đó, Rouser Lab cũng từng kêu gọi tài trợ cho một dự án khác mang tên "techno-obelisk", với ý tưởng xây dựng một đài phát tín hiệu vô tuyến SOS liên tục ra không gian.
Dù vậy, ông Kneebone cho biết hiện dự án Earth's Black Box đang được điều phối bởi Earth's Black Box Foundation, một tổ chức từ thiện được đăng ký chính thức để quản lý và vận hành công trình trong tương lai.
Sau khi hoàn tất xây dựng, toàn bộ dữ liệu khí hậu đã được thu thập trong nhiều năm qua sẽ được tải lên hệ thống và quá trình ghi chép lâu dài sẽ chính thức bắt đầu.
Ông Shane Pitt, Thị trưởng Hội đồng Bờ Tây Tasmania, nhận định đây là dự án đã được chờ đợi trong thời gian dài và hoàn toàn có thể trở thành một điểm tham quan thu hút du khách trong tương lai.
Nguồn: Daily Mail
Phạm Trang
